Sejong Handia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Sejong Handia
Sejong the Great Bronze statue 02.JPG
Joseon dinastiako monarka

1418ko abuztuak 10 - 1450eko otsailak 17
Bizitza
Jaiotza Jeonju1397ko maiatzaren 15a
Heriotza Seul1450eko apirilaren 8a (52 urte)
Heriotza modua berezko heriotza (diabetesa)
Familia
Aita Taejong
Ama Queen Wongyeong
Ezkontidea(k) Queen Soheon
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua Joseon
Lanbidea
Lanbidea hizkuntzalaria eta politikaria
Sinesmenak
Erlijioa Konfuzianismoa
Neo-Confucianisma
Budismoa

Sejong Handia edo Seyong Handia erregea ((Hangul세종대왕; Hanja世宗大王; RRSejong Daewang; MRSejong Taewang; 1397ko maiatzaren 7a1450eko maiatzaren 18a), izen pertsonala Yi Do (이도; 李祹) zuena, Koreako Chosŏn dinastiako laugarren subiranoa izan zen, eta 1418tik 1450era arte gobernatu zuen herria.

Tronuratzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sejong eta bere sendia Jeonjutik zetozen. Taejong (1367-1422) eta Won-gyong errege-erreginen semea izanik, Min klanekoak zirenak, Sejongi Chungnyeong Printzearen titulua eman zioten 1412an, eta 1418ko ekainean oinordeko Printze izendatu zuten, urte bereko abuztuan tronuratu aurretik Taejong erregeak abdikatu zuenean.

Berez, Yangnyeong Printzea bihurtu behar zen errege. Baina Taejong erregeak Chungnyeong egokiagoa zela uste izan zuen, sortu zuen egonkortasun politikoa eta boterea hobeto baliatuko zituelakoan. Gorteko basailuek eskari bat aurkeztu zioten erregeari Yangnyeong formalki kargutik kentzeko eta Chungnyeong oinordeko Printze izendatzeko. Modu horretan, Chungnyeong printzea oinordeko printze izendatu zuten Taejong erregeak nahi bezala, eta bere mendeko gehienek gustura onartu zuten.

Jiphyeonjeonaren bitartez, Sejong erregeak akademiko adimentsu asko trebatu zituen, konfuzianismoan oinarritutako hainbat erritual eta sistema antolatu zituen, eta askotariko liburuak argitaratzeko programa zabal bat jarri zuen martxan. Proiektuen artean, Hangeul alfabeto korearra asmatzea, nekazaritza eta zientziaren garapena, medikuntzako tekniken sistematizazioa, musika eta legeak, eta lurralde nazionalaren hedatzea zeuden, eta guzti horrekin Sejongek nazioa sendotzea lortu zuen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntzalari bikaina eta hangul idazkeraren asmatzailea izan zen. Eguzki-erlojua eta ur-erlojua ere asmatu zituela uste da, beste hainbat ekarpen zientifikoren artean.

Filosofia neokonfuzianistaren jarraitzailea izanik, zenbait zigor gogor ere debekatu zituen. Gobernari errukiorra izan zen.

Sejong 53 urterekin hil zen eta Yeong Mausoleoan ehortzi zuten. Sejongen seme zaharrena, Munjong Chosŏngoa, izan zen hurrengo erregea.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sejong Handia Aldatu lotura Wikidatan