Edukira joan

Tübingen

Tübingen
Tübingen
unibertsitate-hiria
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Baden-Württemberg
Baden-Württembergeko gobernu-eskualdeTübingen
Baden-Württembergeko baserri-barrutiTübingen District
AlkateaBoris Palmer
Izen ofizialaTübingen
Jatorrizko izenaTübingen
Posta kodea72070, 72072, 72074 eta 72076
Udalerri kodea08416041
Geografia
Koordenatuak48°31′12″N 9°03′20″E / 48.52°N 9.0556°E / 48.52; 9.0556
Mapa
Azalera108,12 km²
Altitudea338 m
MugakideakRottenburg am Neckar, Gomaringen, Dußlingen eta Kusterdingen
Demografia
Biztanleria92.607 (2025eko abenduaren 31)
alt_left 49.069 (%53) (%47) 43.538 alt_right
Dentsitatea857 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1078
Telefono aurrizkia07071
Hiri senidetuakAigle, Monthey, Aix-en-Provence, Ann Arbor, Durham, Perugia, Petrozavodsk, Kilchberg (ZH), Kingersheim, Villa El Salvador (en) Itzuli, Moshi, Krementxuk eta Iklad
MatrikulaTÜ
tuebingen.de

Tübingen[1] Alemaniako Baden-Württemberg estatuan dagoen hiria da, Stuttgart hiriburutik 44 kilometro hegoaldera dago. Tübingen eskualdeko hiriburua da. 2010. urtean 88.358 biztanle zituen.

Hiriaren hegoaldera Suabiako Jura mendilerroa ageri da eta iparraldean aldiz Schönbuch Parke Naturala dago. Tübingen menditsua da, hirian bertan Schlossberg eta Österberg muinoak daude eta inguruan Schnarrenberg eta Herrlesberg. dena dela ez dute 500 metrotako garaiera gainditzen mendiok.

Neckar ibaiak zeharkatzen du Tübingen ekialderantz.

K.a. 1200 urteko aztarnak aurkitu dira eta erromatarrek eraikitako Limes harresi bat ere badago. Tübingen bera VI edo VII mendean sortu zuten Alamaniarrek, hori adierazten du behintzat -ingen atzizkiak.

Hohentübingen gaztelua 1078an aipatzen da lehen aldiz Henrike IV.ak setiatu baitzuen. 1146an Hugo V.a Kondea Palatinatuko Konde Nagusi bihurtu zen, horrela Suabiako Dukea baino ez zegoen bere gainean. Herriaren lehen aipamen idatzia ordea 1191koa da eta 1231ean civitas bihurtu zen, hau da hiri eskubideak jaso zituen. 1342an Württembergeko Konderrian sartu zen eta bertan iraun du orain arte.

Eberhard I. ak Kolegiata eta Unibertsitatea fundatu zituen XV mendean. Tübingengo Unibertsitatea bereziki garrantzitsua izan zen, Germaniako Erromatar Inperio Santuko ikastetxe ezagunenetakoa bihurtu baitzen. Bertan egon ziren adibidez Hölderlin idazlea, Hegel filosofoa eta Kepler astronomoa.

XVII mendea gogorra izan zen. Hogeita Hamar Urteko Gerran Liga Katolikoak okupatu zuen hiria 1622 eta 1625 artean, 1635 eta 1636 artean izurri bubonikoa azaldu zen, 1638an suediarrek konkistatu zuten eta gerra bukatzear zela frantsesek okupatu zuten Tübingen 1647 eta 1649 artean.

