Shelby konderria (Iowa)

Biztanleria-piramidea 2020; Guztira: 5.848 gizon, 5.898 emakume
	Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)

Shelby konderria; Shelby County
	Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
Herrialdea	AEB
Estatua	Iowa
Kodea	19165
Hiriburua	Harlan
	Shelby konderria (Iowa); Shelby konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak	41°40′53″N 95°18′46″W / 41.681388888889°N 95.312777777778°W
Biztanleria	11.746 bizt.
Eremua; - Lurra; - Ura	1.531,6 km2; 1.530,11 km2 (%99.9); 1,49 km2 (%0.1)
Dentsitatea	7,68 bizt/km2
Datu gehigarriak
	http://www.shco.org

Shelby konderria (ingelesez: Shelby County) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Harlan da. Azken erroldaren arabera 11.746 biztanle zituen 1.532 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

Shelby konderriak 1.531,6 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,49 ura dira. Beste 1.530,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,94 da.

Mugakideak

Mapa — Shelby konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 9,3 °C-koa izan zen.^[1]^{[oh 1]} Hilabeterik beroena uztaila da (23,1 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 28,9 °C) eta hotzena urtarrila (−6,5 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −11,5 °C). Urteko prezipitazioa 885 mm-koa da; hilabeterik euritsuena ekaina da (133 mm) eta lehorrena urtarrila (21 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,7 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (8,9 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2012 eta 2024). Urterik beroena 1931 izan zen (11,2 °C) eta hotzena 1951 (7,0 °C).^[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3745 berokuntza-gradu-egun eta 464 hozte-gradu-egun izan ziren.^[1]

Datu klimatikoak (Shelby konderria)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	-1.5	1.3	8.9	16.1	22.0	27.3	28.9	27.8	24.5	17.3	8.4	1.1	15.2
Batez besteko tenperatura (ºC)	-6.5	-3.9	3.0	9.5	15.6	21.2	23.1	21.8	17.7	10.8	2.8	-3.7	9.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	-11.5	-9.1	-2.8	2.9	9.2	15.2	17.2	15.8	11.0	4.3	-2.8	-8.6	3.4
Pilatutako prezipitazioa (mm)	21	26	48	90	128	133	100	118	87	65	38	32	885
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)

Berotze-marrak, 1895–2025

Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (8,9 °C).

189519602025

hotzagoabatez bestekoaberoagoa

Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain

UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe

+0,9+1,2+0,8+0,4+0,4+1,0−0,2−0,2+0,3+0,3+0,3+1,5

1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −10 / 25 °C.

Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025

°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (8,9 °C)

+3 °C−3 °C

189519602025

batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

Demografian sakondu:
Iowako mapa interaktiboak

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 11.746 biztanle zeuden. Biztanleen % 40,1 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 59,9 landa-eremuetan. Batez besteko adina 46,4 urtekoa zen, 45,7 urtekoa gizonezkoen artean eta 46,9 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 22,5 18 urtetik beherakoak ziren eta % 23,4 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 99,2 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 96,9 gizon zeuden adin-talde horretan.^[2]^[3]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Arraza eta etnizitatea

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 11.746 biztanle zeuden. Herritarren % 3,5 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak^{[oh 2]}. Ez-hispanoen artean % 96,1 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 92,7^{[oh 3]}; % 0,5 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5; % 0,4 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4; % 2,7 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,6; eta % 0,3 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2.^{[oh 4]}^[5]

Arraza/etnia

Iowako mapa

Etnizitatea

2000

99,3 %

2010

98,2 %

2020

96,5 %

Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa

Arraza (ez-hispanoak)

2000

98,7 %

2010

98,5 %

2020

96,2 %

Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 68,8 estatu berean jaiotakoak, % 28,6 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 1,6 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.^{[oh 5]} Atzerritarren artean, % 27,6 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 72,4 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 67,2, biztanleria osoaren % 1,1); ondoren Europan (% 17,7, % 0,3), Asian (% 11,5, % 0,2) eta Ipar Amerikan (% 3,6, % 0,1).^{[oh 6]}^[6]

Jaioterria eta jatorria

Iowako mapa

Jaioterria

68,8 %

28,6 %

Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian

Atzerritarren herritartasun-egoera

27,6 %

72,4 %

Naturalizatua Ez-herritarra

Atzerriko jatorria, kontinentea

67,2 %

17,7 %

11,5 %

Latinoamerika Europa Asia Ipar Amerika

Etxebizitza eta etxeguneak

Konderrian 5.421 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,9 okupatuta eta % 8,1 hutsik.^[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 77,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 22,8 errentan hartutakoak.^[3] Konderrian 4.981 etxegune zeuden guztira, horietatik % 64,9 familia-etxeguneak ziren eta % 35,1 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 81,2 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 18,8 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 86,5 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 13,5 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.^[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 194 pertsona (biztanleria osoaren % 1,7).^[7]

