Salamanca

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Salamanca (argipena)».
Salamanca
 Gaztela eta Leon
Salamanca Ayuntamiento por la tarde.JPG
Salamancako bandera

Salamancako armarria

Administrazioa
Estatua  Espainia
Erkidegoa  Gaztela eta Leon
Probintzia Bandera de la provincia de Salamanca.svg Salamanca
Eskualdea Campo Charro
Izen ofiziala Salamanca
Alkatea Alfonso Fernandez Mañueco PP 2015.png
Postakodea 37001 - 37008
INE kodea 37274
Kokapena
Koordenatuak 40° 57′ 54″ N, 5° 39′ 50″ W / 40.965°N,5.6638888888889°W / 40.965; -5.6638888888889Koordenatuak: 40° 57′ 54″ N, 5° 39′ 50″ W / 40.965°N,5.6638888888889°W / 40.965; -5.6638888888889
Salamanca hemen kokatua: Espainia
Salamanca
Salamanca
Salamanca (Espainia)
Salamanca hemen kokatua: Gaztela eta Leon
Salamanca
Salamanca
Salamanca (Gaztela eta Leon)
Demografia
Biztanleria 146.438 bizt. (2015) Red Arrow Down.svg -1.604
% 45,66 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 54,34
Eremua 38,6 km2
Dentsitatea 965,65 bizt/km²
Garaiera 802 m
Distantzia 212 km Madrila
Datu gehigarriak
http://www.aytosalamanca.es

Salamanca[1] izen bereko probintziako hiriburua (Gaztela eta Leongo autonomia-erkidegoa). Tormes ibaiaren ertzean dago, eta 153.472 biztanle ditu (2011).

Bi alde bereizten dira Salamancako hirian: 1936tik aurrera eraiki zen hiria, batetik, eta Erdi Arokoa, bestetik.

Monumentuei dagokienez, aipagarriak dira XII. mendeko katedral zahar erromanikoa, XVI-XVIII. mendeetako katedral berria —molde gotiko, errenazentista eta barrokoan egina—, XV-XVI. mendeetako San Esteban eliza domingotarra, XVI. mendeko unibertsitateko eskolak, XVIII. mendeko plaza nagusia eta XVI-XVIII. mendeetako eliza eta jauregi ugari. 1988an, gizateriaren ondare izendatu zuen UNESCOk.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Salamanca)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 18.0 22.5 24.7 29.8 34.7 37.0 39.8 39.6 37.5 30.6 24.5 18.5 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 7.9 10.8 14.0 15.7 19.7 25.2 29.3 28.7 24.5 18.2 12.4 8.8 17.9
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -13.4 -10.5 -8.2 -5.0 -1.4 3.0 5.8 4.5 1.4 -4.8 -7.6 -9.6 '
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -0.7 0.3 1.4 3.5 7.0 10.5 12.8 12.4 9.0 6.1 2.2 0.7 5.5
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 6 6 5 7 8 5 3 2 4 7 7 7 66
Iturria: AEMET [2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Salamancako katedral berria

Kartagotarrek sortu zuten Elmantica eta Salmantica hiri zaharra. Anibalek konkistatu zuen K.a. 220. urtean, eta oso komunikabide garrantzitsua izan zen erromatarren garaian. Musulmanek hartu zuten hiria XVIII. mendearen hasieran, eta hurrengo urteetan gainbehera nabarmena izan zuen, musulmanen eta kristauen arteko gerrak zirela eta.

Alfontso VI.ak bere suhi Raimundo Burgundiakoari agindu zion hiria berriro eraiki zezan. Alfontso IX.ak unibertsitatea sortu zuen 1200ean, Alfontso X.aren garaian Europa guztian zehar ospe eta sona handia izan zuen ikastetxea, hain zuzen. 1520an, komunitateen arteko gerra zela eta, herri osoa matxinatu zen Salamancan, eta nobleak eta lur-jabe handiak kanpora egotzi zituzten.

XVI, XVII eta XVIII. mendeetan, gainbehera etorri zen hiriko ekonomia, larrugintza eta ehungintza desagertu ziren, eta izugarri murriztu zen biztanle-kopurua.

Napoleonen armadaren mende egon zen 1808tik 1812ra.

1936ko Gerra Zibilean, Francoren armadaren alde agertu zen hiria hasieratik, eta gobernu-egoitza izan zen.

Unibertsitatea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Salamancako Unibertsitatea 1218an sortu zuten, eta Europako zaharrenetako bat da.

Salamancako Unibertsitatearen aurrealdea

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errepide eta burdinbideen gune garrantzitsua da. Nekazaritza-produktuen merkataritza, industria (tresneria mekanikoa, metalurgia, kimika-industria, janari-industria, ehungintza) eta turismoa dira ekonomia-jarduera nagusiak.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Salamanca Aldatu lotura Wikidatan


Geografia
Gaztela eta Leon
Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.