Serotonina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Serotonina
Serotonin-skeletal.png
Formula kimikoa C₁₀H₁₂N₂O
SMILES kanonikoa 2D eredua
InChl 3D eredua
Osatuta nitrogeno, karbono, oxigeno eta hidrogeno
Aurkitzailea Arda Green (en) Itzuli eta Maurice M. Rapport (en) Itzuli
Mota tryptamines (en) Itzuli
Ezaugarriak
Azidotasuna (pKa) 10,4
Momentu dipolarra 2,98 D
Fusio-puntua 167,5 °C
Irakite-puntua 416 °C
Fusio-entalpia 2,98 D
Masa molekularra 176,095 u
Erabilera
Elkarrekintza 5-hydroxytryptamine receptor 1A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 1B (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine (serotonin) receptor 1B (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 1D (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 1E (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 1F (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 2A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 2B (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 2C (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 3A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 4 (en) Itzuli, 5 hydroxytryptamine (serotonin) receptor 4 (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 5A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine (serotonin) receptor 5A (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 6 (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine receptor 7 (en) Itzuli, 5-hydroxytryptamine (serotonin) receptor 7 (en) Itzuli, Dopamine receptor D1 (en) Itzuli, Dopamine receptor D5 (en) Itzuli eta Solute carrier family 36 member 1 (en) Itzuli
Rola serotonin receptor agonist (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey QZAYGJVTTNCVMB-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 50-67-9
ChemSpider 5013
PubChem 5202
Reaxys 143524
Gmelin 28790
ChEBI 1861995
ChEMBL CHEMBL39
EC zenbakia 200-058-9
ECHA 100.000.054
MeSH D012701
RxNorm 1311214
Human Metabolome Database HMDB0000259
KNApSAcK C00001429
UNII 333DO1RDJY
KEGG C00780
PDB Ligand SRO

Serotonina nerbio-sistema zentralaren neuronek (garunarenek, batez ere) sortzen duten neurotransmisorea da, heste lodiko hainbat zelulak ere sortzen dutena. Egitura kimikoari dagokionez aminen taldean sailkatzen da, bere molekulak amino talde bat (-NH2) duelako. Neurotransmisore guztien antzera, neuronen arteko edo neurona bat eta beste zelula baten arteko mezu elektrikoak transmititzen ditu (zelulen arteko konexio edo sinapsiak erraztuz).

Serotoninak eragin handia du nerbio-sisteman, gizakiaren gogo-aldarteak baldintzatuz. Lasaigarria da eta baita antidepresiboa ere. Loa eragin eta jangura eta sexu-gogoa apaltzen ditu.

Serotoninaren kopurua ilunabarrean handitzen da, loa eraginez, eta egunsentian hasten da jaisten.

Triptofano aminoazidoa da serotoninaren molekula aitzindaria. Era berean, guruin pinealean serotonina melatonina bihurtzen da.

Serotoninaren maila bajuak zenbait patologirekin lotu dira: depresioa, antsietatea, portaera erasokorra, loeza edo insomnioa, eskizofrenia, fibromialgia eta baita migrainekin ere, odol-hodiak zabaltzen baitira serotonina jaisten denean.


Serotonina eta depresioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Depresioak jota daudenek serotonina gutxi dute nerbio-sistema zentralean. Depresioen aurkako botika asko (fluoxetina -Prozac ospetsuaren oinarria-, paroxetina, dapoxetina...) serotoninaren bir-hartzearen inhibitzaileak dira, hots, ez diote uzten neuronen arteko sinapsietan askatzen den serotoninari hartzaile espezifikoei lotzen; modu horretan serotonina-kopurua igotzen da neuronen arteko tartean, eta horrek depresioaren sintomak ekiditen ditu.

Bestalde, droga batzuek (LSD-k, estasiak...) serotoninaren askapena indartzen dute neuronetan, garunera iristerakoan euforia eta plazerra eragiten duena.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]