Edukira joan

Santa María del Mercadillo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Santa María del Mercadillo
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaVisitación Aparicio Martínez
Izen ofizialaSanta María del Mercadillo
Posta kodea09453
INEk ezarritako kodea09352
HerriburuaSanta María del Mercadillo
Geografia
Koordenatuak41°51′35″N 3°33′32″W / 41.859722222222°N 3.5588888888889°W / 41.859722222222; -3.5588888888889
Mapa
Azalera30,208 km²
Altitudea961 m
MugakideakPinilla Trasmonte, Ciruelos de Cervera, Espinosa de Cervera, Valdeande, Tubilla del Lago eta Villalbilla de Gumiel
Demografia
Biztanleria119 (2025)
alt_left 42 (%35,6) (%64,4) 76 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaBU
santamariadelmercadillo.es

Santa María del Mercadillo Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 119 biztanle zituen 30,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pinilla Trasmonte, Ciruelos de Cervera, Espinosa de Cervera, Valdeande, Tubilla del Lago eta Villalbilla de Gumiel.

Mapa
Santa María del Mercadillo eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea80100120140160180200200020052010201520202025Santa María del MercadilloBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 76 gizon, 42 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
1.32
 
95-99
 
2.38
1.32
 
90-94
 
4.76
11.84
 
85-89
 
7.14
2.63
 
80-84
 
11.90
6.58
 
75-79
 
4.76
5.26
 
70-74
 
0.00
9.21
 
65-69
 
9.52
15.79
 
60-64
 
4.76
5.26
 
55-59
 
9.52
13.16
 
50-54
 
4.76
5.26
 
45-49
 
9.52
6.58
 
40-44
 
4.76
1.32
 
35-39
 
2.38
1.32
 
30-34
 
0.00
2.63
 
25-29
 
7.14
6.58
 
20-24
 
7.14
1.32
 
15-19
 
2.38
0.00
 
10-14
 
4.76
1.32
 
5-9
 
0.00
1.32
 
0-4
 
2.38
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 63,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,2 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 63,6Probintzia berean · % 16,9Erkidegoan · % 0,8Beste erkidegoa · % 8,5Estatutik kanpo · % 10,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 12 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Honduras, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Kolonbia
4
0
Ameriketako Estatu Batuak
1
1
Bolivia
0
0
Ekuador
1
0
Honduras
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 166 etxebizitza zeuden: 60 (% 36,1) nagusiak eta 106 (% 63,9) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 7 plazarekin (3,5 plaza etxebizitzako).[5]

166etxebizitza
60etxegune
2etxebizitza turistiko (2026) Burgosko mapa

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

60
106
Etxebizitza nagusia (60)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (106)

Guztira 60 etxegune zeuden, eta horietatik 37 (% 61,7) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 137
2 pertsona11
3 pertsona6
4 pertsona3
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 106 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 20,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,0 zen 2021ean eta % 30,2 2024an; beraz, 6,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 30,8 izatetik % 28,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,4 ziren, eta gizonen artean % 35,7; 16,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 36,1 eta gizonen % 24,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

106biztanle 15 urte edo +, 2024
% 30,2goi-mailako ikasketak+6,2 puntu 2021etik mapa
% 28,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 28,3
% 20,8
% 20,8
% 30,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 28,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 20,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,8Goi-mailako ikasketak · % 30,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Santa María del Mercadillo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak32% 30,225% 35,77% 19,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa22% 20,814% 20,08% 22,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)22% 20,814% 20,08% 22,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago30% 28,317% 24,313% 36,1
Guztira106% 100,070% 100,036% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Santa María del Mercadillo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 24,0% 25,0% 20,2% 30,8104
2022% 25,8% 22,7% 20,6% 30,997
2023% 29,7% 19,8% 20,8% 29,7101
2024% 30,2% 20,8% 20,8% 28,3106
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.632 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 28.435 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.350 euro zen. Errenta gordina 19.723 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 52,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32), beste diru-sarrerak (% 9,9), langabezia-prestazioak (% 0,4), beste prestazioak (% 5,1).

