Ubide (Bizkaia)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ubide
 Bizkaia, Euskal Herria
Ubide2.jpg
Ubideren ikuspegia.

Ubideko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Bizkaia
Eskualdea Arratia
Izen ofiziala Escudo de Ubide.svg Ubide
Alkatea Joxe Antonio Pagola Kortajarena (UA)
INE kodea 48088
Herritarra ubidear, ubideztar[1]
Kokapena
Koordenatuak 43° 01′ 27″ N, 2° 41′ 20″ W / 43.0241516°N,2.6888828°W / 43.0241516; -2.6888828Koordenatuak: 43° 01′ 27″ N, 2° 41′ 20″ W / 43.0241516°N,2.6888828°W / 43.0241516; -2.6888828
Ubide (Bizkaia) hemen kokatua: Bizkaia
Ubide (Bizkaia)
Ubide (Bizkaia)
Ubide (Bizkaia) (Bizkaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 2,9 km2
Garaiera 574 m - 784 metro
Demografia
Biztanleria 184 biztanle (2015) — (Green Arrow Up.svg 3)
% 50,28 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,72
Dentsitatea 63,45 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[2]
Green Arrow Up.svg% 2,92
Zahartze tasa[2] % 19,76
Ugalkortasun tasa[2] ‰ 40
Ekonomia
Jarduera tasa[2] % 76,92 (2011)
Genero desoreka[2] % 7,69 (2011)
Langabezia erregistratua[2] % 3,79 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 58,49 (2010)
Euskararen erabilera

%

26,2 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://ubidekoudala.net/

Ubide[1] Bizkaiko udalerria da, Arratiako eskualdeko txikiena, Arabako mugan dagoena. 184 biztanle zituen 2015. urtean.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ubideren ikuspegia

Bizkaia hegoaldean dago, Arabako mugatik gertu. Ubide, Gorbeia mendira igotzeko ohiko abiapuntua da. Zubizabala erreka txikiak herria zeharkatzen du. Erreka honen albo batean herriko erdigunea kokatzen da, San Juango auzoa, zubizabala errekaren eskuineko aldean alegia. Herria itsasoaren mailatik 574 eta 784 metro artean kokatzen da.

Ubidek Zeanuri eta Dimako udalerriekin egiten du muga, hegoaldean Legutioko udalerri arabarrarekin eta Undebe ibaiarekin, ibai honek Zigoitia eta Ubide banatzen ditu, ekialdean Otxandio eta Dimarekin egiten du muga.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ubide Zeanuriko elizatearen auzoa izan zen XVI. mendean banandu zen arte. Herriaren jatorria garai bateko burdinoletan dago, hala nola Zuazola, Aurtenola, Sartenera eta Ubide bera. Horrez gain, Gaztela eta Bizkaiko jaurerriaren arteko merkataritza igarotzen zen bide garrantzitsu baten ondoan egoteak herriaren garapenean lagundu zuten. Gernikako batzar nagusietan 71. jesarlekua bete zuen.

1936. urtean Espainiako Gerra Zibila hastean, Ubide, Errepublikaren aldeko zatian geratu zen eta lehen Eusko Jaurlaritza sortu zenean, Bizkaiko hegoaldeko muga zen ejerzito frankistaren aurrean. Frankisten IV. brigadak, Ubiden hasi zuen Bizkaia menperatzeko erasoa 1937. urteko udaberrian. Herria azkenik 1937ko apirilaren 7an erori zen.

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ubidera heltzeko Arratia eta Gasteiz Barazargo mendatetik elkartzen dituen N-240 errepidea hartu behar da.

Garraio publikoari dagokionez, Bizkaibusen A3925 lineak Bilbo Galdakaoko Ospitalea Lemoa eta Otxandiorekin lotzen du herria, ordu beteko maiztasunarekin.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ubidek etengabe galdu du biztanleria XX. mendean zehar. Gerra Zibilaren ostean, joera aldatu eta gorantz apur bat egin bazuen ere, 1960ko hamarkadatik hasita Ubideko biztanleek inguruko hiri handietara jo zuten, gehienbat Gasteiz eta Bilbora.

Ubideko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko udal hauteskundeez geroztik. Hauteskunde horietan, EAEk botoen %59,62 lortu zuen, guztira 62 boto. EAJk, berriz, botoen %34,62a eta 36 boto lortu zituen. Boto zuri bakarra eta 6 boto baliogabe izan ziren. Ubideko alkatea EAE alderdiko Ane Ajuria Armendariz hautatu zuten. EAEk lau zinegotzi eskuratu zituen eta EAJk bat.

2011ko udal hauteskundeetan ezker abertzalea Alkarlanien herri plataforma modura aurkeztu zen. Emaitzak ez ziren askorik aldatu: Alkarlanien plataformak lau zinegotzi lortu zituen eta EAJk bat. Joxan Pagola hautatu zuten alkate.

2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetan berriro ere ezker abertzaleak sustatutako plataforma, Ubideko Arnasa, izan zen garaile, aurreko hauteskundeetako antzerako emaitzekin. Joxan Pagolak alkatetza berretsi zuen.

Ubideko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Ubideko Arnasa (2015) / Alkarlanien (2011)
4 / 5
64 (% 63,37)
4 / 5
69 (% 66,99)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
1 / 5
29 (% 28,71)
1 / 5
31 (% 30,10)
Datuen iturria: 2015eko eta 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean
2007ko udal hauteskundeak
Alderdia Botoak Zinegotziak
EAE 62 4
EAJ 36 1
PP 4 0

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Juan Bautista eliza, 1540. urtean sortu zuten, herria Zeanuritik banantzean.
  • Magdalena baseliza, izen bereko auzoan , baselizaren jatorria ez dago argi, baina 1771. urtean berreraiki zuten.
  • San Juanen gurutzea
  • Aretxaga txaleta

Ubidear ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ubide (Bizkaia) Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa