Tübingen
| Tübingen Tübingen | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| unibertsitate-hiria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Alemaniako estatua | |||||||||||
| Baden-Württembergeko gobernu-eskualde | Tübingen | ||||||||||
| Baden-Württembergeko baserri-barruti | Tübingen District | ||||||||||
| Alkatea | Boris Palmer | ||||||||||
| Izen ofiziala | Tübingen | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Tübingen | ||||||||||
| Posta kodea | 72070, 72072, 72074 eta 72076 | ||||||||||
| Udalerri kodea | 08416041 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 48°31′12″N 9°03′20″E / 48.52°N 9.0556°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 108,12 km² | ||||||||||
| Altitudea | 338 m | ||||||||||
| Mugakideak | Rottenburg am Neckar, Gomaringen, Dußlingen eta Kusterdingen | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 92.607 (2025eko abenduaren 31) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 857 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Sorrera | 1078 | ||||||||||
| Telefono aurrizkia | 07071 | ||||||||||
| Hiri senidetuak | Aigle, Monthey, Aix-en-Provence, Ann Arbor, Durham, Perugia, Petrozavodsk, Kilchberg (ZH), Kingersheim, Villa El Salvador (en) | ||||||||||
| Matrikula | TÜ | ||||||||||
| tuebingen.de | |||||||||||
Tübingen[1] Alemaniako Baden-Württemberg estatuan dagoen hiria da, Stuttgart hiriburutik 44 kilometro hegoaldera dago. Tübingen eskualdeko hiriburua da. 2010. urtean 88.358 biztanle zituen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hiriaren hegoaldera Suabiako Jura mendilerroa ageri da eta iparraldean aldiz Schönbuch Parke Naturala dago. Tübingen menditsua da, hirian bertan Schlossberg eta Österberg muinoak daude eta inguruan Schnarrenberg eta Herrlesberg. dena dela ez dute 500 metrotako garaiera gainditzen mendiok.
Neckar ibaiak zeharkatzen du Tübingen ekialderantz.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]K.a. 1200 urteko aztarnak aurkitu dira eta erromatarrek eraikitako Limes harresi bat ere badago. Tübingen bera VI edo VII mendean sortu zuten Alamaniarrek, hori adierazten du behintzat -ingen atzizkiak.
Hohentübingen gaztelua 1078an aipatzen da lehen aldiz Henrike IV.ak setiatu baitzuen. 1146an Hugo V.a Kondea Palatinatuko Konde Nagusi bihurtu zen, horrela Suabiako Dukea baino ez zegoen bere gainean. Herriaren lehen aipamen idatzia ordea 1191koa da eta 1231ean civitas bihurtu zen, hau da hiri eskubideak jaso zituen. 1342an Württembergeko Konderrian sartu zen eta bertan iraun du orain arte.
Eberhard I. ak Kolegiata eta Unibertsitatea fundatu zituen XV mendean. Tübingengo Unibertsitatea bereziki garrantzitsua izan zen, Germaniako Erromatar Inperio Santuko ikastetxe ezagunenetakoa bihurtu baitzen. Bertan egon ziren adibidez Hölderlin idazlea, Hegel filosofoa eta Kepler astronomoa.
XVII mendea gogorra izan zen. Hogeita Hamar Urteko Gerran Liga Katolikoak okupatu zuen hiria 1622 eta 1625 artean, 1635 eta 1636 artean izurri bubonikoa azaldu zen, 1638an suediarrek konkistatu zuten eta gerra bukatzear zela frantsesek okupatu zuten Tübingen 1647 eta 1649 artean.
Bigarren Mundu Gerran ez zuen kalterik jasan, hein handi batean bertako medikua zen Theodor Dobler bakearen alde egindako lanagatik. Frantziaren Okupazio eremuan gelditu zen 1946an. Unibertsitate hiria izanik, 68ko maiatza izenarekin ezagutzen den ikasleen protestak bertara ere iritsi ziren, eta ordutik aurrera ezkerreko agintariak edo berdeak izan ditu beti Tübingenek.
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Neckar ibaiak hegoaldetik mugatzen duen alde zaharrean (Altstadt) hainbat eraikin aipagarri daude; Udaletxea (Rathaus), Azoka plaza (Marktplatz) eta gaztelua (Schloß Hohentübingen). Alde zahararren gainean Stiftskirche kolegiata gotikoa dago, 1483an eraikia.
Aipatzekoa da era berean Tübingengo Unibertsitatea.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Baden-Baden ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko zentsuaren arabera 90.499 biztanle zituen: 42.793 gizonezko (% 47,3) eta 47.705 emakumezko (% 52,7); 100 emakumeko 89,7 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,2 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 15,7 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 57,7 ezkongabeak ziren eta % 32,6 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 42.797 gizon, 47.706 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05).. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 74,5ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 23,2k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,3k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 90,3 beraiek etorritakoak ziren eta % 9,7 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]
Migrazio-jatorria
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian 45.896 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (30.279, % 66,0) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 87,29 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 10,3 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 2,7 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 35,7 jabeak okupatzen zituzten.[3]
Erabilera
Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (10.306). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (7.760); eraikin guztien % 83,1 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (28.839 etxebizitza).[3]
Gela kopurua
Eraikuntza garaia
Berogailu mota
Guztira 13.968 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (8.210, % 58,8). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (6.508).[3] Guztira 44.059 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (21.378, % 48,5).[4]
Eraikin mota
Etxebizitza kopurua eraikineko
Etxegunearen tamaina
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Ingelesez) (Alemanez) Webgune ofiziala
| Baden-Württemberg estatuko hiriak | ||
|---|---|---|
|
| ||
