Senufo hizkuntzak

Senufo hizkuntzak
Datu orokorrak
Hiztunak	2.700.000
Hizkuntza sailkapena
	giza hizkuntza; Niger-Kongo hizkuntzak; Atlantic–Congo (en) ; Volta–Kongo hizkuntzak; Gur hizkuntzak
Hizkuntza kodeak
Glottolog	senu1239
Linguist List	snfo

Senufo^[1] hizkuntzak hamabost hizkuntza inguruko hizkuntza familia da, senufoek Boli Kostako iparraldean, Maliko hego-ekialdean eta Burkina Fasoko hego-mendebaldean hitz egiten dituztenak. Honekin loturiko nafaanra hizkuntza isolatua ere hitz egiten dute Ghanako ipar-mendebaldean. Senufo hizkuntzak gur hizkuntzen adartzat hartzen dituzte oro har, Niger-Kongo hizkuntzen azpitaldetzat, eta mendebaldean mande hizkuntzekin, hegoaldean kwa hizkuntzekin eta iparraldean erdialdeko gur hizkuntzekin loturik daudenak.

Senufo hizkuntzak gur hizkuntzen antzekoak dira beren atzizki eta substantiboen sisteman eta aditzen bereizketan.

Mende hizkuntzek eragin handia dute senufo hizkuntzez. Hitz eta eraikuntza gramatiko asko mande hizkuntzetatik sartu dira, hala nola bamanankanetik eta diulatik.^[2] Mande hizkuntzek bezala, senufo hizkuntzek «subjektu-objektu-aditza» ordena eratzailea dute, «subjektu-aditz-objektua» ordenaren ordez, normalean gur eta Niger-Congo hizkuntzetan erabiltzen dutena.

Lexikoa

Hona hemen senufo hizkuntz talde ezberdinen zenbakizkoak:

GLOSA	Tagwana-Djimini		Suppire-Mamara				Senari		Karabobo		Palaka	Nafaanra	PROTO- SENUFO
GLOSA	Djimini	Tagwana	Mamara	Shempire	Sìcìté	Supyire	Cebaara	Nyarafolo	W.	E.	Palaka	Nafaanra	PROTO- SENUFO
'1'	nuŋgb͡a	nuŋgb͡e	nigĩ̀	ningin	nìkĩ̀	nìŋkĩ̀	nìbín	nīŋgb͡e	nɔ̀ni	nɔ̀ni	niŋgb͡e	núnu	*niŋgb͡ĩ
'2'	ʃyɛn	syẽ	ʃɔ̃̀ː	ʃũːni	sɔ̃̀ːnì	ʃũ̀ːnì	sīːn	sīːn	ʃin	ʃyɔ̃̀	sɔĩŋ	çíːn	*sɔ̃ːni
'3'	tãːri	tãri	tãːrè	tãːri	tã̀ːrì	tã̀ːrè	tã̄ːrì	tã̄ːri	tàːr	tã̀ː	tãːri	táːrɛ̀	*tãːri
'4'	tidʒ͡ɛrɛ	tityere	ʃiʃyɛ̀ːrɛ̀	sicɛːrɛ	sìcɛ̀ːrì	sìcyɛ̀ːrè	sīcɛ̄rɛ̄	sīcɛri	tɪhyɛ̀ːr	tíʃyàr	dʒ͡idʒ͡ilɛi	ɟíɟírɛ̀	*ti-cɛ̀ːrè
'5'	kaŋgurugo	kogunu	kaguru	kaguru	kānkūrò	kaŋkuro	kāgūnɔ̀	kōgunɔ̀	bwɔ̀	bwà	kangurugo	kúnɔ	*kankuro
'6'	kɔgɔlɔni	nõli	gb͡aːra	gb͡aːni	gb͡āːrù	baa-nì	kɔ̀rɔ́nī	kɔ̀línī	k(ʋ)lɔ̀n	kwaɲ̀	kugɔlɔŋ	kɔ́ɔ̀nánù	kogo-ni <kankuro+ni
'7'	kɔlɔʃyɛn	nasyẽ	gb͡aː-ʃɔ̃̀ː	gb͡aʃũːni	gb͡ārsɔ̃̀ːnì	baa-ʃũ̀ːnì	kɔ̀rɔ́sīːn	kɔ̀lisīːn	klɔʃìn	kwa-sĩ̀ː	kugɔlɔŋ sɔĩŋ	kɔ́ɔ̀náçíːn	*5+2
'8'	kɔlɔtããri	natãri	ʃɔ̃̀ːlake	gb͡atãːri	gb͡ārtã̀ːrì	baa-tã̀ːrè	kɔ̀rɔ́tã̄ːrì	kàtã̄ːrì	kwɔtàːr̀	kwa-tã̀ː	kugɔlɔŋ tãːri	kɔ́ɔ̀nátáːrè	*5+3
'9'	kɔlɔdʒ͡ɛrɛ	natyere	niɡĩ̀fɔ̀kɛ	gb͡aɛːrɛ	gb͡ārsìcɛ̀ːrì	baa-sìcyɛ̀ːrè	kp͡ǎjɛ̄rɛ̄	kàcɛ̄rì	wɔ̀dèfèr	kwa-ríʃyàr	kugɔlɔŋ dʒ͡idʒ͡ilɛi	kɔ́ɔ̀náɟirɛ	*5+4
'10'	kɛ	kẽ kp͡rò	kɛ	kɛ	kɛ̄	kɛ̄	kɛ́ː	kíɛ̀	síncíl	sĩʃye	kɔ́jɛ	kɛ́	*kɛ

Erreferentziak

↑ Berria. Estilo Liburua. .
↑ (Ingelesez) Carlson, Robert. (1994). A Grammar of Supyire. Berlin/New York: Mouton de Gruyter, 2 or. ISBN 3-11-014057-8..

Kanpo estekak

Datuak: Q33795
Multimedia: Senufo languages / Q33795

Artikulu hau hizkuntzei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

[1] Berria. Estilo Liburua. .

[2] (Ingelesez) Carlson, Robert. (1994). A Grammar of Supyire. Berlin/New York: Mouton de Gruyter, 2 or. ISBN 3-11-014057-8..

[1]

[2]