Sojourner Truth

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Sojourner Truth
Sojourner Truth 01.jpg
Bizitza
Izen osoa Isabella Baumfree
Jaiotza Hurley (New York), 1797
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Bizilekua Battle Creek (Michigan)
Talde etnikoa afro-amerikarra
Heriotza New York1883ko azaroaren 26a (85/86 urte)
Hobiratze lekua Oak Hill Cemetery (en) Itzuli
Hezkuntza
Hizkuntzak nederlandera
ingelesa
Jarduerak
Jarduerak giza eskubideen aldeko ekintzailea, idazlea, abolitionist (en) Itzuli, feminista eta sufragista
Jasotako sariak
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Metodismoa
sojournertruthmemorial.org

Sojourner Truth (Swartekill, New York, c.1797 - Battle Creek, Michigan, 1883ko azaroaren 26a) esklabotzan jaio zen arraza beltzeko estatu batuetako abolizionista batek izen hau hartu zuen 1843tik aurrera. Bere benetako izena Isabella Bomefree (gerora Baumfree abizenera aldatuko zuena) zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere jaiotza data ez da ezaguna eta ondorioz 1797 urtea bezala hartzen da. Bera jaio zen etxaldeko lurjabeak herbeheretarrak ziren. Hamabi anaia-arreba izan zituen, denak esklabo jaioak eta sal-erosiak[1].

Isabella izenez jaio zena ere saldu egin zuten, eta bere bigarren jabeak bortxatu egin zuen, beste hainbat tratu txar pairarazteaz gainera, nederlanderaz baizik ez zelako mintzatzen gaztetan. 1815. urtearen inguruan, beste etxalde bateko esklabu batekin ezkondu nahi izan zuen, baina Isabellaren jabeak ez zuen hori onartu eta gizon hura hil egin zuen. Ondoren, behartutako ezkontza prestatu zion Isabellari.

Zenbait salmenta eta jabe ezagutu ondoren, Dumont delako jabeak askatasuna agindu zion 1826an, baina unea iritsi eta promesa ez zen bete. Orduan, ihes egin zuen Isabellak alaba txikia berekin hartuta. Van Wegenen izeneko familia batek hartu zuen, eta bere askatasuna erosi egin zioten Dumonti. Hala ere, seme bat zuen oraindik Dumonten etxaldean, eta mutil hori legez kanpo saldu zutela jakitean, Van Wegenendarren laguntzarekin, auzitara eraman zuen Dumont Isabellak, eta baita auzia epaitegietan irabazi ere. Bera izan zen gizon zuri bati AEBetako epaitegietan irabazi zion lehen emakumezko beltza.

Semearen askatasuna lorturik, New York-era joan zen bizitzen, eta eliza metodistarekin hitzaldiak ematen hasi zen, oratoria bikaineko pertsona zela nabarmendu zen orduan. Isabella izena utzi eta Sojourner Truth izena erabiltze erabaki zuen orduan (Sojourner = bidaiaria, Truth = egia).

1843an hitzaldi abolizionistak ematen hasi zen, eta emakumeen sufragio eta eskubidearen aldeko mezuak ere sartu zituen bere oratorian. Heriotza-zigorraren aurkako aktibista ere izan zen.

1851ean Akron hirian (Ohio), emakumeen eskubideei buruzko biltzar batean eman zuen hitzaldia (Ez naiz emakumea, ala?) bereziki entzutetsua bilakatu zen, eta euskaratuta dago (Ana Isabel Moralesek) Xerezaderen Artxiboa podcasterako.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Blogak.eus. «EZ NAIZ EMAKUMEA ALA?, Sojourner Truth» blogak.eus . Noiz kontsultatua: 2020-05-24.