Txitxirio

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Txitxirio
Cicer arietinum HabitusFruits BotGardBln0906a.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaPlantae
OrdenaFabales
FamiliaFabaceae
LeinuaCicereae
GeneroaCicer
Espeziea Cicer arietinum
Datu orokorrak
Iturria chickpea

Txitxirioa edo garbantzua (Cicer arietinum) Fabaceae familiako landare belarkara jangarria da. Era berean, Euskal Herrian asko jaten den lekalea da.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txitxirio hitzaren jatorria frantsesezko chiche da, eta azken hori latinezko cicer hitzetik dator. Txitxirio hitza Ipar Euskal Herrian eta Nafarroan dago hedatuen, Sakanaraino. Garbantzu hitza, berriz, espainierazko garbanzo hitzetik dator, eta erabiliena da Bizkai-Gipuzkoetan.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Txitxirio-landarea 20-50 cm arteko altueraraino hazten da eta luma-formako hosto txikiak dauzka zurtoinaren albo bietan. Haziak zorroetan ekoizten ditu, eta zorro bakoitzak bizpahiru ale ditu. Lore zuri edo gorri urdinxkak ditu. Klima tropikal edo azpitropikaletan hazten da ondoen, 400 mm baino gehiagoko prezipitazioak dituzten eskualdeetan; klima epeletan ere haz daiteke, baina ekoizpena askoz txikiagoa da.

Txitxirio zuriak eta berdeak
Cicer arietinum noir
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Txitxirio Aldatu lotura Wikidatan