Tycho (kraterra)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tycho (kraterra)
ComputerHotline - Sud-lune (by).jpg
Tycho (kraterra) is located in Ilargia
Tycho (kraterra)
Tycho (kraterra)
Tycho (kraterra) (Ilargia)
Datu orokorrak
Diametroa 85,3 km
Sakonera 4.800 m
Eponimoa Tycho Brahe
Geografia
Kokapena LQ26 (en) Itzuli

Tycho Ilargiaren hegoaldean dagoen talka krater bat da, Tycho Braheren omenez horrela deitua (1546-1601)[1]. Tychoren hegoaldean Street kraterra dago, ekialdean Pictet eta ipar-iparekialdean Sasserides. Tychoren inguruko Ilargiaren gainazala tamaina ezberdineko kraterrez beteta dago, horietako asko beste zaharrago batzuen gainean jarriz. Txikienetako batzuk bigarren mailako kraterrak dira, Tychoren kraterrak sortutako talkaren ondorioz proiektatutako materialez osatuak.

Tycho Ilargiaren alde ikusgarrian talka krater handien artean gazteena da[2]. 108 milioi urte inguru ditu[3], Apolo 17 misioan ekarritako laginen dataziotik kalkulatua. Adin honek, bere garaian, kraterra, Baptistina asteroide familiako kide baten talkak eratu zezakeela iradoki zuen, baina meteorito horren konposaketa ezagutzea ezinezkoa zenez, hipotesia, aieru soil batean geratu zen. Simulazio ikerketek, kraterra, (298) Baptistina asteroidea sortu zuen haustura beraren zati batek sortu izanaren %70eko probabilitatea ematen zuten arren[4]. Haustura horrek Chicxulub kraterraren eraketaren arduraduna izan zitekeen Lurrean, eta, ondorioz, dinosauroen desagerpenaren arduradun. Hala ere, aukera hori baztertu egin zuen 2011n Wide-field Infraestructuras Survey Explorerrek.

Kraterrak ertzak ondo definituta ditu eta antzinako inpaktuek erakusten duten higaduratik libre. Barnealdeak albedo altua du Eguzkiak zuzenean eragiten dionean. Kraterra, marka erradialen sistema bereizgarri batez inguratua dago, eta horietako batzuk, bere izpi gailenen ondorioz, 1.500 km-raino iristen dira, Tycho Kopernikar garaikoa dela pentsatzen da[5].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «Planetary Names: Crater, craters: Tycho on Moon» planetarynames.wr.usgs.gov Noiz kontsultatua: 2020-05-06.
  2. «Lunar Orbiter: Impact Crater Geology» www.lpi.usra.edu Noiz kontsultatua: 2020-05-06.
  3. (Ingelesez) «NASA - The Floor of Tycho Crater» www.nasa.gov Noiz kontsultatua: 2020-05-06.
  4. (Ingelesez) «Breakup event in the main asteroid belt likely caused dinosaur extinction 65 million years ago» phys.org Noiz kontsultatua: 2020-05-06.
  5. Wilhelms, Don E.; with sections by McCauley, John F.; Trask, Newell J.. (1987). «The geologic history of the Moon» Professional Paper Noiz kontsultatua: 2020-05-06.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]