Txirri arrunt

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Txirri arrunt
Calidris alpina alpina, Riga, Latvia 1.jpg
Iraute egoera

Arrisku txikia (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaChordata
KlaseaAves
OrdenaCharadriiformes
FamiliaScolopacidae
GeneroaCalidris Calidris
Espeziea Calidris alpina
Linnaeus, 1758
Banaketa mapa
Calidris alpina migrations.png
Datu orokorrak
Zabalera 0,36 m
Txirriak.

Txirri arrunta (Calidris alpina) scolopacidae familiako hegazti zangaluzea da[1]. Bizkaieraz Txirrin ere esaten zaio.[2]

Eurasiaren iprraldean eta Artiko inguruan kumatzen du eta neguan Afrikara, Ekialde Hurbilera eta hegoaldeko Asiara migratzen da.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hegazti limikolo txikia da, 16-20 cm arteko luzera eta 38-43 cm arteko hego-zabalera ditu.48 eta 64 gramo artean pisatzen du[3]. Ugalketa lumaian kolore marroi, arre eta gorrixkak nagusitzen dira orokorrean baina ezaugarri nabarmenena sabelalde beltza du. Moko beltz, luze eta zorrotza du, pixkat beherantz kurbatua, eta hankak ere kolore ilunekoak dira. Negua denean kolore gris uniformea du eta sabelaldea zuria da[4].

Habitata[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ugalketa garaian aintzira edo hezegune ertzetako belardietan kokatzen da eta kolonia oso handiak osa ditzake[5]. Migrazio garaian kostaldeko padura eta eremu intermarealak gustatzen zaizkio. Barnealdeko aintziren ertzetan ere ikusten da[3].

Elikadura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ornogabeetaz elikatzen da gehienbat, intsektuak eta hauen larbak, krustazeo txikiak eta zizareak. Tarteka belarra edota haziak ere jaten ditu[5]. Korrika eginez harrapatzen ditu eta baita lokatzen barruan sakonera txikian mokoa sartuz ere[6].

Ugalketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Apirilaren amaieran edo maiatzean habia egiten du. Lurrean ezartzen du, landare artean ezkutatuta, eta belar eta hostoz estaltzen du. Hiru edo lau arrautza jartzen ditu kolore argikoak baina orbain ilun ugari dituztenak. Guraso biek txitatzen dituzte 21-22 egunetan zehar. Txitak jaio bezain laister nahiko autonomoak dira eta 19-21 egun behar izaten dituzte erabat garatzeko[6].

Taxonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Carl von Linneok deskribatu zuen 1758 urtean eta oraindik berak emandako izena darama. Hamar azpiespezie ezagutzen dira eta lumaiaren gorritasunagatik eta mokoaren luzeragatik bereizten dira[7]:

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. BirdLife International (2004). Calidris alpina. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006
  2. «Txirrin», Orotariko Euskal Hiztegia.
  3. a b (Ingelesez) «Dunlin Identification, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology» www.allaboutbirds.org . Noiz kontsultatua: 2019-12-17.
  4. Hume, Rob (2002) Guía de campo de las aves de España y Europa Ediciones Omega ISBN 84-282-1317-8.
  5. a b «Correlimos Común» www.pajaricos.es . Noiz kontsultatua: 2019-12-17.
  6. a b «Correlimos común», SEO/BirdLife.
  7. «Zoonomen Avtax Frames Layout Page» www.zoonomen.net . Noiz kontsultatua: 2019-12-17.