Neckar ibaia eta alde zaharra

Bigarren Mundu Gerran ez zuen kalterik jasan, hein handi batean bertako medikua zen Theodor Dobler bakearen alde egindako lanagatik. Frantziaren Okupazio eremuan gelditu zen 1946an. Unibertsitate hiria izanik, 68ko maiatza izenarekin ezagutzen den ikasleen protestak bertara ere iritsi ziren, eta ordutik aurrera ezkerreko agintariak edo berdeak izan ditu beti Tübingenek.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Neckar ibaiak hegoaldetik mugatzen duen alde zaharrean (Altstadt) hainbat eraikin aipagarri daude; Udaletxea (Rathaus), Azoka plaza (Marktplatz) eta gaztelua (Schloß Hohentübingen). Alde zahararren gainean Stiftskirche kolegiata gotikoa dago, 1483an eraikia.

Aipatzekoa da era berean Tübingengo Unibertsitatea.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baden-Baden ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko zentsuaren arabera 90.499 biztanle zituen: 42.793 gizonezko (% 47,3) eta 47.705 emakumezko (% 52,7); 100 emakumeko 89,7 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,2 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 15,7 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 57,7 ezkongabeak ziren eta % 32,6 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]

Biztanleriaren tamainaUrtea50.00060.00070.00080.00090.000100.00019601970198019902000201020202030TübingenBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 42.797 gizon, 47.706 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
6.78
 
75+
 
8.82
8.27
 
65-74
 
8.39
17.79
 
50-64
 
16.23
10.34
 
40-49
 
9.94
15.71
 
30-39
 
14.00
11.74
 
25-29
 
10.95
13.68
 
18-24
 
17.25
2.43
 
15-17
 
2.25
7.59
 
6-14
 
7.02
2.87
 
3-5
 
2.57
2.79
 
0-2
 
2.58
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 74,5ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 23,2k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,3k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 90,3 beraiek etorritakoak ziren eta % 9,7 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]

Migrazio-jatorria

67.442
20.996
Migrazio-jatorririk gabe (67.442)Migrazio-jatorri osoa (20.996)Migrazio-jatorri partziala (2.060)

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 45.896 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (30.279, % 66,0) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 87,29 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 10,3 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 2,7 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 35,7 jabeak okupatzen zituzten.[3]

45.896etxebizitza
87,29 m²batez besteko azalera
10,3 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

14.214
30.279
Jabetzan (14.214)Alokairuan (30.279)Aisialdikoa (133)Hutsik (1.269)
% 2,7hutsik dauden tasa
% 35,7jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (10.306). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (7.760); eraikin guztien % 83,1 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (28.839 etxebizitza).[3]

Gela kopurua

Gela bakarra7.115
2 gela5.985
3 gela9.189
4 gela10.306
5 gela6.291
6 gela3.328
7 gela edo gehiago3.682

Eraikuntza garaia

1919 aurretik5.298
1919-19493.894
1950-19594.137
1960-19696.690
1970-19797.760
1980-19895.210
1990-19995.147
2000-20093.412
2010-20151.934
2016 eta geroago2.428

Berogailu mota

11.286
28.839
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (11.286)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (3.534)Bloke-berogailua (Blockheizung) (953)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (28.839)Labe indibiduala (1.180)Berogailurik gabe (107)

Guztira 13.968 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (8.210, % 58,8). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (6.508).[3] Guztira 44.059 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (21.378, % 48,5).[4]

13.968bizitegi-eraikin
44.059etxegune

Eraikin mota

8.210
2.150
2.981
Etxe bakartua (8.210)Etxe atxikia (bikoitza) (2.150)Ilarako etxea (2.981)Bestelako eraikin mota (626)

Etxebizitza kopurua eraikineko

6.508
2.707
3.253
Etxebizitza bakarra (6.508)2 etxebizitza (2.707)3-6 etxebizitza (3.253)7-12 etxebizitza (1.059)13 etxebizitza edo gehiago (445)

Etxegunearen tamaina

21.378
11.401
4.809
3.759
Pertsona bakarra (21.378)2 pertsona (11.401)3 pertsona (4.809)4 pertsona (3.759)5 pertsona (1.551)6 pertsona (1.165)

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  2. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  3. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.


Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]