Edukira joan

Samahil (udalerria)

Samahil
Samahil
Mexikoko udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Mexiko
Mexikoko estatu Yucatán
Jatorrizko izenaSamahil
Posta kodea97810 eta 97811
HerriburuaSamahil (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak20°51′N 89°54′W / 20.85°N 89.9°W / 20.85; -89.9
Mapa
Azalera161 km²
Altitudea7 m
Demografia
Biztanleria5.119 (2015)
Dentsitatea32 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1918
Telefono aurrizkia999
samahil.gob.mx

Samahil Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. Azken zentsuaren arabera 5.119 biztanle zituen, 161 km²ko azaleran. Herriburua Samahil da.

Udalerriko herririk handienak Samahil, San Antonio Tedzidz, Kuchel eta San Antonio Balché dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako herriak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
2km
1.2milia
3
2
1
1
Samahil (biztanleria 5,631)
2
San Antonio Tedzidz (biztanleria 1,284)
3
Kuchel (biztanleria 977)

2020ko Mexikoko biztanleria eta etxebizitza-erroldaketaren arabera 5.631 biztanle zeuden. Biztanleen % 25,1 14 urtetik beherakoak ziren eta % 7,4 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 101,4 gizon zeuden, eta 15 urtetik gorako 100 emakumeko, 100,9 gizon zeuden adin-talde horretan.[1]

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 2.822 gizon, 2.783 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.43
 
85+
 
0.61
0.85
 
80-84
 
0.61
1.77
 
75-79
 
1.44
2.27
 
70-74
 
1.87
2.80
 
65-69
 
2.26
2.98
 
60-64
 
3.81
4.25
 
55-59
 
3.70
4.68
 
50-54
 
5.68
6.17
 
45-49
 
5.89
6.95
 
40-44
 
7.29
7.23
 
35-39
 
7.94
7.69
 
30-34
 
7.69
8.93
 
25-29
 
8.05
9.14
 
20-24
 
9.27
8.50
 
15-19
 
8.91
7.69
 
10-14
 
8.34
8.26
 
5-9
 
9.02
9.43
 
0-4
 
7.62
Iturria: Datu hauek Mexiko Erroldatik eskuratu dira. Erroldako jatorrizko datuak ikus daitezke erreferentzian[2]. Datuak aldatzeko, begiratu Wikimedia Commonsetik kargatutako fitxategia.

Etniak eta hizkuntzak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleen % 30,7k hizkuntza indigenaren bat hitz egiten zuen (5 urte baino gehiago zuten 1.731 biztanlek). Haietatik, % 97,5k gaztelania ere bazekiten eta % 1,8k ez zekiten gaztelaniarik. Bestalde, biztanleen % 2,3k bere burua afromexikartzat edo afro-ondorengotzat jotzen zuen. Hitz egiten den hizkuntza indigena nagusia maia (% 30,7) da.[3][4]

Hizkuntza indigenak
Biztanleriaren gaineko ehunekoa
30,7 %
69,3 %
Maia Hizkuntza indigena nabarmenik ez

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 98,9 udalerria dagoen estatuan jaio ziren eta % 0,6 beste estatu batean. Gainera, % 0,0 atzerrian jaiotakoak ziren (atzerrian jaiotakoen artean, 100 emakumeko 100,0 gizon). Estatu arteko migrazio berriari dagokionez (2015-2020), beste estatu batetik 147 lagun iritsi ziren udalerrira (biztanleriaren % 0,5), eta 124 lagunek udalerria utzi zuten beste estatu batera joateko. Atzerrira emigratu zutenen artean, arrazoi nagusiak familia (% 70,7) eta bestelakoa (% 12,9) izan ziren.[5][6]

Migrazioa
Jaioterria
98,9 %
Estatu berean jaioak Beste estatu batean jaioak Atzerrian jaioak
Nazioarteko emigrazioaren arrazoia
70,7 %
8,2 %
12,9 %
Lana Familia Hezkuntza Segurtasunik eza Bestelakoa

