Testosterona

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Testosterona
Estruktura kimikoa
Modeloa
Identifikadoreak
CAS zenbakia 58-22-0 YesY
PubChem 6013
ChemSpider 5791 YesY
UNII 3XMK78S47O YesY
DrugBank DB00624
KEGG D00075 YesY
ChEBI CHEBI:17347 YesY
ChEMBL CHEMBL386630 YesY
Propietateak
Formula molekularra C19H28O2
Masa molarra 288.42 g mol−1
Fusio puntua

155

Farmakologia
ATC kodea G03BA03
Bioerabilgarritasuna Ahozkoa: oso txikia
Administrazio
bideak
Azalaren bidez (gel, krema, soluzio, partxe), ahoaren bidez (testosterona undekanoato), masailean, sudurraren bidez (gel), muskulubarneko injekzio, azala azpiko inplantea
Metabolismoa Gibela
Eliminazioaren
erdi bizitza
2–4 ordu
Farmakozinetika:
Iraizketa Gernua (%90a), gorotza (%6%)
Lizentzia-data
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Testosterona testikuluek sortzen duten hormona sexuala da. Androgenoa izan arren (hots, gizonezkoen hormona) kopuru txikian dago emakumezkoengan ere.

Organo sexualek (testikuluek eta obarioak) gametoak (espermatozoideak eta obulua) ez ezik, baita hormona sexualak ere ekoizten dituzte, guruin endokrinoen moduan jarduten baitute. Testosterona, hain zuzen, testikuluetan dauden Leydig zeluletan sortu eta hortik odolera igarotzen da. Kopuru txikiagoan giltzurrungaineko azalak eta obarioek testosterona ere ekoizten dute.

Egitura kimikoari dagokionez, testosterona hormona esteroidea da, hots, talde ziklopentano-perhidro-fenantreno du egitura nagusitzat (17+2 C). Liposolugarria da eta kolesteroletik abiatuta sintetizatzen da.

Hipofisiaren hormona gonadotropetako batek (LH hormonak) parte hartzen du testosteronaren ekoizpenean, hipotalamo-hipofisi-barrabilen ardatzaren garrantzia agerian utziz.

Testosteronak espermatogenesia (espermatozoideen ekoizpena, alegia) eta organo genitalen garapena kontrolatzen du. Horretaz gain, gaztaroan bigarren mailako karaktere sexualak agertarazten ditu (ilea, ahots-aldaketak, gihar-masaren handitzea, etab.). Sexu-sena edo libidoa pizten du eta metabolismoan ere eragina nabarmena du (proteinen sintesia eta gantzen katabolismoa areagotzen du, besteak beste).

Gizaki edo animalien zikiratzeak testosterona maila jaisten du odolean (giltzurrungaineko azalak sintetizatzen duen apurra besterik ez baitago). Ondorioz, bigarren mailako karaktere sexualak feminizatu, sexu-sena itzali, indarra eta kemena apaldu eta gizentasuna agertzen da (gantzak eta koipeak pilatzen baitira, haien katabolismoa gutxituta dagoelako).

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Testosterona Aldatu lotura Wikidatan