Tlaleng Mofokeng

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tlaleng Mofokeng
Tlaleng Mofokeng at RightsCon.jpg
Bizitza
JaiotzaQwaQwa (en) Itzuli, 1980(e)ko hamarkada (32/42 urte)
Herrialdea Hegoafrika
Hezkuntza
HeziketaUniversity of KwaZulu-Natal (en) Itzuli
Hizkuntzakingelesa
Jarduerak
Jarduerakmedikua, aktibista, idazlea eta hizlaria
Enplegatzailea(k)Charlotte Maxeke Johannesburg Academic Hospital (en) Itzuli
Nazio Batuen Erakundea
Government of South Africa (en) Itzuli
Jasotako sariak

drtlaleng.com
Facebook: drtlalengm Twitter: drtlaleng Instagram: drtlaleng LinkedIn: dr-tlaleng-mofokeng-3797a337 Youtube: UCrPoYR45GNzAti4PmAkLgcQ Edit the value on Wikidata

Tlaleng Mofokeng (QwaQwa, Hegoafrika, 1980), T doktorea izenez ere ezaguna, mediku, hizlari, idazle eta emakumeen eskubideen eta sexu eta ugalketa-osasunaren aldeko aktibista hegoafrikarra da. Hegoafrikako Gobernuko Genero-berdintasunerako Batzordeko kidea da.[1][2][3][4][5][6][7] Osasun Eskubideari buruzko Nazio Batuen Errelatora Berezia.[8]

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

QwaQwan jaio eta hazi zen, Hegoafrikako Estatu Askeko probintzian. Apartheidaren garaian, sasoi batean, bantustana izan zen, eta orain Phuthaditjhaba deitzen zaio.[5][7][9][10] Ikasi zuen lehen hizkuntza ingeles zeinuen hizkuntza izan zen, bere ama irakasle baitzen haur gorren eskola batean.[5]Mofokeng izan zen bere eskolak ikasle apartei eman zien ohorezko berokia lortu zuen lehen pertsona beltza eta lehen neskatoa.Bi urtez jarraian lortu zuen berokia.[11]

St. Dominic Akademian ikasketak amaitu ondoren, Mofokeng-ek Edertasun eta Somatologia Terapiaren ziurtagiria jaso zuen. 2007an, Medikuntza eta Kirurgian graduatu zen Hegoafrikako KwaZulu-Natal Unibertsitateko Nelson Mandela Medikuntza Eskolan.[12]

Graduatu ondoren, 3 urtez lan egin zuen Gauteng-eko Osasun Sailean, eta gero Johannesburg-eko Charlotte Maxeke Ospitale Akademikoan Pediatria Sailean. Hamahiru urte baino gehiagoz aritu da Mofokeng medikuntzan, batez ere nerabeen sexu eta ugalketa-osasun arloan.[9][10]

Mofokeng-ek sexu eta ugalketa-osasunaren arloan lan egiteko lehen joera erreala izan zuen bere zerbitzu komunitarioko urtean, Johannesburg-eko West Rand kliniketan lan egiten zuen bitartean. Paziente askok, gehienetan emakume gazteek, arrazoi medikoengatik kontsultatu zuten, eta, azkenean, beren osasun sexualari eta harreman-arazoei buruzko gaiak partekatu zituzten. Paziente batzuk ospitaleko aparkalekuan zain egoten ziren, harekin sexuaz hitz egiteko eta galderak egiteko.

Ondoren, Fokeng klinika pribatu bateko zuzendari bihurtu zen Sandtonen, Johannesburg-eko auzo pobre batean. Han, sexu-transmisiozko infekzioei, antisorgailuei eta haurdunaldia eteteari buruzko informazioa eta tratamenduak eskaintzen zituen.[4][5][11][13]

Mofokeng Safe Abortion Action Fund, Osasun eta Ongizate Sexualari buruzko Aholku Batzorde Orokorra eta Accountability International delakoaren zuzendaritza-batzordeetako kide ere bada. Soul City Institute-ko lehendakaria ere bada. Eskarmentua du osasun arloko profesionalen prestakuntzan, argudioen eta defentsaren arloan, eta hauek dira haren intereseko arloak: genero-berdintasuna, politika, amaren eta jaioberriaren osasuna, osasunerako sarbide unibertsala, indarkeriaren ondorengo arreta, hilekoaren osasuna eta GIB/hiesaren kudeaketa.[2]

Nerabeen Sexu eta Ugalketa Osasunaren Estrategia Nazionalaren eta Hegoafrikan Eskubideen Egituraren Estrategiaren Batzorde Teknikoaren aholkulari izan zen, eta arrakastaz mobilizatu zituen haur eta nerabeekin, ezgaitasunak dituzten pertsonekin, migratzaileekin eta GIB/HIESarekin bizi diren pertsonekin lan egiten duten mugimenduak.[2]

Genero-indarkeriaren arloko gaietan lehen esku-hartzaile gisa lan egin du, eta peritu judiziala izan da, Emakumearen aurkako Bereizkeria Forma Guztiak Ezabatzeko Batzordearen (CEDAW) lanean oinarrituta, tratu txarren biktimen eskubideak defendatzeko, eta indarkeriaren ondoren laguntza jasotzeko aukera bermatzeko interesa izan du.[2]

2014. urtean, bere ideiak eta iritziak partekatzen hasi zen Twitter bidez eta hori erabakigarria izan zen ekintzaile, hizlari eta idazle ezagun bihurtzeko. 2021.urtearen hasieran, 96.500 jarraitzaile zituen sare sozial horretan.[11]

