Edukira joan

Suraya Pakzad

Wikipedia, Entziklopedia askea
Suraya Pakzad

(2008)
Bizitza
JaiotzaAfganistan, 1975 (50/51 urte)
Herrialdea Afganistan
Hezkuntza
Hizkuntzakingelesa
daria
Jarduerak
Jarduerakgiza eskubideen aldeko ekintzailea
Jasotako sariak

 Suraya Pakzad ( persieraz: سوریا پاکزاد; Herat, Afganistan, 1975) emakumeen eskubideen aldeko afganiar ekintzailea da.[1]

Bizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Suraya Kabulgo gobernu pro-sobietarraren aurkako erresistentzia armatuaren urteetan hazi zen. Pakzad-ek 15 neba-arreba ditu (denak aita berarekin), eta esan zuen bere familiako neskek, mutilek bezalako hezkuntza-aukera berdinak jaso zituztela. Bere alaba nerabearen etorkizunaren beldur, familiak bere ezkontza konpondu zuen 14 urte zituenean. 15 urterekin bere lehen haurra erditu zuen, neskato bat.

"Normala zen garai hartan. Segurtasuna ez zen ona, eta denak saiatzen ziren beren alabak gizon on batekin ezkontzen, milizia eta buruzagiengandik salbatzeko. Zortea izan dut, emakumeen eskubideetan tinko babestu eta sinesten duen senarra dudalako. Nire heziketan aurrera egiten lagundu zidan, ezkonduta egotea oso zaila zen arren; bigarren hezkuntzatik graduatu nintzenean, bi alaba nituen".

Aitak eta senarrak ikasteko nahia babestu zuten, baina berak eskolan ezkutatu zuen ezkontza, eskola-arauek debekatu egiten baitzieten ezkondutako emakumeei ikasle ezkongabeekin ikastea. Bigarren hezkuntza amaitu eta familia bat sortu eta bi urtera, Kabulera joan zen bizitzera senarrarekin eta seme-alabekin, unibertsitatean matrikulatzeko. Literaturan lizentziaduna lortu zuen Kabuleko unibertsitatean (Afganistan), poetisa bokazioz. Lizentziatu zenerako, 1992an, hiru alaba zituen.[2][3]

Pakzadek sei seme-alaba ditu, hiru neskato eta hiru gizon.[3]

Dari eta ingelesez hitz egiten du.[4]

Ibilbidea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1998an "Voice of Women" (Emakumearen Ahotsa) erakundea sortu zuen, emakumeei babesa, aholkularitza eta lanerako gaitasuna eskaintzen hasi zena.[5][6]

Suraya Pakzadek "Voice of Women Organization" (VWO) Afganistango emakumeen elkartea zuzentzen du, Afganistanen muturreko indarkeriaren biktima diren emakumeei babesa eta lege-laguntza eskaintzen diena. VWOk tratu txarrak jasaten dituzten emakumeentzako hainbat harrera-etxe ditu Afganistango mendebaldean, eta neskatoen haur-ezkontzen, emakumeen salerosketaren eta sexu-abusuen aurka aktiboki borrokatzen duen elkarte bakanetakoa da. Harrera-etxeak gaizki ikusita daude:

“Komunitatearen ikuspegitik, senarrengandik ihes egiten duten emakumeak eroak dira eta harrika hartu beharko lirateke, eta ez da ulertzen laguntzea. Horregatik, senarrek eta senideek aurkitzen dituztenean, mutilatu egiten dituzte, baita lepoa moztu ere, beste emakumeentzat eredu izan dadin”.

Bizirik erreta bere buruaz beste egiten saiatu diren emakumeei ere eskaintzen die laguntza.[7][2]

Bere erakundeak ezkutuan lan egin zuen 2001 arte, Talibanek lan mota hau baimentzen ez zutelako. Talibanen erregimenak debekatu egiten zien emakumeei lan egitea, etxetik irtetea familiako gizonezko batekin batera joaten ez baziren, eta ikastetxeetan ikastea. Pakzadek bere etxean neskentzako eskola klandestinoak sortu zituen. Izan ere, irakurtzen irakatsi zitzaien neskatoek bi aldiz erre behar izan zituzten beren liburuak, haiek harrapatuko zituzten beldurrez. Voice of Women GKE gisa eratu zen 2001ean, eta 2002an ofizialki erregistratu zen Afganistango gobernuaren aurrean. Pakzadek, besteak beste, Afganistango konstituzioa garatzen lagundu zuen.[8][6][5][9][5][2]

Aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Pakzadek Emakume Kementsuen Nazioarteko Saria eta Afganistango presidentearen "Malali Domina" jaso zituen 2008an, eta Time 100 zerrendan izendatu zuten, 2009an Time aldizkariak osatzen duen munduko 100 pertsona eraginkorrenen urteko zerrendan.[6][1][10]
  • 2010ean Pensilvaniako Unibertsitateko ohorezko doktoregoa eta Burlington Country College-ko Arte Elkartuko ohorezko titulua jaso zituen, baita "Clinton Global Citizen Award" saria ere.[11]
  • 2011n Newsweek aldizkariak 150 "Mundua astintzen duten emakumeak" izendatu zuen. 2012an Astraia Emakumeen Lidergo Fundazioaren Urteko Emakumezko Lider Saria jaso zuen Alemanian.[12][11]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 International Women of Courage Award Ceremony: 2008. 10 de marzo de 2008.
  2. 1 2 3 (Gaztelaniaz) Ledda, Elena. (2013-03-27). «Suraya Pakzad y los derechos de las mujeres en Afganistán: un camino lleno de baches» Pikara Magazine (kontsulta data: 2025-11-26).
  3. 1 2 «Database» www.afghan-bios.info (kontsulta data: 2025-11-26).
  4. ↑ «Database» www.afghan-bios.info (kontsulta data: 2025-11-26).
  5. 1 2 3 «Yahoo!» www.politicsdaily.com.
  6. 1 2 3 Suraya Pakzad. .
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Suraya Pakzad» CCCB (kontsulta data: 2025-11-26).
  8. ↑ «Interview: Suraya Pakzad» Al Jazeera 17 de septiembre de 2010.
  9. ↑ «Two Afghan women among recipients of new Women, Power and Peace Awards» The Washington Post 13 de noviembre de 2009.
  10. ↑ Khaled Hosseini. (30 de abril de 2009). «Suraya Pakzad» Time.
  11. 1 2 «Voice of Women Organization - Home» vwo.org.af.
  12. ↑ Eleven U.S. Department of State International Exchange Alumnae Among NEWSWEEK's "150 Women Who Shake the World". .

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Suraya_Pakzad&oldid=10469735"(e)tik eskuratuta