San Pedro Abantoko gudua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
San Pedro Abantoko gudua
Bigarren Karlistaldia
Batalla de Murrieta en San Pedro Abanto (Segunda parte de la Guerra Civil. Anales desde 1843 hasta el fallecimiento de don Alfonso XII).jpg
Data 1874ko martxoaren 25etik 27/28ra
Lekua San Pedro Abanto  Bizkaia
43° 19′ 20″ N, 3° 5′ 4″ W / 43.32222°N,3.08444°W / 43.32222; -3.08444
Koordenatuak 43° 19′ 20″ N, 3° 05′ 04″ W / 43.32222222°N,3.08444444°W / 43.32222222; -3.08444444Koordenatuak: 43° 19′ 20″ N, 3° 05′ 04″ W / 43.32222222°N,3.08444444°W / 43.32222222; -3.08444444
Emaitza Status quo ante bellum
Gudulariak
Flag of Cross of Burgundy.svg Karlistak Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg Errepublikarrak
 :Emblem of the Spanish Navy Marines.svg Itsas Infanteria
Buruzagiak
Nicolás Ollo
Teodoro Rada
Antonio Lizarraga
Castor Andetxaga
Antonio López de Letona
José María Loma
Fernando Primo de Rivera
Indarra
28 batailoi (15.000 soldadu) 48 batailoi (35.000 soldadu)
Galerak
2000-2200 2000-2200

San Pedro Abantoko gudua edo Somorrostroko bigarren gudua Bizkaiko herri hartan Bigarren Karlistaldian egindako gudua izan zen, errepublikar eta karlistek 1874ko martxoaren 25eta 27/28 artean egina.[1]

Gudua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilbo karlistek setiatua zenez, 1874ko neguan liberalak hainbat aldiz saiatu ziren setioa hausten. Karlistak, bere aldetik, inguruko mendixkak kontrolpean izatea saiatu ziren, bere matxinadan Bilbo portu nagusitzat izateko. Bien arteko oreka udaberrira arte mantendu zen, noiz alfontsotarren Iparraldeko Armadari Espainiatik zenbait unitate gehitu zitzaizkion. Unitate berri hauen artean Itsas-Infanteriaren lehenengo erregimentua zegoen.

Somorrostro Harana gudu-zelai nagusi bilakatu zen, baina baita Santurtzi eta Sestao ere. Liberalak Janeo mendian, Rigadan eta Barbadun ibaiaren ezkerraldean zeuden. Karlisten gotorlekuak, berriz, Montaño mendian, Murrietan, San Pedro Abanton, Santa Julianan eta La Mina Rubian (Putxeta auzopean) ziren. Bere artilleria Bilbora begira zegoenez, karlistek muinoetan egindako lubakiak baino ez zituzten babesteko.[2] 1874ko martxoaren 25ean, alfontsotarrek Itsas-Infanteriaren lehenengo erregimentua erabili zuten San Pedro Abanton setioa hausteko, espainiar armadaren itsas-infanteriaren lehenengo guduetako bat izan zena. Hala ere, erasoak ez zituen bere helburu guztiak bete eta Bilboko setioa behin-behinekoz baino ez zen hautsi. Alde biek hainbat erori (bakoitzak 2.000 eta 2.200 artean) izan zituzten. Karlisten lerroetan Nicolás Ollo eta Radica jeneralak hil ziren. Martxoaren bukaeran karlistek oraindik bere posizioak mantentzen zituzten eta liberalek apirilaren bukaerara arte ez zuten eraso bortitz bat egitea lortu. Orduan 17.000 lagun erabili zuten eta maiatzaren 2an Bilboko setioa amaitzea lortu zuten.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Moral Roncal, Antonio (2006) Las guerras carlistas Silex 244-246. or. ISBN 8477371709 .
  2.   Cruz, Armando Las batallas de Somorrostro .
  3.   Ana Clara Guerrero et al (2004) Historia política: 1808-1874 Madril: Istmo 423-426. or. ISBN 8470903217 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Idoia Estornés Zubizarreta: «Karlismoa eta Karlista Gudak: Bigarren Guda Karlista (1872-1876)», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
  • Francisco Hernando: La Campaña Carlista. 1872-1876 Jouby y Roger Editores. Paris. 1877
  • Antonio Brea: Campaña del Norte 1873-1876 Biblioteca Popular Carlista. Bartzelona. 1897.
  • Reynaldo Brea: Príncipe Heroico y Soldados Leales Biblioteca Popular Carlista. Bartzelona. 1910.
  • Cesar Alcalá: La Tercera Guerra Carlista 1872-1876. Ristre. 2003

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Historia
Bizkaia
Artikulu hau Bizkaiko historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.