2015. urtean, Mofokeng izan zen My Perfect Wedding programaren aurkako salaketa eta kanpainaren buru, Hegoafrikako Irratiko Kexen Batzordearekin (BCCSA), andregaiak 14 urte zituela ezagutu zuen bikote baten eta 28 mutil-lagunaren historia erakusten zuen atal baten ondoren.[12][14]

2017. urteko ekainean, HIESari buruzko Hegoafrikako 8. Konferentzian sistema sozialak, politikoak, ekonomikoak eta osasun-sistemak aztertu zituen paneleko burua izan zen Durbanen.[13]2019an, Hego Afrikako presidenteak Genero Berdintasunerako Batzordeko kide izendatu zuen. Bere lanak genero-berdintasuna sustatu zuen bere herrialdean, Nazio Batuen Giza Eskubideen sistemaren bidez. [7][8] Urte horretan bertan, Show Me Love elkarrizketa-saioko aurkezleetako bat izan zen, Hegoafrikako Moja Love entretenimendu-kanalean.[15][15][16]

Nazio Batuen Giza Eskubideen Kontseiluaren 44. bilkuran, 2020ko uztailean, Mofokeng izendatu zuten pertsona guztiek osasun fisiko eta mentaleko mailarik altuenaz gozatzeko duten eskubideari buruzko Kontalari Berezi, eta kargu horretarako izendatu zuten Afrikako lehen emakumea bihurtu zen.[2][17][18] NBEren ordezkari gisa, COVIDen 19 pandemiak sexu- eta ugalketa-osasunean izan duen eragina izango du lehen txostenak; izan ere, konfinamenduek, klinikak ixteak eta langilerik eta materialik ezak eragina izan zuten familia-plangintzako zerbitzuetan.[11]

Mofokeng-ek ugalketa-osasunari buruzko irratsaio bat ere izan zuen 4 urte eta erdian Kaya FM irratian. Ugalketa-osasunari buruzko gaiak ere idatzi zituen Sunday Times egunkari britainiarraren zutabe batean.[9][19][13]

Aintzatespenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 2016. urtean, Bill eta Melinda Gates fundazioak "40 urtetik beherako 120 adingabeetako bat: familia-plangintzako liderren belaunaldi berria" izendatu zuen.[1][19][20]
  • 2016an bertan, Mail and Guardian saioko 200 gazte hegoafrikarren zerrendan sartu zen, eta, gainera, Hegoafrikan eragina duen gaztetzat hartu zuten Avanzadok.[10][21][21]
  • 2017an Africa Youth Awards-en eragin handiena izan zuten 100 gazte afrikarren zerrendan sartu zen.[12][22][23]
  • 2021ean BBC 100 Women saria jaso zuen.[24]

Obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019 - T doktorea: A guide to sexual health and pleasure, Pan Macmillan SA, ASIN: B07TYG4YZ9[15]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b «Tlaleng Mofokeng» www.gab-shw.org.
  2. a b c d e «OHCHR | Tlaleng-Mofokeng, Special Rapporteur on the right to health» www.ohchr.org.
  3. «Médica sul-africana é nova relatora da ONU para o direito à saúde física e mental | As Nações Unidas no Brasil» brasil.un.org.
  4. a b Mofokeng, Tlaleng. (2018-07-03). «Ending America’s Global War on Reproductive Freedom | by Tlaleng Mofokeng» Project Syndicate.
  5. a b c d «Friday Profile: Dr Tlaleng Mofokeng» 702.
  6. «Dr Tlaleng Mofokeng: “I think it is important to never forget why you started doing the work that you do.” – Livemag» livemag.co.za.
  7. a b «Commission for Gender Equality welcomes appointment of Commissioners and Chairperson | South African Government» www.gov.za.
  8. «ACNUDH | Tlaleng Mofokeng» www.ohchr.org (Noiz kontsultatua: 2022-01-29).
  9. a b c Boston, 677 Huntington Avenue. (2020-08-04). «Tlaleng Mofokeng: Special Rapporteur on the Right to Health» Health and Human Rights Journal.
  10. a b c «Dr Tlaleng Mofokeng – Advocating Sexual And Reproductive Health» Influential Women.
  11. a b c d Agudo, Alejandra. (2021-03-06). «La crucial misión de la doctora T: la salud sexual» EL PAÍS.
  12. a b c parliament.gov.za Dr. Tlaleng Mofokeng. parliament.gov.za 13 de dezembro de 2018.
  13. a b c «Our Vaginas Are Our Own Affair» AVAC 2017-08-01.
  14. «Doctor explains why she lodged a complaint against 'Our Perfect Wedding'» TimesLIVE.
  15. a b c «‘Women deserve sexual pleasure too’ – Dr Tlaleng Mofokeng» SowetanLIVE.
  16. «Moja Love shares their 'thrilling' winter lineup» www.iol.co.za.
  17. «Médica sul-africana é nova relatora da ONU para o direito à saúde física e mental | As Nações Unidas no Brasil» brasil.un.org.
  18. «Argentina to become a model for Latin America, UN Experts Hope» www.telesurenglish.net (teleSUR) 31 de dezembro de 2020.
  19. a b Mandy Lombo. (2017-01-10). «Dr Tlaleng Mofokeng: I envision a world where all people are at the centre of reproductive health agenda» She Leads Africa | #1 destination for young African ambitious women.
  20. Powell, Louise. «Tlaleng Mofokeng» 120 Under Forty.
  21. a b Avance Media 2016 Most Influential Young South Africans Full List. .
  22. «Eighteen young South Africans are making waves #MIYA100» www.iol.co.za.
  23. 2017 Most Influential Young Africans Announced. .
  24. «Quiénes son las 100 Mujeres elegidas por la BBC para 2021» BBC News Mundo (Noiz kontsultatua: 2022-01-13).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]