Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista

Туркменская Советская Социалистическая Республика
Түркменистан Совет Социалистик Республикасы
1921 – 1991
Sobietar Errepublika Sozialista
Flag of the Turkmen SSR.svg Emblem of the Turkmen SSR.svg
SovietUnionTurkmenistan.png
Turkmenistan Sobietar Batasunean
Hiriburua Ashgabat
Hizkuntza(k) Turkmenera
Errusiera
Eremua 488100
Biztanleria 3522700
Dirua Sobietar errublo
Aurrekoak
Flag of Khiva 1920-1923.svg Khwarezmgo Sobietar Herri Errepublika
Flag of the Bukharan People's Soviet Republic.svg Bukharako Sobietar Herri Errepublika
Flag of Russia (1918–1920).svg Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa
Ondorengoa
Turkmenistan Flag of Turkmenistan (1992-1997).svg

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista (laburtuz, "Turkmenistango SES") (turkmeneraz: Түркменистан Совет Социалистик Республикасы, Turkmienistan Soviet Sozialistik Riespublikasi) Sobietar Batasuneko hamabost errepubliketako bat izan zen, gaur egun Turkmenistango herrialdeari dagokiona. Hiriburua Ashgabat zen. Hizkuntza nagusiak turkmenera eta errusiera ziren. Dirua: sobietar errubloa.

1989. urteko datuen arabera, lurraldeak 488.100 km²-ko azalera zeukan, eta 3.522.700 biztanle zeuden.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista 1921-1991 bitarteko entitatea izan zen. Errusiar Iraultzaren ondorik, 1921. urteko abuztuaren 7an, britainiarrak erretiratu ostean, Turkmenistango lurraldea oblast turkomano bihurtu zen, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren barrukoa. 1925. urteko maiatzaren 13an Turkmenistan Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna (Sobietar Batasuna) zelakoan sartu zen, eta orduan ezarri zituzten gaur egungo Turkmenistango mugak.

Azkenik, 1991. urteko urriaren 27an izena aldatu zuten, "Turkmenistango Errepublika" izendatuz; eta 1991. urteko abenduaren 26an independentzia aldarrikatu zuten, gaur egungo Turkmenistan herrialdea sortuz.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1950. urtean, 1.375 km luze den Karakumgo kanala eraiki zuten: Amu Daria ibaiko urak erabili zituzten lurralde handiak ureztatzeko, kotoi-ekoizpena sustatuz. Baina era berean basoak suntsitu zituzten, eta Aral itsasoko urak ere gelditu zituztenez, hondamendi ekologikoa jasan behar izan zuten.

Banaketa politiko eta administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialistan bost oblast edo probintzia zeuden: Ashgabat, Krasnovodsk, Mary, Tashauz eta Txradzhou.

Koordenatuak: 37° 58′ N, 58° 20′ E / 37.967°N,58.333°E / 37.967; 58.333

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista Aldatu lotura Wikidatan