Subhadra Kumari Chauhan
| Subhadra Kumari Chauhan | |
|---|---|
 | |
| Bizitza | |
| Jaiotza | Prayagraj barrutia, 1904ko abuztuaren 16a |
| Herrialdea |  India  Britainiar Raj 1947ko abuztuaren 14a) Indiako Agindupeko Lurra |
| Heriotza | Seoni (en)  , 1948ko otsailaren 15a (43 urte) |
| Heriotza modua | istripuzko heriotza |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | hindia |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | poeta eta idazlea |
Subhadra Kumari Chauhan (Prayagraj, 1904ko abuztuaren 16a - Seoni, 1948ko otsailaren 15a)[1][2] indiar poeta izan zen. Bere poema ezagunenetako bat Jhansi ki Rani da (Lakshmibai erregina ausartari buruz).[3][4]
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Subhadra Chauhan Prayagraj barrutiko Uttar Pradesheko Nihalpur herrian jaio zen.[5] Hasiera batean Allahabadeko Crosthwaite neskentzako eskolan ikasi zuen, non urte batzuk zaharragoa eta Mahadevi Vermaren laguna zen. 1919an bigarren hezkuntzako ikasketak egiteko azterketa gainditu zuen. Khandwako Thakur Lakshman Singh Chauhanekin ezkondu zen 1919an, hamasei urte zituenean, eta bost seme-alaba izan zituen. Ezkondu ondoren, urte horretan bertan, Jubbulporera (orain Jabalpur) joan zen bizitzera, Britainiar Rajaren erdialdeko probintzietara.[6]
1921ean, Subhadra Kumari Chauhan eta bere senarra Mahatma Gandhiren lankidetza ezaren mugimenduan sartu ziren. Bera izan zen Nagpurren atxilotzeko agindu judiziala jaso zuen lehen emakumea Satyagraha, eta bi aldiz espetxeratu zuten gobernu britainiarraren aurkako protestetan parte hartzeagatik, 1923an eta 1942an.[2]
Estatuko (antzinako Raj Erdialdeko Probintziak) biltzar legegileko kide izan zen.[7] 1948an hil zen Seonitik gertu (Madhya Pradesh) izandako auto istripu batean. Jabalpurrera itzultzen ari zen Nagpurretik, garai hartan Erdialdeko Probintzietako hiriburua zena, batzarraren bilkurara joan ondoren.[8]
Idazle karrera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Chauhanek hindi poesiako hainbat lan ezagun idatzi zituen. Bere konposiziorik ezagunena Jhansi Ki Rani da, Rani Lakshmi Bairen bizitza deskribatzen duen poema hunkigarria.[9] Hindiar literaturako poema errezitatu eta kantatuenetako bat da. Jhansiko erreginaren bizitzari eta 1857ko iraultzan izan zuen parte-hartzeari buruzko lan zirraragarri hau sarritan irakasten da Indiako eskoletan.[3][10] Ahapaldi bakoitzaren amaieran errepikatzen den kopla batek honela dio:
बुंदेले हरबोलों के मुँह हमने सुनी कहानी थी,
खूब लड़ी मर्दानी वह तो झाँसी वाली रानी थी॥[11]
Honek eta bere beste poemek, Jallianwala Bagh mein Vasant,[3] Veeron Ka Kaisa Ho Basant,[12] Rakhi Ki Chunauti eta Vida,[13] askatasunaren aldeko mugimenduaz hitz egiten dute modu irekian. Indiako gazte asko Indiako Askatasunaren Aldeko Mugimenduan parte hartzera bultzatu omen zituzten. Hona hemen Jhansi ki Rani-ren irekiera estrofa: झाँसी की रानी
सिंहासन हिल उठे राजवंशों ने भृकुटी तानी थी,
बूढ़े भारत में भी आई फिर से नयी जवानी थी,
गुमी हुई आज़ादी की कीमत सबने पहचानी थी,
दूर फिरंगी को करने की सबने मन में ठानी थी।
चमक उठी सन सत्तावन में, वह तलवार पुरानी थी,
बुंदेले हरबोलों के मुँह हमने सुनी कहानी थी,
खूब लड़ी मर्दानी वह तो झाँसी वाली रानी थी॥
Tronuak dardarka hasi ziren
eta erregetzak zimurtu egin ziren
India zaharra gazte berriekin berpiztu zen
Jendeak galdutako askatasunaren
balioa konturatu zen
Denek atzerritarrak kanporatzeko
erabakia hartu zuten
Subhadra Kumari Chauhanek hindieraren Khariboli dialektoa erabili zuen bere obretarako, estilo erraz eta argian. Poema heroikoez gain, haurrentzako poemak eta klase ertaineko bizitzan oinarritutako ipuin batzuk ere idatzi zituen.[14]
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Poema bildumak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Kilonewala
- Tridhara
- Mueurope-ek (1930)
- Yeh Kadamb Ka Ped
Antologia hauek Jhansi ki Raani, Veeron Ka Kaisa Ho Basant eta Yeh Kadamb Ka Ped poema ezagunak dituzte.