53%
32%
10%
Soldata · % 52,6Pentsioak · % 32Langabezia · % 0,4Beste prestazioak · % 5,1Beste sarrerak · % 9,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,1 da, probintziakoaren (28,5; Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Santa María del Mercadillo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 51 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,1; gainerako % 51,9 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,3 zen eta emakumezkoena % 36,1; langabezia-tasa, aldiz, % 7,9 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 45 zen 2023ean, 2021eko 41etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 24,4 osatzen dute, eta gizonek % 75,6.

45okupatu, 2023+% 9,8 2021etik
% 24,4emakumeak okupatuen artean
% 48,1jarduera-tasa, 2024
% 5,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,3
% 51,9
Okupatuak · % 45,3Langabeak · % 2,8Inaktiboak · % 51,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Santa María del Mercadillo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak48% 45,335% 50,013% 36,1
Langabeak3% 2,83% 4,30% 0,0
Inaktiboak55% 51,932% 45,723% 63,9
Guztira106% 100,070% 100,036% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 44,4), industria (% 26,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 20,0) eta eraikuntza (% 8,9).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 20,0
% 26,7
% 8,9
% 44,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 20,0Industria · % 26,7Eraikuntza · % 8,9Zerbitzuak · % 44,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 28,9), eta oinarrizko okupazioak % 8,9.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 55,9), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 36,4).

% 28,9
% 48,9
% 8,9
% 13,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 28,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,9Oinarrizko okupazioak · % 8,9Ez dago jasota · % 13,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Santa María del Mercadillo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak13% 28,99% 26,54% 36,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak22% 48,919% 55,93% 27,3
Oinarrizko okupazioak4% 8,93% 8,81% 9,1
Ez dago jasota6% 13,33% 8,83% 27,3
Guztira45% 100,034% 100,011% 100,0

Okupatuen % 64,4 besteren konturako langileak dira, eta % 35,6 norberaren konturakoak.[14]

% 35,6
% 64,4
Norberaren kontura · % 35,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 64,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Santa María del Mercadillo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura16% 35,611% 32,45% 45,5
Besteren kontura29% 64,423% 67,66% 54,5
Guztira45% 100,034% 100,011% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.123 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 30,2 km² denez, NAE lurraldearen % 70,3 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,3 lur goldagarria (2.087 ha, 29 ustiategitan), % 1,7 arbolak (35,2 ha, 17 ustiategitan) eta larre iraunkorrak (1,3 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
70%
30%
NAE · 2.123 ha (% 70,3)Gainerako azalera · 898 ha (% 29,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
98%
Lur goldagarria · 2.087 ha (% 98,3)Larre iraunkorrak · 1,3 ha (% 0,1)Arbolak · 35,2 ha (% 1,7)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 47 gidari zeuden erroldatuta: 37 gizon (% 78,7) eta 10 emakume (% 21,3)[17]. Biztanleen % 39,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 113 ibilgailuk osatzen zuten: 81 turismo, 15 furgoneta, 6 motozikleta, 4 kamioi eta 1 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 686 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 6,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,6 diesel zen eta % 32,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
37%
22%
40%
0 etiketa · 1 (% 0,9)ECO · 1 (% 0,9)C etiketa · 41 (% 36,9)B etiketa · 24 (% 21,6)Etiketarik gabe · 44 (% 39,6)
Turismoak, adinaren arabera
12%
22%
47%
12%
< 4 urte · 5 (% 6,2)4–8 urte · 10 (% 12,3)8–15 urte · 18 (% 22,2)15–25 urte · 38 (% 46,9)≥ 25 urte · 10 (% 12,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1641197.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Santa_María_del_Mercadillo&oldid=11789056"(e)tik eskuratuta