Urrezko Bota
| Urrezko Bota | |
|---|---|
| Jatorrizko izena | (en) European Golden Shoe |
| Mota | sports award (en) annual prize (en) |
| Indarraldi | 1968 - |
| Denbora-tarte | 2067 - |
| Kirola | futbol |
| Sari-emailea | European Sports Media (en) |
Urrezko Bota (frantsesez: Soulier d 'Or) European Sports Media kirol hedabide-taldeak urtero ematen duen garaikurra da, eta maila goreneko Europako ligetako futbol golegile handiena saritzen du, puntu haztatuen sistema baten arabera.
Urrezko bota baten forma duen garaikur batek ordezkatua, 1968tik L 'Équipe kirol egunkari frantsesak etengabe ematen du, 1997an S. M-k sustatzaile gisa ordezkatu zuena, eta Adidas etxearen bota bati, sariaren babesleari, berriz diseinatu zuena.[1]
Sailkapen-sistema
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1967tik 1990era, Frantziako L'Équipe egunkariakematen zuen saria, France Football kirol-aldizkariaren bidez; aldizkari hori berrogeiko hamarkadaren erdian erosi zuen, eta Europako edozein ligatako golegilerik handienari ematen zitzaion, soilik gol-kopuruari dagokionez. 1991n, liga txikietako Europako taldeen maila liga ahaltsuenekin parekatzen hasi zen, eta argitalpenak garaikurrari izaera ofiziala kentzea erabaki zuen, Zipreko federaziotik iritsitako protestaren ondoren. Bertan, jokalari batek 40 gol sartu zituen, urte horretako garaikurraren irabazleak, Darko Pancevek, lortutakoak baino sei gehiago. Urte horretatik 1996ra arte, Adidasek saria ematen jarraitu zuen, nahiz eta ez zen banaketa ekitaldirik egon.[2]
1997az geroztik, European Sports Magazinesek banatzen du saria, eta sailkapena puntu haztatuen sistema baten bidez lortzen da. Sistema horretan, jokalaria lehiatzen den ligaren arabera, saskiratutako gol bakoitza saritzen da, neurri handiagoan edo txikiagoan. Bost liga indartsuenetan sartutako golak (UEFA rankinga kontuan hartuta) bi punturekin baloratzen dira; seigarren eta hogeita batgarren ligen artean sartutako golek puntu eta erdi balio dute; gainerakoek puntu bat balio dute. 2018-19ko Urrezko Botarako, ranking onena izan zuten bost ligak Alemaniakoa, Espainiakoa, Frantziakoa, Ingalaterrakoa eta Italiakoa izan ziren; tarteko postuetan, berriz, Austriako, Belgikako, Bielorrusiako, Txekiako, Kroaziako, Danimarkako, Greziako, Nederlandesako, Poloniako, Portugalgo, Errumaniako, Errusiako, Suediako, Suitzako, Turkiako eta Ukrainako ligak.[2]
Historiala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]

| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Errekorrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Golegile gorena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lionel Messi da bere klubarekin denboraldi batean 50 gol lortu dituen jokalari bakarra, 1967an garaikurra ezarri zenetik. Urrezko Botaren errekorra ere bada.[3]

Saridun Anitzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lionel Messi da sari hau sei aldiz irabazi duen jokalari bakarra. Cristiano Ronaldok lau jokalarirekin jarraitzen dio, eta beste hamar jokalarik bi aldiz lortu dute urrezko Bota. Gerd Müller izan zen saria bi aldiz irabazi zuen lehen jokalaria 1969-70 eta 1971-72 denboraldietan.
Ally McCoist (1991-92, 1992-93), Thierry Henry (2003-04, 2004-05), Lionel Messi (2011-12, 2012-13/2016-17, 2017-18, 2018-19), Cristiano Ronaldo (2013-14, 2014-15) eta Robert Lewandowski (2020-21, 2021-22) dira bi urtez jarraian saria lortu duten jokalari bakarrak. Lionel Messi da saria hiru urtez jarraian lortu duen jokalari bakarra (2016-17, 2017-18, 2018-19). Cristiano Ronaldo (Manchester eta Real Madril), Diego Forlan (Vila-real eta Atletico Madril), Mário Jardel (Porto eta Sporting Lisboa) eta Luis Suarez (Liverpool F. C eta F. C. Bartzelona) dira bi klubetan Urrezko Bota lortu duten jokalari bakarrak.
| Jokalaria | Urrezko botak | Denboraldiak |
|---|---|---|
| Lionel Messi | 6 | 2009-10, 2011-12, 2012-13, 2016-17, 2017-18, 2018-19 |
| Cristiano Ronaldo | 4 | 2007-08, 2010-11, 2013-14, 2014-15 |
| Robert Lewandowski | 2 | 2020-21, 2021-22 |
| Luis Suárez | 2 | 2013-14, 2015-16 |
| Diego Forlán | 2 | 2004-05, 2008-09 |
| Thierry Henry | 2 | 2003-04, 2004-05 |
| Mário Jardel | 2 | 1998-99, 2001-02 |
| Ally McCoist | 2 | 1991-92, 1992-93 |
| Fernando Gomes | 2 | 1982-83, 1984-85 |
| Dudu Georgescu | 2 | 1974-75, 1976-77 |
| Eusébio | 2 | 1967-68, 1972-73 |
| Gerd Müller | 2 | 1969-70, 1971-72 |
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) Cristiano Ronaldo se escapa del suspendido Leo Messi en la carrera por la Bota de Oro | Goal.com. (kontsulta data: 2026-02-20).
- 1 2 (Gaztelaniaz) González, María. (2025-11-02). «Bota de Oro: qué es este galardón y quiénes lo han ganado en el fútbol» GQ (kontsulta data: 2026-02-20).
- ↑ «Messi bate récords en la Bota de Oro» e01-marca.uecdn.es (kontsulta data: 2026-02-20).