Udalerrian 1.442 etxegune zeuden. Batez beste, etxegune bakoitzak 3,9 kide zituen eta % 23,9etan emakumezkoa zen buru. Egoera zibilari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 60,3 ezkonduta edo izatezko bikotekidea zuen, % 30,0 ezkongabea zen eta % 9,7 lehenago ezkondua (banandua, dibortziatua edo alarguna) zen. Ugalkortasunari dagokionez, emakumeko bizirik jaiotako seme-alaben batez bestekoa 2,17 zen.[7]

Egoera zibila
12 urte eta gehiagoko biztanleria
60,3 %
30,0 %
9,7 %
Ezkondua edo izatezko bikotea Ezkongabea Lehenago ezkondua

Hezkuntza maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskolatze-maila, batez beste, 8,0 urtekoa zen. Emakumezkoen artean 7,6 urtekoa zen eta gizonezkoen artean 8,3 urtekoa. 15 urte eta gehiagoko biztanleen % 8,3 analfabetoa zen. Eskola-asistentziari dagokionez, 15-17 urte bitartekoen % 72,1 eta 18-24 urte bitartekoen % 20,9 eskolara joaten ziren. 12-14 urte bitartekoen % 11,2 ez zen eskolara joaten.[8]

2020. urtean, erlijioari dagokionez, biztanleen % 65,9 katolikoa zen, % 22,7 talde protestante edo ebanjeliko batekoa zen, % 0,1 beste erlijio batekoa eta % 11,3 erlijiorik gabekoa zen.[9]

Erlijioa
Biztanleriaren gaineko ehunekoa
65,9 %
22,7 %
11,3 %
Katolikoa Ebanjelikoa/protestantea Beste erlijio bat Erlijiorik gabe

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020. urtean, jarduera-tasari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 56,4 ekonomikoki aktiboa zen, hau da, lanean edo lan bila zebilen (2.516 pertsona). Tasa horrek generoen araberako aldea nabarmentzen zuen: % 38,4 izan zen emakumeen artean eta % 74,4 gizonen artean. Biztanleria aktiboaren % 0,6 langabezian zegoen (15 pertsona).[10]

INEGIren 2020ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.667 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.442 (% 86,5) modu partikularrean okupatuta zeuden, 139 (% 8,3) hutsik eta 85 (% 5,1) aldi baterako erabilerakoak. Etxebizitza okupatu bakoitzean batez beste 3,89 biztanle bizi ziren, guztira 5.610 biztanle udalerrian.[11]

1.667etxebizitza
1.442okupatuta
5.610biztanle
3,89biztanle/etxebizitza, batez beste

Etxebizitza multzoa

1.442
139
Okupatuta (1.442)Hutsik (139)Aldi baterakoa (85)

Gela kopuruari dagokionez, gehienek hiru gela edo gehiago zituzten (707, % 49,2), 455 (% 31,7) bi gelakoak eta 274 (% 19,1) gela bakarrekoak. Oinarrizko zerbitzuei begira, ia etxebizitza guztiek argindarra (% 99,2), hodi bidezko ura (% 99,1) eta saneamendua (% 83,4) zituzten, eta % 83,2 hirurak batera. Ondasun iraunkorrei dagokienez, % 80,4 hozkailua zuten eta % 69,6 garbigailua; sakelako telefonoa ia orokorra zen (% 80,7), baina telefono finkoa askoz gutxiagotan (% 2,4). Interneteko konexioa % 26,4an zegoen eta ordenagailua % 15,0an. Etxebizitzen % 2,1k ez zuen inolako ondasunik, eta % 2,6k ez zuen inolako informazio- eta komunikazio-teknologiarik.[11]

Gela kopurua

1 gela274
2 gela455
3 gela edo gehiago707

Oinarrizko zerbitzuak

% 99,2argindarra
% 99,1hodizko ura
% 83,4saneamendua
% 83,2hirurak batera

Ondasunak eta IKT

Hozkailua% 80,4
Sakelakoa% 80,7
Garbigailua% 69,6
Internet% 26,4
Autoa% 18,2
Ordenagailua% 15,0
Telefono finkoa% 2,4

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  2. ↑ (Gaztelaniaz) Geografía(INEGI), Instituto Nacional de Estadística y. «Censo de Población y Vivienda (CPV) 2020» www.inegi.org.mx (kontsulta data: 2026-09-06).
  3. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Lengua indígena. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Migración. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Principales resultados por localidad (ITER)» Censo de Poblacion y Vivienda 2020 (INEGI).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]