Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Thomsonen eredu atomikoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Thomsonen eredu atomikoaren diagrama

Thomsonen eredu atomikoa J. J. Thomsonek 1897an elektroia aurkitu eta gero 1904an proposatutako eredu atomikoa da[1]. Bertan elektroiak (Thomsonek "korpuskulu" deitzen zituena) tarta batean mahaspasak balira daude nukleo positiboan sartuta, irudian agertzen den bezala. Hau dela eta, ingelesez "plum pudding model" bezala ere ezagutzen da, hau da, euskaraz mahaspasa opilaren antzeko zeozer. Rutherforden saiakuntza egin arte eredu atomiko hau benetakotzat hartu zen.

Azalpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Thomsonek bere lanaren oinarritzat bi adierazpen hartu zituen, begi hutsez antzematen zuenarekin zerikusia zutenak:

  • Materiak ez du zulorik ez eta hutsunerik, itxuraz hala baitirudi.
  • Materiaren osagai txikienak diren atomoek karga neutroa dute, elektrizitateari dagokionean.

Thomsonek ordea, egin zituen ikerketei esker, bazekien atomo hauek beraien inguruan edo barnean izaera elektriko negatiboko beste partikula batzuk eduki behar zituztela, hauei elektroi deitu zien. Hau hala izanik, zientzialariak atomoak orokorrean karga positiboko masa batez osaturik daudela esan zuen eta masa honen barnean, atxikita, karga negatiboa duten partikula txikiagoak, hots, elektroiak.[2]

Eredu honi esker, igurtze bidezko elektrizazioa, partikula kargadunen izatea eta gorputz kargadunen arteko indarrak azaldu ahal izan ziren, jarraian ageri den bezala:

  • Atomo batek elektroiak gal edo irabaz ditzake; irabazten baditu, karga negatiboa hartuko du (anioi), aitzitik, galtzen baditu, karga positiboa eskuratuko du (katioi). Hala, kargadun partikulen izatea azaldu zen eta are gehiago, mota honetako partikulen arteko elkarrekintzak ere argitu ziren.[2]
  • Kontrako zeinua edo karga duten partikulek elkar erakartzen dute, materiak jatorrizko neutraltasuna eskuratzeko joera duelako. Hori dela eta, karga bereko bi partikula elkarrengandik alderatuko dira.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez)  «What Is The Plum Pudding Atomic Model? - Universe Today» Universe Today 2016-01-19 . Noiz kontsultatua: 2018-05-31 .
  2. a b c   Fisika eta kimika Zubia 102. orrialdea ISBN 9788491084143 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]