Edukira joan

Sort-en-Chalosse

Sort-en-Chalosse
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Montfort-en-Chalosse
Izen ofizialaSort-en-Chalosse
Sort
Posta kodea40180
Geografia
Koordenatuak43°40′59″N 0°55′50″W / 43.6831°N 0.9306°W / 43.6831; -0.9306
Mapa
Azalera15,39 km²
Altitudea8 m, 50 m eta 34 m
MugakideakCandresse, Clermont, Garrey, Hinx, Mimbaste, Poyartin eta Saugnac-et-Cambran
Demografia
Biztanleria885 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 452 (%51) (%49) 435 alt_right
Dentsitatea58 bizt/km²
sort-en-chalosse.fr

Sort-en-Chalosse (frantsesez eta ofizialki: Sort-en-Chalosse) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 885 biztanle zituen 15,39 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Candresse, Clermont, Garrey, Hinx, Mimbaste, Poyartin eta Saugnac-et-Cambran.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Sort-en-ChalosseSort-en-Chalosse
Població amb 181 habitants (2000)Garrey (2,1 km)
Població amb 1372 habitants (2000)Hinx (2,4 km)
Població amb 842 habitants (2000)Clermont (3,5 km)
Població amb 181 habitants (2000)Ozourt (4,9 km)
Població amb 670 habitants (2000)Poyartin (5,1 km)
Població amb 1013 habitants (2000)Mimbaste (5,2 km)
Població amb 807 habitants (2000)Candresse (5,2 km)
Població amb 513 habitants (2000)Goos (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1225 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Akize udalerrian dago, 11,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1155,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 435 gizon, 452 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.92
 
85-89
 
0.88
4.83
 
80-84
 
2.21
4.60
 
75-79
 
7.96
9.43
 
70-74
 
6.86
6.90
 
65-69
 
5.53
6.90
 
60-64
 
7.96
8.05
 
55-59
 
5.53
6.90
 
50-54
 
9.96
9.20
 
45-49
 
6.42
8.97
 
40-44
 
10.62
3.22
 
35-39
 
4.20
2.30
 
30-34
 
3.32
1.15
 
25-29
 
2.21
2.30
 
20-24
 
3.10
5.52
 
15-19
 
10.62
9.89
 
10-14
 
6.42
6.67
 
5-9
 
4.20
2.30
 
0-4
 
1.99
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sort-en-Chalosse udalerrian 885 biztanle zeuden eta 369 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,40 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

885biztanle
369elkarbizitza-unitate
2,40lagun elkarbizitza-unitateko
287familia
Udalerria
% 28
% 39
% 9
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 287 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (149). Guraso bakarreko 34 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 159 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 54k seme-alaba bakarra zuten etxean, 51k bi, eta 23k hiru edo gehiago.[9]

149
104
34
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean159
Seme-alaba bat54
Bi seme-alaba51
Hiru seme-alaba23
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 739 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 20,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 87,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 6
40-54% 6
55-64% 16
65-79% 17
80 +% 20
Bikotean bizi da
15-24% 2
25-39% 87
40-54% 80
55-64% 77
65-79% 77
80 +% 54

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 54,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,2 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 18,1 ezkongabeak ziren, % 6,2 alargunak eta % 3,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 54,3
Ezkongabea% 18,1
Izatezko bikotean% 11,2
PACS bidez lotuta% 6,6
Alarguna% 6,2
Dibortziatuta% 3,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,8), enplegatuak (% 22,5), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,3), erdi-mailako lanbideak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,8) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,1).[9]

Udalerria
% 13
% 13
% 22
% 33
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 412 etxebizitza zeuden. Horietatik 372 egoitza nagusi ziren, 17 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (405), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 310 beren jabearen bizilekuak ziren, 56 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

412etxebizitza
372egoitza nagusi
405etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

372
Egoitza nagusia (372)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (17)Hutsik (23)

Etxe mota

405
Etxea (405)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

310
56
Jabeak (310)Alokairuan (56)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (120).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik63
1919-194526
1946-197024
1971-1990120
1991-200582
2006-202057

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (267). 159 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 302 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 158 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 203tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela7
3 gela17
4 gela82
5 gela edo gehiago267

Berogailu mota

39
141
159
Gas sarea (3)Fuel-olioa (39)Elektrizitatea (141)Gas botila (29)Bestelakoak (159)

Aparkalekua eta ibilgailuak

302aparkalekua
158ibilgailu 1
203ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 490 biztanleetatik 386 aktibo ziren (% 78,8), horietako 359 lanean (% 73,3) eta 27 langabezian (aktiboen % 7,0).

49015-64 urteko biztanle
% 78,8aktibo
% 73,3lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 26,6
25-54 urte% 95,3
55-64 urte% 66,9
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 78,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,0
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 7,9
Batxilergoa% 3,3
Goi-mailako +2% 6,2
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

104 ez-aktibotik 44 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,3), 34 erretiraturik zeuden (% 32,7) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,0).

Ez-aktiboak

% 42
% 33
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 25
% 32
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 132 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 359 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

132enplegu udalerrian
% 55,3soldatapeko
% 43,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.600 eurokoa zen.

25.600 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 5 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.[12]

2000. urtean Sort-en-Chalosse udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 840 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1958ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dax », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]