Tzotzil (hizkuntza)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Tzotzil (hizkuntza)
Datu orokorrak
Hiztunak 350.000
Hizkuntza familia
hizkuntza
giza hizkuntza
Ameriketako jatorrizko hizkuntzak
Mesoamerican languages Itzuli
maia hizkuntzak
Western Mayan languages Itzuli
Ch'olan languages Itzuli
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia aditza objektua subjektua, hizkuntza eranskari eta hizkuntza ergatiboa
Alfabetoa latindar alfabetoa
Hizkuntza kodeak
ISO 639-3 tzo
Ethnologue tzo
Glottolog tzot1259

Tzotzil[1] (Bats'i k'op ɓatsʼi kʼopʰ ahoskatua) aurretzotziletik dator, Maia familiatik. Hizkuntza hau, Palenque eta Yaxchilan izeneko eskualdeetan hitz egiten dute, beraz, Chiapaskoa da hizkuntza. 417.462 hiztun ditu gaur egun.

Gaztelaniaz "tsots'il" bezala itzuli zuten eta hipotetikoki indartsu indartsu esan nahi du. Hiztunek "bats'i k'op" moduan izendatzen dute hizkuntza, egiazkoa esan nahi du. Beraien taldeari benetako gizon bezala izendatzen dute beraien burua, "bats'i vinik" deitzen dira.

Kokalekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historikoki Mexikoko hego-ekialdean egon da kokatua betidanik. Chiapaseko 43 udalerritan hitz egiten da. Estadistiketako Nazioarteko Institutuak 1.936 herri aztertu zituzten. Bertan herrialdearen %5 ak edo gehiagok tzotzil hizkuntza erabiltzen dute. Mezuan 595 herrialdeetatik 100ek hauetako hizkuntza bat erabiltzen dute. Tzotzil hizkuntza iparraldean kokatzen da baten bat.

Bokalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tzotzilek 5 bokal ditu. O edo u borobildua edo ez borobildua dagoenean, ez borobilduak ö eta ü bezala erabiltzen dira. Laringeko kontsonanteetan, bokal bat agertzen da luzatu eta tentsatzeko. Adibidez, "tak'in" dirua esan nahi du.

Kontsonanteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

v / mutua izan daiteke [f] talde kontsonante batea edo hitz azkar batean.

/ b / normalean inplosiboak [ɓ], bokalartekoetan edo

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Berria Estilo Liburua . Noiz kontsultatua: 2019-3-2 .