Edukira joan

Telesphore Toppo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Telesphore Toppo


kardinal

2003ko urriaren 21a - 2023ko urriaren 4a
artzapezpiku katolikoa

1985eko abuztuaren 7a - 2018ko ekainaren 24a
← Pius Kerketta (en) Itzuli
Elizbarrutia: Ranchiko artxidiozesia
elizbarrutiko apezpiku

1978ko ekainaren 8a - 2023ko urriaren 4a
← Leo Tigga (en) Itzuli - Stephen M. Tiru (en) Itzuli →
Elizbarrutia: Dumkako elizbarrutia
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakTelesphore Placidus Toppo
JaiotzaChainpur block (en) Itzuli, 1939ko urriaren 15a
Herrialdea India
HeriotzaRanchi, 2023ko urriaren 4a (83 urte)
Hezkuntza
HeziketaPontifical Urbaniana University (en) Itzuli
St. Xavier's College, Ranchi (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakapaiz katolikoa, teologoa eta apezpiku katolikoa
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioakatolizismoa

Telesphore Placidus Toppo (Chainpur, Biharreko probintzia, Britainiar Raj, 1939ko urriaren 15a – Ranchi, Jharkhand, 2023ko urriaren 4a) indiar elizgizon katolikoa izan zen. 1978tik 1984ra Dumkako apezpikua izan zen, 1984tik 1985era Ranchiko artzapezpiku lagunkidea eta 1985etik 2018ra Ranchiko ordinarioa. 2003an, Joan Paulo II.a aita santuak kardinal izendatu zuen.[1] Jatorri tribaleko lehen kardinal bihurtu zen Indian.[2]

Bizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Telesphore Toppo apezpikuaren armarria.
Telesphore Toppo kardinalaren armarria.

Telesphore Placidus Toppo Chainpurren jaio zen, gaur egungo Bihar estatuko Jharkhanden (India), 1939ko urriaren 15ean, familiako hamar seme-alabetatik zortzigarrena.[3] Bere familia adivasi komunitatekoa zen[4], eta Toppok hainbat hizkuntza menderatzen zituen: sadria, oraona, hindia, ingelesa eta italiera.[3]

Ranchiko St. Xavier's Collegen ikasi ondoren, Erromako Urbaniana unibertsitatera joan zen.[5] 1969ko maiatzaren 3an apaiztu zen Franz von Streng apezpikuaren eskutik.[1]

Denbora batez Torpako San Jose eskolako eta Lievens Lanbide Zentroko zuzendari gisa aritu zen.[5] 1978ko ekainaren 8an, Paulo VI.a aita santuak Dumkako apezpiku izendatu zuen. Urte bereko urriaren 7an jaso zuen apezpiku-ordenazioa Pius Kerketta artzapezpikuaren eskutik. 1984ko azaroaren 8an Ranchiko artzapezpiku lagunkide izendatu zuten, eta 1985eko abuztuaren 7an bertako artzapezpiku me tropolitar bilakatu zen.[1][5]

2003ko urriaren 21ean, Joan Paulo II.a aita santuak Toppo kardinal-apaiz izendatu zuen, Sacro Cuore di Gesù agonizzante a Vitinia titulua emanez.[6] Indiako hirugarren kardinala eta adivasi jatorriko lehen kardinala izan zen.[4][3] Titulu hori «Indiako Eliza tribalaren bereizgarritasun marka eta bere hazkundearen aitortza» zela adierazi zuen.[7]

Toppo kardinalak 2005eko eta 2013ko konklabeetan parte hartu zuen.[5]

Bi aldiz hautatu zuten Indiako apezpiku-konferentzia katolikoko presidente bi urteko agintaldirako, 2004an[8] eta 2006an.[5]

2008ko Apezpikuen Kontzilioan, ahalegin ekumenikoak babestu zituen, baina «Egiaren diluzioaren» aurka ohartarazi zuen eta Pazkoa ospatzeko data komun bat adosteko eskatu zuen.[9] 2012ko Ebanjelizazio Berriari buruzko Kontzilioan, erlijio-ordenei misio-lanean berriro hasteko deia egin zien.[10]

2008ko otsailaren 11n, Maria dohainen bitartekaria eta gizateriaren berreroslekidea dela dioen dogma berri bat aldarrikatzeko eskatu zuen.[11][12]

Toppo Elijah Institutuko Munduko Erlijio Liderren Batzordeko kide izan zen.[3]

2018ko ekainaren 24an, Frantzisko aita santuak Topporen dimisioa onartu zuen Ranchiko artzapezpiku gisa, eta Felix Toppo izendatu zuen bere ondorengo.[13][14]

Telesphore Toppo Mandarreko Constant Lievens ospitalean hil zen 2023ko urriaren 4an, 83 urte zituela.[15]

Ondorengotza apostolikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ a b c d (Ingelesez) «Telesphore Placidus Cardinal Toppo †» Catholic Hierarchy (kontsulta data: 2025-11-22).
  2. ↑ (Ingelesez) Carvalho, Nirmala. «Indian’s first tribal cardinal, dead at 83, praised for ‘compassion and empathy’» Crux 2023-10-07 (kontsulta data: 2025-11-22).
  3. ↑ a b c d (Ingelesez) «Members of the Elijah Board of World Religious Leaders» Elijah Interfaith Institute (kontsulta data: 2025-11-22).
  4. ↑ a b (Ingelesez) Akkara, Anto. «The First of His Kind» Catholic Culture 2003-12-01 (kontsulta data: 2025-11-22).
  5. ↑ a b c d e (Ingelesez) «Toppo Card. Telesphore Placidus» The Holy See (kontsulta data: 2025-11-22).
  6. ↑ (Ingelesez) «Assignment of the Titles or the Deaconries to the new Cardinals» Office of Papal Liturgical Celebrations 2003-10-21 (kontsulta data: 2025-11-22).
  7. ↑ (Ingelesez) «Archbishop Toppo Would Be India's First Tribal Cardinal» Zenit 2003-10-05 (kontsulta data: 2025-11-22).
  8. ↑ (Ingelesez) «Cardinal Toppo Is New President of Indian Episcopate» Zenit 2004-01-15 (kontsulta data: 2025-11-22).
  9. ↑ (Ingelesez) «Synod Interventions of 16th General Congregation» Zenit 2012-10-16 (kontsulta data: 2025-11-22).
  10. ↑ (Ingelesez) «Full Text of Tuesday Morning Interventions at Synod of Bishops» Zenit 2012-10-17 (kontsulta data: 2025-11-22).
  11. ↑ (Ingelesez) «Cardinals' Letter Proclaiming Marian Dogma» Zenit 2008-02-11 (kontsulta data: 2025-11-22).
  12. ↑ (Ingelesez) «Cardinal Toppo on a Proposed Marian Dogma» Zenit 2008-05-05 (kontsulta data: 2025-11-22).
  13. ↑ (Italieraz) «Rinuncia dell’Arcivescovo di Ranchi (India) e nomina del successore» Bollettino Sala Stampa della Santa Sede 2018-06-24 (kontsulta data: 2025-11-22).
  14. ↑ (Ingelesez) «New archbishop for Ranchi appointed» Matters India 2018-06-24 (kontsulta data: 2025-11-22).
  15. ↑ (Ingelesez) «India’s first tribal cardinal dies at age 84» UCA News 2023-10-05 (kontsulta data: 2025-11-22).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Telesphore_Toppo&oldid=10467055"(e)tik eskuratuta