Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Urbasa-Andia natura parkea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Urbasa-Andia natura parkea
UrbasaBasoa.jpg
Datu orokorrak
Geografia
Koordenatuak 42° 52′ 32″ N, 2° 05′ 22″ W / 42.8755°N,2.0895°W / 42.8755; -2.0895Koordenatuak: 42° 52′ 32″ N, 2° 05′ 22″ W / 42.8755°N,2.0895°W / 42.8755; -2.0895
Herrialdea Euskal Herria
Herrialdea Espainia
Lurraldea Nafarroa Garaia

Urbasa-Andia natura parkea Sakana hegoaldean eta Lizarrako merindadeko iparraldean kokatutako natura parkea da.

Guztira 21.408 hektareako azalera du, gehienez pagadiz eta mendiko larrez osatuta. 42º 35’ eta 42º 52’ ipar latitude eta 835 eta 1.492 metroko altuera artean dago, gailurra Beriain mendia izanik[1]. Mota askotako landaretza du. Mendilerro biak partzuergoak dira, jabea Nafarroako Foru Erkidegoa izanik.

Nafarroako Gobernuak 1997ko otsailaren 27an izendatu zuen natura parke[2][3].

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Natura parkea lau zatitan banatuta dago[1]:

Osatutako eremuak muga hauek ditu[3]:

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urteko batez besteko prezipitazioa 1.400 mm-koa da, baina 1800 mm-ra ailegatzen da leku euritsuenean. Bataz besteko tenperatura 10 °C[4], baina Beriain gailurrean 6 gradura jeisten da. Hilerik euritsuena Abendua da eta lehorrena Uztaila. Lurzorua, urtean berrogei bat egunez dago elurrez eztalia, bataz beste.

Fauna babestua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parkea bi klima eremu handi ezberdinen mugan dago. Horregatik, ezpezie anitz bizi dira bertan. Guztira, laurogeita hamalau espezie egazti, hogeita hamar espezie ugaztun eta hamazazpi espezie narrazti eta anfibio zenbatu dira parkean. Hauetatik, urtxintza, azeria, basakatua, azkonarra, sai arrea, belatza edo lepazuria dira nabarmenenak. Desagertzeko sorian dauden bi espezie ere bizi dira parkean. Honako hauek dira:

Flora[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parkea pago basoak estaltzen du. 12.000 ha baino gehiagoko eremuan daude pagoak. Horrez gain, basoan beste espezie batzuk daude, goroztia, ezkia eta astigarra bezalakoak. Landareen artean, basoan, hegoldeko elorri zuri da nabarmenetariko. Basotik kanpo, lilipak dira nabarmenenak.

Monumentu natural diren bi zuhaitz ere badaude: Otsaportiloko hagina eta Limitazioko pagoa.

Gizaki aztarnak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parkean orain dela 100.000 urte bizi ziren gizakien aztarnak aurkitu dira. Dirudienez, ehizatik bizi ziren. Orain dela 7.000 urte abeltzantza egiten hazi ziren lehenengoz. Hori gaur egun arte praktukatu da parkean. Trikuarriak aurkitu dira baita ere.

Irudi galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Urbasa-Andia natura parkea Aldatu lotura Wikidatan