Ba al dakizu   

Argia objektuetatik islatzen da eta korneatik sartzen da begira. Irisak zenbat argi sartzen den kontrolatzen du, eta pupilak zabaldu edo estutu egiten dira. Informazioa nerbio optikoak garunera bidaltzen du, eta garunak irudi bihurtzen du.

Gizakiok kolore asko bereizteko gai gara, nahiz eta batzuetan antzekoak iruditu. Gure begiak oso azkar mugitzen dira, baina normalean ez gara horretaz ohartzen. Batzuetan, garunak begiek ikusten dutena desberdin ulertzen du, eta horregatik ilusio optikoak sortzen dira, gauzak ez diren bezala ikusten ditugunean.

• 

Ikusmena gizakiok eta animalia askok begien bidez mundua ezagutzeko dugun gaitasuna da. Ikusten dugunean, argia gure begietara heltzen da, eta gure garunak informazio hori prozesatzen du, koloreak, formak eta mugimenduak ulertzeko. Ikusmenak eguneroko bizitzan laguntzen digu: ibiltzen, irakurtzen, jolasten, eta gure ingurua ezagutzen.

Ikusmen motak

• Kolore-ikusmena: Kolore gorriak, berdeak eta urdinak bereizteko gaitasuna.
• Ikusmen periferikoa: Eskuinetara eta ezkerrera ikusten den eremua.
• Sakonera-pertzepzioa: Objektuen distantzia eta sakonera antzemateko gaitasuna.
• Gaueko ikusmena: Argi gutxirekin ikusteko gaitasuna.

Arazo arruntak

• Miopia: Urruneko objektuak lauso ikusten dira.
• Hipermetropia: Hurbileko objektuak zailtasunez ikusten dira.
• Astigmatismoa: Forma irregularrek irudiak distortsionatzea eragiten dute.
• Daltonismoa: Kolore batzuk ez bereizteko zailtasuna.

Begiaren atalak

• Kornea: Argia sartzen den lehen zatia.
• Irisa: Kolorea duen begiaren zatia.
• Begi-ninia: Argia sartzen den zulo txikia, handitu edo txikitzen dena.
• Kristalinoa: Irudia enfokatzeko balio du.
• Erretina: Argia jasotzen duen geruza.

• Nerbio optikoa: Informazioa garunera eramaten du.

Nola zaindu ikusmena

Ikusmena zaintzea oso garrantzitsua da begiak osasuntsu egoteko. Irakurtzean edo ikasten ari garenean, argi ona erabiltzea komeni da. Ez da ona denbora luzez mugikorrari, tabletari edo telebistari begira egotea, horrek begiak nekatzen baititu. Noizean behin, begiei atseden ematea ona da, urrunera begiratuz. Ez da komeni begiak esku zikinekin igurztea. Gainera, medikuak gomendatzen badu, betaurrekoak erabili behar dira. Begiak zainduz, hobeto ikusiko dugu eta gure ikusmena babestuko dugu.

Ikusmena eta garuna

Begiek inguruko informazioa jasotzen dute argiaren bidez, baina garuna da informazio hori ulertzen duena. Garunak begietatik datorrena irudi bihurtzen du, koloreak, formak eta mugimenduak antzemateko. Horregatik, batzuetan begiak ondo egon arren, ikusmenarekin lotutako arazoak egon daitezke, garunak informazioa nola interpretatzen duenaren arabera.