Salmonelosi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Salmonelosi
Salmonella typhimurium.png
Deskribapena
Mota Salmonella infectious disease Itzuli, primary bacterial infectious disease Itzuli
bacterial infectious disease Itzuli
Espezialitatea infektologia
Sintoma(k) Tripako mina, chillsa Itzuli, Beherakoa, Sukarra
Oka
Identifikatzaileak
MedlinePlus 000294
eMedicine 000294
MeSH D012478 eta D012478
Disease Ontology ID DOID:0060859, DOID:1466, DOID:11092 eta DOID:11092
Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Salmonelosia Salmonella bakterioak eragindako gaixotasun multzoaren izen generikoa da. Salmonelosia enteritis bat da, hots, hesteetako patologia bat, eta ur eta janari kutsatuen bidez transmititzen da (oilaskoa, arrautza eta esnekiak izanik janaririk arriskutsuenak). Euskal Herrian Salmonella bakterioa, Campylobacter-ekin batera, da enteritis bakterianoaren eragile nagusia.

Bi salmonelosi mota daude: salmonelosi tifikoak (sukar tifoidea eta paratifoidea) eta salmonelosi gastroenteritikoak. Lehenak patologia larriak dira, bigarrenak ez hainbeste.

Salmonelosi guztiak aho bidetik harrapatzen dira. Gaitza sortzeko mikrobio kopuru oso handia irentsi behar da, 10 eta 100 milioiren artekoa. Salmonella sentikorra da urdailaren azidotasunarekiko, eta kopuru hori asko jaisten da urdaileko pH-aren ondorioz.

Eragile patogenoa dosi handitan irentsi ondoren heste meharreko mukosan atxikitzen da. Bakterioak bere zelula horman duen endotoxinak hesteetako zelulak kaltetzen ditu, sabeleko mina eta beherakoak eraginez.

Salmonelosi gastroenteritikoak zoonosiak dira. Horrek esan nahi du animalien seroaldaerek, janari-intoxikazioekin lotuak, direla gaitzaren iturburua. Sukar tifoideak, berriz, giza seroaldaerek eragiten dute, eta kutsapena pertsonen artean transmititzen da, beti ere kutsatutako janarien bitartez.

Salmonelosi gastroenteritikoen inkubazio epea sukar tifoidearen baino laburragoa da: 6-48 ordukoa, kasu gehienetan. Goragaleek, beherakoek eta tripako minak osatzen dute gaitz honen koadro klinikoa. Gaitza ez da larria eta berez sendatzen da, tratamendu antibiotikorik gabe. Sukar tifoideak, ordea, antibiotikoen ezarpena behar du, bere koadro klinikoa larriagoa baita, septizemia eta guzti.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Salmonelosi Aldatu lotura Wikidatan
Medikuntza Artikulu hau medikuntzari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.