Tmogvi gotorlekua

Tmogvi gotorlekua
თმოგვი
Irudi gehiago
Kokapena
Herrialdea	Georgia
Mkhare	Samtskhe-Javakheti
Georgiako udalerria	Aspindza Municipality
Koordenatuak	41°23′40″N 43°18′53″E
Historia eta erabilera
Irekiera	IX. mendea
Ondarea

Tmogvi (georgieraz: თმოგვი [tʰmɔgvi]) Georgiako hegoaldeko Samtskhe-Javakheti eskualdean dagoen gotorleku hondatua da, Kura ibaiaren ezkerreko ertzean, Vardziako kobazuloetatik behera kilometro batzuk behera.

Historia

"Tmogvi" izena georgierazko mogvi hitzetik dator, eta "apaiz pagano" edo "azti" esan nahi du. Gotorlekua lehen aldiz aipatzen da IX. mendeko iturrietan. Javakheti goi-lautadaren eta Kurá itsaslabarraren arteko antzinako merkataritza-ibilbidea kontrolatzen zuen defentsa-lan gisa eraiki zen, Kurá ibaiak osatutako amildegi baten gainean. Javakheti eskualdeko gotorleku militar erabakigarria izan zen. Eskualdeko jaun feudalak, garai hartan, Bagrationitarrak ziren, Georgiako adarrekoak.

Gotorlekuak garrantzia hartu zuen, ondoan zegoen Tsunda hiria eta gotorlekua K.o. 900. urtean suntsitu ondoren. XI. mendearen hasieran gotorlekua Georgiako Erresuma Batuaren kontrolpean zegoen.  

Arkitektura

Tmogvi gaztelua Kurá ibaiaren goialdeko mendi baten tontorrean eraiki zen. Hiru mendixken gainean zabaltzen da, horma batez inguratuta (150 metro luze, 3 metro zabal), eta labarrek eskaintzen duten defentsa naturala osatzen du. Hainbat dorre eraiki ziren muino bakoitzean. Isilpeko tunel batek gaztelua eta ibaia lotzen ditu, setioan ere ura sartu ahal izateko. Gotorlekuaren mendebaldeko aldea hobeto zainduta dago. Eraikin gutxi batzuk gazteluaren barruan daude. Basaltozko oinarri baten gainean tobaz egindako lau angeluko eraikin bat eliza bat zela suposatzen da. Bere hormetatik kanpo, mendebaldean, San Efren elizak hondatuta dirau, XIII. mendeko freskoen zatiekin.  

Literaturan

1902an, Hovhannes Tumanyan armeniar poeta nazionalak bere poemarik ospetsuenetako bat idatzi zuen, Tmkaberden harrapaketa (Թմկաբերդի առումը) izenburupean.

Erreferentziak

Iturriak

• Berdzenishvili D., Sagharadze Sh., Entziklopedia Georgiana Sobietarra, 4. liburukia, or. 688, Tbilisi, 1979 (georgieraz)
•  Karapetian, Samvel (2011). Javakhk. Yerevan: Research on Armenian Architecture. pp. 192-204. ISBN 978-99941-875-7-7.

Kanpo estekak

• Datuak: Q3646287
• Multimedia: Tmogvi fortress / Q3646287