Urizaharra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Urizaharra
 Araba, Euskal Herria
Urizaharra 2007 11 8.JPG
Urizaharrako harresiko hego-ataria

Urizaharreko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Mendialdea
Izen ofiziala Escudo de Peñacerrada-Urizaharra.svg Peñacerrada / Urizaharra
Alkatea Luisa Maria Alonso Pinedo (indep.)
Posta kodea 01212
INE kodea 01044
Herritarra urizahartar
Kokapena
Koordenatuak 42° 38′ 39″ N, 2° 42′ 49″ W / 42.6443°N,2.7135°W / 42.6443; -2.7135Koordenatuak: 42° 38′ 39″ N, 2° 42′ 49″ W / 42.6443°N,2.7135°W / 42.6443; -2.7135
Azalera 57,06 km2
Garaiera 755 metro
Distantzia 25 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 262 (2020)
Green Arrow Up.svg1 (2019)
alt_left 109 (%41.6)152 (%58) alt_right
Dentsitatea 4,91 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 1,51
Zahartze tasa[1] % 24,41
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 91,67 (2011)
Genero desoreka[1] % -6,49 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 4,14 (2013)
Euskara
Euskaldunak[1] % 15,95 (2010)
Kaleko erabilera [2] (2016)
Etxeko erabilera[3] % 5.13 (2016)
Datu gehigarriak
Sorrera data XIII. mendea

Urizaharra (ofizialki Peñacerrada / Urizaharra) Arabako hegoaldeko udalerri bat da, Mendialdeko eskualdekoa. Gasteiztik 25 bat kilometrora dago, Trebiñu eta Errioxa artean. Izen bereko herria udalerriaren erdialdeko eremuan dago, Jugalez ibaiaren ezker bazterrean.

Urizaharra kokatuta dagoen muinoaren ikuspegia

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urizaharra Trebiñuko Konderriko mendiek iparraldean eta Kantabria mendilerroak hegoaldean mugatua dago. Udalerrian Atxabal mendia dago, 1.172 metroko garaiera duena.

Bestela, Herrera mendateak udalerria lotzen du Errioxarekin.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urizaharreko Erdi aroko hiribildua XIII. mendean sortu zen[4].

Herritik gertu lau gazteluren hondarrak daude, Urizaharra, Mendiluzea, Herrera eta Villamonte, hain zuzen ere.

1838ko ekainaren 20 eta 22 artean bertan Lehen Gerra Karlistako gudua izan zen.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urizaharra udalerria 6 herriz osatua dago:

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urizaharreko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urizaharreko udaletxea

2011ko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Agrupación Municipal Independiente (AMI) hautagaitzako Luisa Maria Alonso hautatu zuten alkate.

Urizaharreko udalbatza

Izena Zinegotziak Boto kopurua[5]
(AMI)
6
113 (%66,86)
Alderdi Popularra (PP)
1
37 (%21,89)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
-
11 (%6,51)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Urizaharreko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[6]
Adolfo Samaniego[7] 1979 1983 Zentro Demokratikoaren Batasuna
Jose Luis Alonso Fernandez[7] 1983 1987 Euzko Alderdi Jeltzalea
1987 1991 Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Luis Alonso Fernandez[7] 1991 1995 Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Luis Alonso Fernandez 1995 1999 Euzko Alderdi Jeltzalea
Domingo Luis Montoya Campo 1999 2003 Euzko Alderdi Jeltzalea
Luisa Maria Alonso Pinedo 2003 2007 Agrupacion Municipal Independiente
Luisa Maria Alonso Pinedo 2007 2011 Agrupacion Municipal Independiente
Luisa Maria Alonso Pinedo 2011 2015 Agrupacion Municipal Independiente
Juan Jose Betolaza Pinedo[6] 2015 2019 Agrupacion Municipal Independiente
Juan Jose Betolaza Pinedo[8] 2019 Jardunean Agrupacion Municipal Independiente[9]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urizahartar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. «Urizaharra: Hegoaldeko atariaren herria» Alea Noiz kontsultatua: 12/07/2019.
  5. 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean[Betiko hautsitako esteka] 2011/09/11an kontsultatua
  6. a b «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es Noiz kontsultatua: 2020-03-21.
  7. a b c «PEÑACERRADA-URIZAHARRA - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus Noiz kontsultatua: 2020-04-13.
  8. «Udalerriak - web.araba.eus» web.araba.eus Noiz kontsultatua: 2020-03-31.
  9. (Gaztelaniaz) «Alcaldías en Álava: Labastida, Zigoitia y Laguardia para el PNV, Samaniego para EH Bildu» Gasteiz Hoy 2019-06-15 Noiz kontsultatua: 2020-03-20.
  10. «Prestamero Sodupe, Diego Lorenzo - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus Noiz kontsultatua: 2020-04-12.
  11. «RAMÍREZ DE LA PISCINA, Pedro Manuel - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus Noiz kontsultatua: 2020-04-13.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa