Sophie Germain

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Sophie Germain
Germain.jpeg
Bizitza
Izen osoa Marie-Sophie Germain
Jaiotza Paris1776ko apirilaren  1a
Herrialdea  Frantzia
Heriotza Paris1831ko ekainaren  27a (55 urte)
Hobiratze lekua Père Lachaise hilerria
Heriotza modua berezko heriotza: bularreko minbizia
Familia
Aita Ambroise-François Germain
Hezkuntza
Hizkuntzak frantsesa
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, fisikaria eta filosofoa
Jasotako sariak
Izengoitia(k) Antoine Auguste Le Blanc

Marie-Sophie Germain (Paris, Frantzia, 1776ko apirilaren 1a1831ko ekainaren 27a) zenbakien teorian eta elastikotasunaren ikerketan nabarmendu zen matematikari bat izan zen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haren gurasoak Marie-Madalaine Gruguelin eta Ambroise-Francois Germain ziren. Aitak Frantziako Iraultzan hartu zuen parte.

Matematikari buruzko hainbat liburu irakurtzen hasi zen eta horrela matematika aurkitu zuen. Bere kabuz matematika ikasten hasi zen, nahiz eta bere gurasoek oztopoak jarri. Emakumea izateagatik bere gurasoek ez zioten matematika ikasten uzten, beraz ezkutuan irakurtzen zituen matematikako liburuak.

18 urterekin I´Ecole Polytechg unibertsitatean sartu nahi izan zen, baina ez zituzten emakumezkoak onartzen, beraz, lagun batzuk apunteak pasatzen zizkioten. Kurtso bukaeran, Sophhiek lan bat aurkeztu zuen M.Leblanc-en izenean, Lagrangeri asko gustatu zitzaion lana, eta pertsona hori ezagutu nahi izan zuen. Neska gazte bat zela ikusi zuenean txundituta gelditu zen.

1891ean, interesgarriak iruditu zitzaizkion zenbakien teorien erantzun batzuk aurkeztu zizkion Carl F. Gaussi (matematikari alemana) eta handik aurrera, berarekin harremana mantentzen jarraitu zuen.

1807an, frantsesek Hanover (Alemania) hiria inbaditu zuten, non Gauss eta Sophie bizi ziren. Sophiek jeneral frantsesari Gauss babestea eskatu zion.

1813an, ohore-aipamena jaso zuen Akademiak proposatutako erronkagatik, eta 1816an ohore-saria jaso zuen bere karrera zientifikoan nota altuena izateagatik. Sari horri esker, eta Jean-Baptiste-Joseph Fourierren laguntzari esker, Zientzietako Akademiara joaten izan zen lehen emakumea.

Bere bizitzan zehar, aurkikuntza handiak egin zituen zenbakien teorian, fisika matematikoan, akustikan eta malgutasunean. 1831ean, sari jaso behar zuen Gauss-ekin batera, baino hilabete bat lehenago hil zen. Sophiek ez zuen lanik egin bizitza osoan eta ezta ere ez zen ezkondu.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1820. Recherches sur la théorie des surfaces élastiques
  • 1826. Remarques sur la nature, les bornes et l'étendue de la question des surfaces élastiques, et équation générale de ces surfaces, Paris.[1]
  • 1828. Discussion sur les principes de l'analyse employés dans la solution du problème des surfaces élastiques, «Annales de physique et de chimie» aldizkarian.
  • 1831. Mémoire sur la courbure des surfaces élastiques, «Annales de Crelle» aldizkarian, Berlin.
  • 1833. Considérations générales sur l'état des sciences et des lettres aux différentes époques de leur culture, Paris.[2]
  • 1879. Œuvres philosophiques

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sophie Germain Aldatu lotura Wikidatan