Tomatina
| Tomatina | |||
|---|---|---|---|
| |||
 | |||
| Jatorrizko izena | (es-es) La Tomatina | ||
| Mota | jaia | ||
| Egun | last Wednesday in August (en)  | ||
| Kokaleku | Buñol | ||
| Herrialdea | Espainia | ||
| Koordenatuak | 39°25′14″N 0°47′24″W / 39.4204194°N 0.7899682°W | ||
| Kultura ondare | |||
| Nazioarteko interes turistikoko jaiak | |||
| Webgune | tomatina.es | ||
Tomatina Valentziako Erkidegoko Buñol udalerrian urtero ospatzen den jai bat da, Valentziako probintzian. Abuztuko azken asteazkenean ospatzen da, bertan, festazaleek elkarri tomateak jaurtitzen dizkiete.[1]
Jaialdia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Buñolgo zaindariaren jaien asteko asteazkenean, beti abuztuko azken asteazkenean, Tomatina ospatzen dute, hainbat kaletan zehar eta herriko plazan.
Gaur egun, asteazken honen aurreko gauari "la de la empalma" esaten diote, egunsentira arte festara joateari erreferentzia egiten diona. Horretarako, Udalak babestutako txosnak eta egun horretarako soilik irekita dauden bizilagunek kudeatutako lokalak ditu.
10:00ak inguruan hasten da Tomatinaren lehen ekitaldia. "Palo jabón" da, goikaldean zintzilikatutako urdaiazpiko bat lortzeko koipeztatutako zutoin batera igotzean datzan nasapuntakoa. Norbaitek urdaiazpikoa makilatik askatzea lortu ondoren, tomateen bataila hasteko seinalea ematen da, eguerdiko 12:00ak aldera, traka jo eta ekitaldi nagusia hasten denean. Sei kamioik banatzen dituzte ia 150 tona tomate bertaratutakoen artean, eta 2013tik 22.000 pertsonako edukiera dute gehienez: ibilgailuak oso erritmo motelean igarotzen dira ibilbidean bildutako jendetzaren artean (San Luis, Cid eta Herriko plaza), eta herriko bizilagun talde bat, ibilgailuen iraulketara igota, tomateak jendearen artean banatzeaz arduratzen da, botaz. Festaren une handienetako bat kamioien kaxak altxatzen direnean gertatzen da, tomate eta zuku ugari irauliz kaleetara. Jendea kalera abiatzen da, bertan gozarazteko eta munizioa biltzeko.
Ordubeteren ondoren, bigarren trakaren tiroan amaitzen da borroka, amaiera iragarriz. Plaza osoa gorriz tindatuta dago eta tomate-zukuzko ibaiak eratzen dira. Kaleak garbitzeko prozesua herriko garbiketa-brigadek egiten dute, bizilagunen beraien laguntzarekin. Parte-hartzaileek mahuketako ura baliatzen dute gorputzari itsatsitako tomatea kentzeko eta, horrela, lehen garbiketa egiteko. Batzuk "los peñones" izeneko putzura hurbiltzen dira garbitzeko. Garbitu ondoren, herriko kaleak, galtzada-harrizkoak, garbi geratzen dira, tomatearen azidotasuna dela eta, gainazal guztiak desinfektatu eta sakon garbitzen baititu.
Tomateak Xilxestik (Castelló) datoz. Han ez dira hain garestiak, eta jaietarako bereziki landatzen dira, zaporea ez baita egokia kontsumorako.[2] Parte-hartzaileek betaurreko babesleak eta eskularruak erabiltzea gomendatzen da. Jaurti aurretik, tomateak zanpatu egin behar dira, inor kaltetu ez dezaten.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Lavega i Burgués, Pere; Mateu i Serra, Mercè; Queralt i Tomàs, Carme. Tradicionari. Enciclopèdia de la cultura popular de Catalunya. Bartzelona: Edicions de la Gran Enciclopèdia Catalana.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Buñol se baña en tomate de Xilxes» Las Provincias 2011-11-26.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q827695
Multimedia: La Tomatina / Q827695
 |
Artikulu hau kulturari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |