Tartariarren basamortua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tartariarren basamortua
Jatorria
Egilea Dino Buzzati
Argitaratze-data 1940
Jatorrizko izenburua Il deserto dei Tartari
Jatorrizko herrialdea Italia
Argitaletxea RCS MediaGroup
Ezaugarriak
Genero artistikoa eleberri historikoa
Hizkuntza italiera
Historia
Mendeko 100 liburuak

Tartariarren basamortua (italieraz: 'Il deserto dei Tartari') Dino Buzzati italiar idazlearen eleberria da. 1940an plazaratuta, Buzzatiren lan nagusia gisa onartuta dago. 1976an Valerio Zurlinik zinemara eraman zuen. Euskarazko bertsioa Josu Zabaletak egin zuen, 2011an plazaratuz. Liburuak gaur egungo literaturan eragin handia izan du.

Argumentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eleberriak Giovanni Drogo lotinantaren bizitza heldua kontatzen du, bere prestakuntza militarra amaitu ondoren Bastiani gotorlekura bidalita. Gotorlekuak basamortura begira dago (kondairaren arabera tartariarrek okupatuta) Ipar Erresumarekin "muga hilda" batean. Drogok hasieran sentitzen duen bakardadea eta asperraldia gorabehera, gaztaroa eta bizitza sakrifikatzea erabakiko du, gotorlekuan geratuko da tatariarrekin gerrak ekar diezazukeen loriaren zain. Oharkabean, urteak eta hilabeteak igarotzen dira eta Drogo, kapitain izatera igarota, bere bizitzari zentzua ematen saiatzen jarraitzen du, mugan gertatzen den zerbait garrantzitsua amesten. Bitartean bera ziur ahaztu duten bere lagun zaharrak pozik bizi dira hirian, emazte eta seme-alabekin. Drogori, berriz, gotorlekuko laguntzaile militarrak besterik ez zaizkio geratzen.

Azala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Liburuaren azala Buzzati berak, margolariak, idazle eta eszenografoak, diseinatu zuen. Oihal gaineko olio-margolana da non ofizial baten uniformea ​​eta kapela lehen planoan erakusten dituen; atzealdean basamortua zaldi beltz batekin ikus daiteke. Zaldi hori obraren erdialdean tentsio handiko hainbat unetan agertzen da.

Margolanak margolari surrealisten estiloa gogoratzen du, bereziki René Magritteren obra.

Eleberriaren zentzua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Denboraren ihesa, ilusioen hutsaltasuna, gure bizitzari zentzua ematen asmatzen ditugun zentzurik gabeko helburuak dira Buzzatik oihartzunez, ispilamenduz, zantzuz osatutako egitura batez baliaturik eraikitzen duen eleberri honen gaiak.

Zinemarako bertsioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1976an Valerio Zurlini italiar zinemagileak film bat egin zuen eleberri honetan oinarrituta, garai hartako Europako zinema-aktorerik garrantzitsuenek parte hartuz: Vittorio Gassman, Giuliano Gemma, Helmut Griem, Philippe Noiret, Jacques Perrin, Francisco Rabal, Fernando Rey, Jean-Louis Trintignant, Max von Sidow. Filmak, nahiz eta pasarte asko kendu, bi ordu baino gehiago irauten du. Musika Ennio Morricone musikagilearena da.

Euskarazko bertsioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Josu Zabaletak egina, 2011an plazaratu zen, "Literatura Unibertsala"ren bilduman. Elkar argitaletxea, ISBN: 978-84-9783-953-2.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo-estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]