- Seedhe-Saade Chitra (1946)
- Mera naya Bachpan (1946)
- Bikhare Moti (1932)
- Jhansi ki Rani
Ipuin laburrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Hingvala (edo Hingwala)
Sariak eta aintzatespenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ICGS Subhadra Kumari Chauhanek,[15] Indiako kostazainen itsasontzi batek, bere izena jaso zuen olerkariaren omenez.
- Madhya Pradeshen gobernuak Subhadra Kumari Chauhanen estatua bat jarri zuen Jabalpurreko Udalbatzaren bulegoaren aurrean.
- 1976ko abuztuaren 6an, India Post-ek posta-zigilu bat atera zuen hura oroitzeko.[16]
- 2021eko abuztuaren 16an, Google bilatzaileak Doodle batekin ospatu zuen Subhadra Kumari bere jaiotzaren 117. urteurrenean.[17] Googlek iruzkindu zuen: "Chauhanen poesia oinarrizko elementua da oraindik Indiako ikasgela askotan, aurrerapen historikoaren sinbolo gisa, hurrengo belaunaldiak injustizia sozialari aurre egitera eta nazio baten historiari forma eman zioten hitzak ospatzera bultzatuz".[18]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Chauhan [née Singh, Subhadra Kumari». ] Oxford Dictionary of National Biography ISBN 978-0-19-861412-8...
- ↑ a b (Hindiz) «सुभद्रा कुमारी चौहान का जीवन-परिचय | Hindi Biography of Subhadra Kumari Chauhan» bharatdarshan.co.nz (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ a b c (Ingelesez) «On Jallianwala Bagh anniversary, this poem by Subhadra Kumari Chauhan is a must read» The Indian Express 2017-04-13 (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ Rajaswi, M.I. (2016). Rashtrabhakt Kavyitri Subhadra Kumari Chauhan (Hindi). New Delhi: Prabhat Prakashan. ISBN 978-9384344375...
- ↑ "सुभद्रा कुमारी चौहान: कौन हैं भारत की पहली महिला सत्याग्रही, जिनके लिए गूगल ने समर्पित किया डूडल". Amar Ujala (in Hindi).
- ↑ Chauhan, Subhadra Kumari. Subhadrakumari Chauhan Ki Sampoorna Kahaniyan (en hindi).. New Delhi: Rajpal & Sons..
- ↑ (Ingelesez) Wangchuk, Rinchen Norbu. (2020-03-13). «Ghoongat, Untouchability, Dowry: This Forgotten 'Jhansi Ki Rani' Fought Them All» The Better India (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Hindiz) «आज का इतिहास: आज है सुभद्रा कुमारी चौहान की पुण्यतिथि» Zee News Hindi (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Ingelesez) Team, S. T. P.. «Khoob Ladi ... The Poem That Captures The Bravery Of Jhansi Ki Rani» www.shethepeople.tv (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ «(POEM) खूब लड़ी मर्दानी वह तो झाँसी वाली रानी थी... (Khoob Ladi Mardani Woh To Jhansi Wali Rani Thi..) | Bundelkhand Research Portal» bundelkhand.in (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Ingelesez) «Hindi Poems - Best Poems For Hindi» Poem Hunter (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ «वीरों का कैसा हो वसंत - सुभद्रा कुमारी चौहान» www.anubhuti-hindi.org (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Hindiz) «विदा / सुभद्राकुमारी चौहान - कविता कोश» www.kavitakosh.org (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Hindiz) «हिंदी की वह कवयित्री जो असहयोग आंदोलन में भाग लेने वाली पहली महिला भी थीं» Amar Ujala (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Ingelesez) «India, Pakistan plan hotline on maritime security» The Hindu 2006-04-28 ISSN 0971-751X. (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ «Stampsathi.in | Indian Postage Stamps | Commemorative | Definitive | Miniature Sheets | Sheetlets» www.stampsathi.in (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ «Google Honours India's First Woman Satyagrahi, Subhadra Kumari Chauhan, With A Doodle» NDTV.com (kontsulta data: 2025-08-25).
- ↑ (Ingelesez) «Subhadra Kumari Chauhan's 117th Birthday Doodle - Google Doodles» doodles.google (kontsulta data: 2025-08-25).
Bibliografia osagarria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Natarajan, Nalini; Nelson, Emmanuel Sampath (1996). Handbook of Twentieth-century Literature of India (ingelesez). Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-28778-3.
- Experts, Saraswati (2016). Purak Pustak Series: Amrit Sanchay-Subhadra Kumari Chauhan (hindieraz). New Saraswati House India Pvt Ltd. ISBN 978-81-7335-997-2.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- «Great Women of India - Subhadra Kumari Chauhan (1904-1948)»
- Jhansi Ki Rani poemaren iruzkinak eta errezitazioa ingelesez
- Jhansi Ki Raniren ingelesezko itzulpena: Qazi Muhammad Ahkam
Datuak: Q3635834
Multimedia: Subhadra Kumari Chauhan / Q3635834