Edukira joan

Tanketa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tanketa
Ibilgailu militar blindatua eta tracked vehicle (en) Itzuli
97 Te-Ke tanketa japoniarra.

Tanketa tanke txiki baten antzeko ibilgailu militar blindatua da, beldarren edo gurpilen trakzioa du, eta infanteria-azterketa eta -laguntza lanetarako erabiltzen da. Tanketa kontzeptua 1920ko hamarkadan garatu zen hainbat herrialdetan, blindatzearen bertsio azkarragoa eta maniobragarriagoa bezala, baina azkenean bertan behera utzi zuten, tankeen aurkako armekiko ahultasuna eta gudu zelaian erabilgarritasun mugatua zuela egiaztatzean.

Tanketa hitza modu informalean ere erabiltzen da tanke edo blindatu txikiak izendatzeko, edozein motatakoak direla ere.

Ibilgailu horiek, normalean, automobil baten tamaina izaten dute, eta bi edo hiru kideko tripulazioa izaten dute. Diseinu batzuek ez dute dorretxorik, eta, normalean, metrailadore bat edo bi baino ez dituzte, nahiz eta oso gutxitan izan dituzten kalibre txikiko kanoiak (Japoniako 97 Te-Ke motakoak, adibidez) edo bestelako arma arinen barietateak.

Oro har, gurpilek bultzatzen dituzte, nahiz eta batzuk beldarren bidez bultzatzen diren.

Lehen tanke arina, seguru asko, Renault FT-17 modeloari dagokio. Rodolphe Ernst-Metzmaierrek diseinatu zuen 1917an, eta 3.000 aletik gora ekoitzi ziren, herrialde askotan salduta.

Hala ere, agian egokiagoa da ibilgailu mota horien jatorria, behin betiko kontzepzioan, Giffard LeQuesne Martel ingeniari britainiarrak 1920ko hamarkadan asmatutako Carden Loyd tanketak aipatzea.[1] Bere diseinuen artean, Mark VI modeloa izan zen kopuru nabarmenetan (450 bat ale) ekoitzi zen bakarra, 1927 eta 1935 artean fabrikatua. Hala ere, unitate horietako batzuk hirugarren herrialdeei saldu zizkieten, eta erreferentzia izan ziren Italian, Japonian eta Errusian tanketak diseinatzeko.

Italiak 1933an fabrikatu zuen bere lehen tanketa modeloa; Carro Veloce CV-33 edo L3/33 gurdia, Fiat eta Ansaldo enpresek ekoitzia. Bi urte geroago, CV-35 edo L3/35 izeneko bertsio hobetu bat diseinatu zuten, eta 2000 unitate baino gehiago fabrikatu ziren.

Japonia izan zen seguruenik horrelako ibilgailuak gehien erabili zituen herrialdea, eta bere lehen modelo propioa fabrikatu zuen, 92 Jyu-Sokosha, funtsean Mark VI Carden Loyd-en diseinuan oinarrituta. Hala ere, ibilgailu horren 167 unitate baino ez ziren ekoitzi 1932 eta 1939 artean. Diseinu horren ondoren, 94 Te-Ke mota sortu zen, 1935ean martxan jarri zena, eta, kostu txikia zuenez, Japoniako Armada Inperialaren blindatu erabiliena bihurtu zen, eta 823 unitate borrokatu ziren. 1938an, bertsio hobetu berri bat ekoizten hasi ziren, 97 Te-Ke motakoa, eta 557 unitate fabrikatu ziren.

Sobietar Batasunak bere modelo britainiarraren bertsio hobetua fabrikatu zuen T-27 izenarekin, 2500 ibilgailu ekoiztera iritsiz, gehienak Bigarren Mundu Gerraren hastapenetan borrokan sartzera iritsi zirelarik.

Poloniak, berriz, 1931n TKS edo TK-3 tanketa merkaturatu zuen, eta guztira 575 unitate fabrikatu zituen.

Tanketak gerrarteko garaian izandako gerretan borrokatu ziren, baina Bigarren Mundu Gerraren hasieran produkzioa bertan behera utzi zen, tanke ertain edo astunen aurkako blindajea ez baitzen eraginkorra, eta Japonia izan zen gatazka horretan tanketa horiek modu esanguratsuan erabiltzen jarraitu zuen herrialde bakarra, tamainari, pisuari eta Asiako operazioen antzokiko emaitza positiboei dagokienez oso praktikoak zirelako.

Alemaniak tanketa modernotzat har daitekeen blindatu bat garatu du berrikiago: Wiesel AWC, 1990ean bere indar armatuetan sartu zena, eta 500 unitate inguru enkargatu dituena, horietatik 7 Ameriketako Estatu Batuei saldu zaizkienak. Espainian ere ASBko modelo garrantzitsuak fabrikatu ziren, eta Antonio nabarmendu zen 1993tik aurrera fabrikatzen hasi zen indar- eta potentzia-eredu gisa.

Txasis komertzialen gainean muntatutako tanketak egiten dituzte Kolonbian. Ibilgailu horiek Itsas Infanteriak eta armadak erabiltzen dituzte errepideak kontrolatzeko (Meteoro Plana).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]