Edukira joan

Sesostris IV.a

Wikipedia, Entziklopedia askea
Sesostris IV.a

Faraoi

Bizitza
JaiotzaK.a. II. milurtekoa
HeriotzaK.a. II. milurtekoa ( urte)
Familia
Ezkontidea(k)ezezaguna
LeinuaEgiptoko XIV. dinastia
Jarduerak
Jarduerakestatu-politikaria

Sesostris IV.a Seneferibre (Senusret ere deitua) Antzinako Egiptoko tebastar errege bat izan zen, Tarteko Bigarren Aroaren amaieran bizi izandakoa, eta Egipto garaian aurkitutako aztarna batzuen bidez bakarrik ezagutzen dena. Sesostris IV.aren kokapen kronologikoa ez dago argi, eta zein dinastiari dagokion ere eztabaidagai da.

Erregeari buruzko garai bereko testigantzarik garrantzitsuena 2,75 metroko altuera duen granito arrosezko estatua kolosal bat da, Georges Legrain-ek Karnaken aurkitu zuena 1901ean. Beste aipamen batzuk honakoak dira: El-Tod-eko bloke bat eta Karnaken 1907an Legrain-ek aurkitutako estela baten goiko eskuin izkina, zeinean Sesostris IV.aren erregealdiaren lehen urteko II Shemu 1 eguna inskribatuta dagoen. Azkenik, Edfuko dintel bat ere badago.[1][2]

Aldi berean, “Sesostris” izena daraman aizkora-ortzi bat ere Sesostris IV.ari egotzi izan zaio estiloaren arabera. Hala ere, batzuek hori Sesostris I.ari egotzi diote.[2][3]

Garaikide ez diren aipamenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tutmosis III.aren garaian, Karnakeko Errege Zerrendako #56(60) sarrerak “Senefer[...]re” aipatzen du, eta hori agian Seneferibre, hau da, Sesostris IV.aren prenomena izan liteke.

Jürgen von Beckerathen arabera, Sesostris IV.a XIII. dinastia berantiarrekoa zen, bitartean Kim Ryholtek XVI. dinastiako errege gisa sailkatzen du, nahiz eta dinastian duen kokapena zehaztugabea izan.[4][5] Bestalde, Norbert Dautzenberg-ek proposatu du Sesostris IV.a XVII. dinastiakoa zela. Horretarako, Turingo kanonaren 11.4 sarrera Sesostris IV.ari dagokiola dio, eta Medamud-eko tenpluko atean aurkitutako “Sesostris” aipamena ere berari lotzen dio, ate hori Sobekemsaf I.ak apaindu baitzuen, XVII. dinastia ren hasieran. Ryholtek, ordea, ez ditu onartzen Dautzenbergen argudioak: lehenik, Turingo sarreran agertzen den izena ez dator bat Sesostris IV.aren prenomenarekin, eta bigarrenik, Medamud-eko tenpluko atea Sesostris III.ak eraiki zuen, hortaz, bertako grafitiek ziurrenik errege hori aipatzen dute, eta ez Sesostris IV.a.[6]

Berrantolaketa horretan, Sesostris IV.aren dinastia zehazteke uzten da eta XIII. dinastia berantiarretik XVII. hasieraraino bitarteko kokapen batean uzten da.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. «CATALOGUE GÉNÉRAL DES ANTIQUITÉS ÉGYPTIENNES DU MUSÉE DU CAIRE.» Coptic Monuments (Gorgias Press): 1–154. 2009-12-31 (kontsulta data: 2025-11-04).
  2. a b Legrain, Georges. (1908). Sur une stèle de Senousrit IV, in: "Institut Français d'Archéologie Orientale; Mission Archéologique Française; Recueil de travaux relatifs à la philologie et à l'archéologie égyptiennes et assyriennes: pour servir de bulletin à la Mission Française du Caire". .
  3. Ryholt, Kim. (1997). The political situation in Egypt during the Second intermediate period, c.1800-1550 B.C. the Carsten Niebuhr institute of Near Eastern studies, University of Copenhagen Museum Tusculanum press ISBN 8772894210. (kontsulta data: 2025-11-04).
  4. DeVries, Carl E.. (1972-04). «Untersuchungen zur politischen Geschichte der Zweiten Zwischenzeit in Ägypten. Jürgen von Beckerath» Journal of Near Eastern Studies 31 (2): 134–138.  doi:10.1086/372171. ISSN 0022-2968. (kontsulta data: 2025-11-04).
  5. Kitchen, K. A.; von Beckerath, Jurgen. (1999). «Chronologie des pharaonischen Agypten. Die Zeitbestimmung der agyptischen Geschichte von der Vorzeit bis 332 v. Chr.» The Journal of Egyptian Archaeology 85: 245.  doi:10.2307/3822445. ISSN 0307-5133. (kontsulta data: 2025-11-04).
  6. Kuhlmann, Norbert. (1992). «Ein neolithisches Erdwerk bei Seulingen, Samtgemeinde Radolfshausen, Landkreis Göttingen» Göttinger Jahrbuch 40: 303–307.  doi:10.62013/40-017. ISSN 0072-4882. (kontsulta data: 2025-11-04).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]