Askotariko organismoak daude.

Organismo bat edozein izaki bizidun da, izaki txikienetatik (bakterioak, adibidez) hasita handienetara (esaterako, elefanteak edo baleak).

Organismo guztiek amankomunean dutena da jaio, hazi, elikatu, inguruari erantzun, ugaldu, eta azkenik, hil egiten direla. Ezaugarri horiek bizirik ez dauden gauzetatik bereizten dituzte, adibidez arroka batetik edo uretik.

Organismo guztiek energia behar dute bizitzeko. Batzuk eguzkitik eskuratzen dute (landareek, adibidez), eta beste batzuek, berriz, elikagaiak irentsiz (animaliek, esaterako). Beraien ingurunera egokitu behar dute bizirik irauteko. Organismoak denborarekin aldatu egiten dira beraien biziraupen-aukerak hobetzeko.

Organismoen sailkapena

Organismoak zelulabakarrak edo zelulaniztunak izan daitezke.

• Organismo zelulabakarrak (bakterioak, esate baterako) zelula bakar batek osatzen dituzte. Sinpleak diruditen arren, zelula horiek beharrezko funtzio guztiak egin ditzakete.
• Organismo zelulaniztunak (gizakiak, adibidez) elkarlanean dabiltzan eta hainbat eginkizunetan espezializatuta dauden zelula ugariz osatuta daude.

Organismoen erreinuak

Bestalde, organismoak erreinuetan banatzen dira: animalien erreinua, landareena, onddoena (fungi), protistoena eta moneroena. Antzeko ezaugarriak dituzten organismoek osatzen dute bakoitza. Adibidez, landareek beraien elikagai propioak sor ditzakete fotosintesiaren bidez; animaliek, berriz, beste izaki bizidunen beharra dute elikatzeko.

Laburbilduz

Laburbilduz, organismo bat bizi-funtzioak betetzen dituen edozein izaki bizidun da, eta gure planetako bizitzaren aniztasun handiaren parte da.