Samahil (udalerria)
| Samahil Samahil | ||
|---|---|---|
| Mexikoko udalerria | ||
| Administrazioa | ||
| Estatu burujabe | ||
| Mexikoko estatu | ||
| Jatorrizko izena | Samahil | |
| Posta kodea | 97810 eta 97811 | |
| Herriburua | Samahil (en) | |
| Geografia | ||
| Koordenatuak | 20°51′N 89°54′W / 20.85°N 89.9°W | |
![]() | ||
| Azalera | 161 km² | |
| Altitudea | 7 m | |
| Demografia | ||
| Biztanleria | 5.119 (2015) | |
| Dentsitatea | 32 bizt/km² | |
| Informazio gehigarria | ||
| Sorrera | 1918 | |
| Telefono aurrizkia | 999 | |
| samahil.gob.mx | ||
Samahil Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. Azken zentsuaren arabera 5.119 biztanle zituen, 161 km²ko azaleran. Herriburua Samahil da.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerriko herririk handienak Samahil, San Antonio Tedzidz, Kuchel eta San Antonio Balché dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako herriak.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Mexikoko biztanleria eta etxebizitza-erroldaketaren arabera 5.631 biztanle zeuden. Biztanleen % 25,1 14 urtetik beherakoak ziren eta % 7,4 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 101,4 gizon zeuden, eta 15 urtetik gorako 100 emakumeko, 100,9 gizon zeuden adin-talde horretan.[1]
| Biztanleria-piramidea 2020 Guztira: 2.822 gizon, 2.783 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Mexiko Erroldatik eskuratu dira. Erroldako jatorrizko datuak ikus daitezke erreferentzian[2]. Datuak aldatzeko, begiratu Wikimedia Commonsetik kargatutako fitxategia. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etniak eta hizkuntzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleen % 30,7k hizkuntza indigenaren bat hitz egiten zuen (5 urte baino gehiago zuten 1.731 biztanlek). Haietatik, % 97,5k gaztelania ere bazekiten eta % 1,8k ez zekiten gaztelaniarik. Bestalde, biztanleen % 2,3k bere burua afromexikartzat edo afro-ondorengotzat jotzen zuen. Hitz egiten den hizkuntza indigena nagusia maia (% 30,7) da.[3][4]
Migrazioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 98,9 udalerria dagoen estatuan jaio ziren eta % 0,6 beste estatu batean. Gainera, % 0,0 atzerrian jaiotakoak ziren (atzerrian jaiotakoen artean, 100 emakumeko 100,0 gizon). Estatu arteko migrazio berriari dagokionez (2015-2020), beste estatu batetik 147 lagun iritsi ziren udalerrira (biztanleriaren % 0,5), eta 124 lagunek udalerria utzi zuten beste estatu batera joateko. Atzerrira emigratu zutenen artean, arrazoi nagusiak familia (% 70,7) eta bestelakoa (% 12,9) izan ziren.[5][6]
Etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerrian 1.442 etxegune zeuden. Batez beste, etxegune bakoitzak 3,9 kide zituen eta % 23,9etan emakumezkoa zen buru. Egoera zibilari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 60,3 ezkonduta edo izatezko bikotekidea zuen, % 30,0 ezkongabea zen eta % 9,7 lehenago ezkondua (banandua, dibortziatua edo alarguna) zen. Ugalkortasunari dagokionez, emakumeko bizirik jaiotako seme-alaben batez bestekoa 2,17 zen.[7]
Hezkuntza maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eskolatze-maila, batez beste, 8,0 urtekoa zen. Emakumezkoen artean 7,6 urtekoa zen eta gizonezkoen artean 8,3 urtekoa. 15 urte eta gehiagoko biztanleen % 8,3 analfabetoa zen. Eskola-asistentziari dagokionez, 15-17 urte bitartekoen % 72,1 eta 18-24 urte bitartekoen % 20,9 eskolara joaten ziren. 12-14 urte bitartekoen % 11,2 ez zen eskolara joaten.[8]
Erlijioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020. urtean, erlijioari dagokionez, biztanleen % 65,9 katolikoa zen, % 22,7 talde protestante edo ebanjeliko batekoa zen, % 0,1 beste erlijio batekoa eta % 11,3 erlijiorik gabekoa zen.[9]
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020. urtean, jarduera-tasari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 56,4 ekonomikoki aktiboa zen, hau da, lanean edo lan bila zebilen (2.516 pertsona). Tasa horrek generoen araberako aldea nabarmentzen zuen: % 38,4 izan zen emakumeen artean eta % 74,4 gizonen artean. Biztanleria aktiboaren % 0,6 langabezian zegoen (15 pertsona).[10]
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEGIren 2020ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.667 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.442 (% 86,5) modu partikularrean okupatuta zeuden, 139 (% 8,3) hutsik eta 85 (% 5,1) aldi baterako erabilerakoak. Etxebizitza okupatu bakoitzean batez beste 3,89 biztanle bizi ziren, guztira 5.610 biztanle udalerrian.[11]
Etxebizitza multzoa
Gela kopuruari dagokionez, gehienek hiru gela edo gehiago zituzten (707, % 49,2), 455 (% 31,7) bi gelakoak eta 274 (% 19,1) gela bakarrekoak. Oinarrizko zerbitzuei begira, ia etxebizitza guztiek argindarra (% 99,2), hodi bidezko ura (% 99,1) eta saneamendua (% 83,4) zituzten, eta % 83,2 hirurak batera. Ondasun iraunkorrei dagokienez, % 80,4 hozkailua zuten eta % 69,6 garbigailua; sakelako telefonoa ia orokorra zen (% 80,7), baina telefono finkoa askoz gutxiagotan (% 2,4). Interneteko konexioa % 26,4an zegoen eta ordenagailua % 15,0an. Etxebizitzen % 2,1k ez zuen inolako ondasunik, eta % 2,6k ez zuen inolako informazio- eta komunikazio-teknologiarik.[11]
Gela kopurua
Oinarrizko zerbitzuak
Ondasunak eta IKT
Taula osoa: etxebizitzak, 2020 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Geografía(INEGI), Instituto Nacional de Estadística y. «Censo de Población y Vivienda (CPV) 2020» www.inegi.org.mx (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Lengua indígena. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Migración. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- ↑ (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Principales resultados por localidad (ITER)» Censo de Poblacion y Vivienda 2020 (INEGI).

