Tokelau

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Tokelau
Tokelau
Zeelanda Berriko lurraldea
Tokelauko armarria
Bandera Armarria
Goiburua: Tokelau Mo Te Atua
(Tokelau Ahalguztidunarentzat)
Ereserkia: The Banner of Freedom
Hiriburua Ez du1
Hizkuntza ofiziala(k) Tokelauera, ingelesa
Herritarra tokelauar
Gobernua Monarkia konstituzionala
 -  Presidentea Elisabet II.a
 -  Administratzailea David Payton
 -  Gobernuburua Foua Toloa
Azalera
 -  Guztira 10 km2 (228)
 -  Ura (%) arbuiagarria
Biztanleria
 -  2009 zenbatespena 1.416 (220)
 -  Dentsitatea 115bizt./km2 (86)
Dirua Zeelandaberritar dolarra (NZD)
Ordu-eremua (UTC-10)
Aurrezenbakia 690
Internet domeinua tk
1 Atoloi bakoitzak bere hiriburu administratiboa du.

Tokelau, Ozeanian kokatzen den uhartedi edo arkipelagoa da. Ozeano Bareak bustitzen ditu Tokelau osatzen duten hiru irlak: Atafu, Nunukonu eta Fafaoko. Guztira, 10 kilometro karratuko azalera osatzen dute.
Tokelauera eta ingelesa dira hizkuntza ofizialak. 2005. urtean, 4.105 biztanle zituen Tokelauk.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dirudienez, Tokelauko uharteetako lehen biztanleak samoarrak ziren, hizkuntzak zerikusia handia baitu Samoakoarekin. Lehen europarrak XVIII. mendean iritsi ziren. 1841ean, Estatu Batuetako ikertzaileek uharteetako biztanleen ohiturak eta hizkuntza aztertu zituzten. XIX. mendearen erdialdetik aurrera samoar misiolariak heldu ziren, frantsesen eta britainiarren babespean. 1863an, Peruko esklabo salerosleek tokelauar asko bahitu zituzten; gertaera horren eta ondoren izan zen izurritearen ondorioz, uharteetako biztanleria asko urritu zen. 1877an, Fidji uharteetako komisario nagusiari Tokelau uharteen gaineko ardura ere eman zitzaion, eta 1889an, Britainia Handiaren babespean geratu zen. 1916an, uharteei Union Group izena eman zitzaielarik, Gilbert eta Ellice uharteetako koloniaren administraziopean geratu zen. 1925ean, Zeelanda Berriaren administraziopean geratu zen, eta 1948an, Tokelau Uharteak izenarekin, Zeelanda Berriak hartu zuen uharteen gaineko aginpidea. 1977an, Tokelau izena jarri zioten uharteari. Gaur egun, uharteen administrazioa Zeelanda Berriko Kanpo Arazoetako ministerioari dagokio. Uharteek autonomia zabala dute. Udalerri bakoitza Taupulega edo zaharren batzordearen mendean dago. Tapulega-ren barruan Faipule (Zeelanda Berriko administrazioarekiko harremanen ardura duena) eta Pulenuku (herriko buruzagia) bat daude, hiru urtez behin bozketa bidez hautatzen direnak.


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Tokelau Aldatu lotura Wikidatan