Urdintxu

Wikipedia, Entziklopedia askea
Urdintxua
Cortinarius.caerulescens.-.lindsey.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaAgaricales
FamiliaCortinariaceae
GeneroaCortinarius
Espeziea Cortinarius caerulescens
Fr., 1838

Urdintxua (Cortinarius caerulescens) Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da.[1]

Sinonimoak: Urdintxo, sare urdinubel, sare urdimore.

Kalitate gastronomiko oso kaskarrekoa, Cortinarius generoko gehienak bezala.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 7 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, Mamitsua, hemisferikoa, gero ganbiletik zabaldu samarrekora. Ertz inkurbatua, zurixka eta ondoren morea. Azala bereizgarria, zetaduna eta likatsua denbora hezean; kolore urdin-biolazeokoa, eta koloregabetu egiten da tonu okreetan, batez ere erdian.

Orriak: Ertzerantz mehetuaz, adnatatik sinuadoetara, urdin-moreak eta gero marroi-herdoil kolorekoak.

Hanka: 8 - 12 x 1 - 2 (2,5) cm-koa, zilindrikoa, sendoa, betea, fibriloso-zetaduna, eta errezelaren hondarrekin eraztunaren eremuan, 4 cm arteko diametroko erraboil alboratuarekin, kolore zurixkakoa, baina ertza okre antzeko kolorekoa. Gortina zetaduna eta more zurbil kolorekoa.

Haragia: Lodia, trinkoa, zurixka-urdinxka kolorekoa kapelan eta oinean eta krema-okrea erraboilean; irin usainekoa eta zapore gozokoa.[2]

Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

Jangarritasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sukaldaritzarako interesik gabea.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atal bereko espeziekin nahas daiteke, hau da horietako bat: Cortinarius mairei, koniferoetan eta artadietan hazten dena.

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Batez ere udazkenean hazten da, lurzoru basikoen basoetan, batez ere pagadietan.[4]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ipar Amerika, Europa, Kaukaso mendikatea eta Japonia.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014.). Disfrutando con las setas.. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 368 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  3. (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 441 or. ISBN 84-87997-86-4..
  4. (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 214 or. ISBN 84-282-0865-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]