5.421etxebizitza

4.981okupatuak

194talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Iowako mapa

3.846

1.135

440

Jabetzan (3.846) Alokairuan (1.135) Hutsik (440)

Etxegune motak

2.623

401

1.513

Ezkondutako bikotea (2.623) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (208) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (401) Bakarrik bizi (1.513) Beste norbaitekin (236)

Talde-bizilekuetako biztanleria

189

Zuzentze- eta gazte-egoitzak (5) Beste (189)

Hezkuntza-maila

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 95,3k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 24,1k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 8,3k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.^[9]

Gobernua eta politika

Urtea^[10]	Errepublikanoa		Demokrata		Beste
1896	2.019	47.9%	2.175	51.6%	25
1900	2.182	51.5%	2.010	47.4%	47
1904	2.310	57.7%	1.584	39.6%	110
1908	1.973	49.3%	1.935	48.4%	91
1912	872	22.6%	1.841	47.8%	1.140
1916	1.898	47.5%	2.060	51.6%	38
1920	4.621	70.5%	1.882	28.7%	47
1924	3.252	48.0%	2.297	33.9%	1.231
1928	3.459	48.8%	3.604	50.9%	18
1932	2.478	32.9%	4.940	65.5%	122
1936	3.490	42.4%	4.264	51.8%	477
1940	4.613	54.5%	3.811	45.0%	36
1944	3.873	55.9%	2.978	43.0%	82
1948	3.301	47.6%	3.499	50.5%	135
1952	5.135	64.7%	2.762	34.8%	42
1956	4.425	56.8%	3.300	42.3%	68
1960	4.210	55.1%	3.427	44.8%	7

Urtea^[10]	Errepublikanoa		Demokrata		Beste
1964	2.928	41.0%	4.148	58.1%	61
1968	3.886	58.6%	2.365	35.7%	375
1972	4.052	62.9%	2.259	35.1%	128
1976	3.301	52.7%	2.851	45.5%	109
1980	4.147	64.0%	1.892	29.2%	438
1984	4.200	64.2%	2.291	35.0%	46
1988	3.019	51.5%	2.806	47.9%	35
1992	2.809	42.9%	2.094	32.0%	1.641
1996	3.056	51.4%	2.176	36.6%	709
2000	3.655	60.8%	2.179	36.3%	175
2004	4.256	63.8%	2.355	35.3%	59
2008	3.488	54.0%	2.863	44.4%	104
2012	3.911	60.3%	2.469	38.1%	103
2016	4.362	68.5%	1.662	26.1%	346
2020	4.697	69.1%	1.959	28.8%	139
2024	4.600	70.7%	1.811	27.8%	94

Ekonomia

Errenta

Etxeguneen errenta mediana 72.738 $ zen ( Iowako mapa), eta familiena, 94.129 $. Per capita errenta 40.510 $ zen. Biztanleriaren % 7,6 pobrezia-atalasetik behera zegoen.^[11] Etxeguneen artean, % 2,3k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 10,2k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.^[12]

72.738 $etxegunearen errenta mediana

94.129 $familiaren errenta mediana

40.510 $biztanleko errenta

% 7,6pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 8,3

% 8,2

% 12,3

% 11,2

% 7,3

% 7,9

% 10,2

< 10.000 $ — % 2,3 (112) 10.000-14.999 $ — % 3,8 (187) 15.000-19.999 $ — % 3,3 (162) 20.000-24.999 $ — % 5,2 (256) 25.000-29.999 $ — % 2,8 (137) 30.000-34.999 $ — % 4,7 (231) 35.000-39.999 $ — % 4,7 (231) 40.000-44.999 $ — % 5,2 (252) 45.000-49.999 $ — % 2,5 (123) 50.000-59.999 $ — % 8,3 (406) 60.000-74.999 $ — % 8,2 (401) 75.000-99.999 $ — % 12,3 (600) 100.000-124.999 $ — % 11,2 (545) 125.000-149.999 $ — % 7,3 (355) 150.000-199.999 $ — % 7,9 (384) ≥ 200.000 $ — % 10,2 (500)

Oharrak

↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

Datuak: Q485491
Multimedia: Shelby County, Iowa / Q485491

[nclimdiv-sareta-2] Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.

[6] Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.

[7] Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.

[8] Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.

[10] Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.

[11] Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

[nclimdiv-1] 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.

[AEB-DHC-P12-3] (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).

[AEB-DP1-adina-4] 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).

[5] (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).

[AEB-DHCA-2020-9] (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).

[AEB-ACS-B05002-12] (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).

[AEB-PL94171-13] 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).

[AEB-DHC-P16-14] (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).

[AEB-ACS-B15003-15] (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

[leip-atlas-aeb-hauteskundeak-16] 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.

[AEB-ACS-errenta-17] (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

[AEB-ACS-B19001-18] (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

[1]

[oh 1]

[2]

[3]

[4]

[oh 2]

[oh 3]

[oh 4]

[5]

[oh 5]

[oh 6]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]