Wikipedia, Entziklopedia askea

Urmael

Urmael naturala
   Ba al dakizuEmoji u2753.svg   

Urmael artifizialak sortzen dituzte arrainen ugalketarako

Urmaela parke eta lorategietako aintzira baina txikiagoa da eta daukan eremua itxita dago. Urmaelaren jatorria naturala edo artifiziala izan daiteke, normalean euriaren bidez edo lur barnean dagoen urarekin betetzen dira baldintza naturaletan. Lorategietan eta parke naturaletan aurki ditzakegu apaingarri moduan, baina parkeen landareak eta belarra ureztatzeko eta bertan landareak eta arrainak hazteko ere balio du. Oihanetan dauden urmaelak zingirak dira, eta itsasertzetan kokatzen direnak padurak.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

   Ba al dakizuEmoji u2753.svg   

Animali batzuk bizitza osoa igarotzen dute urmaeletan, baina beste batzuk ugaltzeko bakarrik gerturatzen dira urmaeletara.

Urmael hitza entzuten dugunean ez dago argi zer ezaugarri eduki behar dituen urmaela izateko; dena dela, hona hemen ezaugarri argienetako batzuk:

  • Urmaelaren eremua txikia eta itxia da.
  • Ez dago ur korronterik, hau da, ur geldia da.
  • Ez dira sakonak, argia urmaelaren ondora iristeko.
  • Uretan sortzen diren uhinak ez dituzte urmaelaren hertzetan aldaketak sortzen.
  • Urmaelak urtaroen arabera agertzen dira, eta ez dira lekuz mugitzen.

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Madrilgo Retiro urmaela

Urmaelak ur gazikoak eta itsasoarekin lotuta baldin badaude toki publikoak dira. Urmael pribatuak aldiz, pertsona batek lur zati bat erosten du, eta lur horietan urmael bat sortu dezake, eskuz urez betetzen. Urmael naturaletan arrainak egon daitezke baina era naturalean daude bertan, pribatuetan berriz gehigarri bezala jartzen dituzte. Gaur egun, urmaelak arrainen ugalketarako erabiltzen dira bereziki. Madrilgo Retiro parkean dagoen urmaela adibidez, apaingarri gisa dago. Bertan hainbat ekintza ere egiten dira, piraguismoa adibidez.

Biodibertsitate aberatsa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikasi Otsorekin, urmaelei buruzko komikia.jpg

Urmael naturalek biodibertsitate aberatsa sortzen dute, hainbat intsektu, anfibio, narrasti txiki eta mikroorganismo txikiz osatua. Gainera, nekazaritzan kontrol biologikoan laguntzen dute. Anfibioek, igelek, apoek eta uhandreak, adibidez, arrautzak uretan uzten dituzte, non larbak (zapaburuak) garatu eta hazi egiten diren heldu bihurtu arte. Ahateak, lertxunak eta antzarak bezalako uretako hegaztiek ur-ertzetik gertu egiten dute habia, eta urmaeletik lortzen dituzte elikagaiak.