Artikulu hau "Kalitatezko 2.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Urbasa-Andia natura parkea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Urbasa-Andia natura parkea
UrbasaBasoa.jpg
Datu orokorrak
Geografia
Koordenatuak 42° 52′ 34″ N, 2° 05′ 20″ W / 42.876°N,2.089°W / 42.876; -2.089Koordenatuak: 42° 52′ 34″ N, 2° 05′ 20″ W / 42.876°N,2.089°W / 42.876; -2.089
Estatu burujabea Espainia
Lurraldea Nafarroa Garaia

Urbasa-Andia natura parkea Sakana hegoaldean eta Lizarrako merindadeko iparraldean kokatutako natura parkea da.

Guztira 21.408 hektareako azalera du, gehienez pagadiz eta mendiko larrez osatuta. 42º 35’ eta 42º 52’ ipar latitude eta 835 eta 1.492 metroko altuera artean dago, gailurra Beriain mendia izanik[1]. Mota askotako landaretza du. Mendilerro biak partzuergoak dira, jabea Nafarroako Foru Erkidegoa izanik.

Nafarroako Gobernuak 1997ko otsailaren 27an izendatu zuen natura parke[2][3].

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Natura parkea lau zatitan banatuta dago[1]:

Osatutako eremuak muga hauek ditu[3]:

Geologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ubabako behatokia, Urbasan

Urbasako arroka gehienak Zenozoikoko kareharriak dira.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urteko batez besteko prezipitazioa 1.400 mm-koa da, baina 1800 mm-ra ailegatzen da leku euritsuenean. Bataz besteko tenperatura 10 °C[4], baina Beriain gailurrean 6 gradura jaisten da. Hilabeterik euritsuena Abendua da eta lehorrena Uztaila. Lurzorua, urtean berrogei bat egunez dago elurrez estalia, bataz beste.

Fauna babestua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parkea bi klima eremu handi ezberdinen mugan dago. Horregatik, espezie anitz bizi dira bertan. Guztira, laurogeita hamalau espezie hegazti, hogeita hamar espezie ugaztun eta hamazazpi espezie narrasti eta anfibio zenbatu dira parkean. Hauetatik, urtxintxa, azeria, basakatua, azkonarra, sai arrea, belatza edo lepazuria dira nabarmenenak. Desagertzeko zorian dauden bi espezie ere bizi dira parkean. Honako hauek dira:

Flora[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pagadi bat

Parkea pago basoak estaltzen du. 12.000 ha baino gehiagoko eremuan daude pagoak. Horrez gain, basoan beste espezie batzuk daude, gorostia, ezkia eta astigarra bezalakoak. Landareen artean, basoan, hegoaldeko elorri zuri da nabarmenetariko. Basotik kanpo, lilipak dira nabarmenenak.

Monumentu natural diren bi zuhaitz ere badaude: Otsaportiloko hagina eta Limitazioko pagoa.

Gizaki aztarnak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parkean orain dela 100.000 urte bizi ziren gizakien aztarnak aurkitu dira. Dirudienez, ehizatik bizi ziren. Orain dela 7.000 urte abeltzaintza egiten hazi ziren lehenengoz. Hori gaur egun arte praktikatu da parkean. Trikuharriak aurkitu dira baita ere.

Irudi galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Nafarroako Gobernua, ed. Parque Natural Urbasa-Andía. .
  2. 340/2001 Foru Dekretua, abenduaren 4koa, Urbasa eta Andia Mendiak erabili eta kudeatzeko Plan Zuzentzailea onesten duena
  3. a b 3/1997 Foru Legea, otsailaren 27koa, Urbasa eta Andiako Parke Naturalari buruzkoa
  4. Nafarroako Gobernua, ed. (PDF) Documento con datos del Parque Natural de Urbasa-Andía. Noiz kontsultatua: 2009-10-19.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]