Edukira joan

Uvalde (Texas)

Uvalde
Ameriketako Estatu Batuetako hiria
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Texas
Texaseko konderriUvalde konderria
Izen ofizialaUvalde
Posta kodea78801 eta 78802
FIPS kodea48-74588
Geografia
Koordenatuak29°12′35″N 99°47′10″W / 29.2097°N 99.7861°W / 29.2097; -99.7861
Mapa
Azalera19,833643 km²
Altitudea277 m
MugakideakKnippa
Demografia
Biztanleria15.217 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea767 bizt/km²
Etxebizitzak5.217
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia830
uvaldetx.com

Uvalde Texasko hiri bat da. Uvalde konderrian kokatua dago. 2010ean 15.751 biztanle zituen, 19,82 kilometro koadrotan banatuta.

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 15.217 biztanle zeuden. Batez besteko adina 35,7 urtekoa zen, 33,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 38,0 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 25,9 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,9 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 94,4 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 92,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.0001860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 7.391 gizon, 7.826 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.69
 
85+
 
2.98
1.96
 
80-84
 
2.11
3.02
 
75-79
 
3.27
3.72
 
70-74
 
5.42
4.67
 
65-69
 
4.84
5.24
 
60-64
 
6.07
5.60
 
55-59
 
6.29
5.61
 
50-54
 
5.33
5.72
 
45-49
 
5.42
5.61
 
40-44
 
5.78
5.78
 
35-39
 
5.29
6.99
 
30-34
 
6.21
6.97
 
25-29
 
6.04
7.62
 
20-24
 
6.77
7.74
 
15-19
 
7.12
7.93
 
10-14
 
7.65
7.01
 
5-9
 
6.76
7.12
 
0-4
 
6.66
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 15.217 biztanle zeuden. Herritarren % 78,5 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 89,0 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 19,2[oh 2]; % 1,5 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3; % 3,8 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,8; % 3,9 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,8; % 0,5 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 1,2 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 3][4]

Arraza/etnia
Etnizitatea
2000
24,5 %
75,5 %
2010
21,6 %
78,4 %
2020
21,5 %
78,5 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
73,3 %
22,1 %
2010
91,8 %
2020
89,0 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 76,6 estatu berean jaiotakoak, % 10,0 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 12,1 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 53,0 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 47,0 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 88,6, biztanleria osoaren % 10,8); ondoren Asian (% 9,4, % 1,1) eta Afrikan (% 1,5, % 0,2).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria
Jaioterria
76,6 %
10,0 %
12,1 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
53,0 %
47,0 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
88,6 %
9,4 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 5.995 etxebizitza zeuden, horietatik % 88,9 okupatuta eta % 11,1 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 63,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 36,8 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 5.332 etxegune zeuden guztira, horietatik % 70,0 familia-etxeguneak ziren eta % 30,0 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 62,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 37,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 82,5 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 17,5 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 520 pertsona (biztanleria osoaren % 3,4); horietatik 256 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[6]

5.995etxebizitza
5.332okupatuak
520talde-bizilekuetan

Etxebizitzak

3.372
1.960
663
Jabetzan (3.372) Alokairuan (1.960) Hutsik (663)

Etxegune motak

2.349
361
1.024
1.318
Ezkondutako bikotea (2.349) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (361) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (1.024) Bakarrik bizi (1.318) Beste norbaitekin (280)

Talde-bizilekuetako biztanleria

256
264
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (256) Beste (264)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 73,0k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 16,1k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 6,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Etxeguneen errenta mediana 51.141 $ zen, eta familiena, 63.796 $. Per capita errenta 24.523 $ zen. Biztanleriaren % 23,9 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 7,4k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 3,2k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

51.141 $etxegunearen errenta mediana
63.796 $familiaren errenta mediana
24.523 $biztanleko errenta
% 23,9pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,4
% 8,2
% 7,4
% 8,7
% 8,1
% 13,8
% 11,0
% 6,7
< 10.000 $ — % 7,4 (389) 10.000-14.999 $ — % 8,2 (429) 15.000-19.999 $ — % 7,4 (387) 20.000-24.999 $ — % 8,7 (456) 25.000-29.999 $ — % 2,9 (153) 30.000-34.999 $ — % 3,6 (190) 35.000-39.999 $ — % 2,2 (116) 40.000-44.999 $ — % 4,4 (231) 45.000-49.999 $ — % 4,3 (226) 50.000-59.999 $ — % 8,1 (428) 60.000-74.999 $ — % 13,8 (728) 75.000-99.999 $ — % 11,0 (578) 100.000-124.999 $ — % 6,7 (351) 125.000-149.999 $ — % 4,5 (238) 150.000-199.999 $ — % 3,6 (189) ≥ 200.000 $ — % 3,2 (170)

Ugalde euskal izenaren aldaera da Uvalde. Juan de Ugalde (Cádiz, 1729-1815) euskal deiturako militar espainiar-mexikarraren izenetik datorkio izena tokiari. Inguruan 1790 aldera apatxeen kontrako kanpaina militar bat irabazi zuen eskualde honetan, eta Arroyo de la Soledad zeritzon haran bati Cañón de Ugalde izena jarri zioten. Geroagokoa da Uvalde okerra finkaru izana[11].

2022ko maiatzean, Uvaldeko sarraskia gertatu zen herriko Robb Elementary School lehen hezkuntzako eskolan. 18 urteko hiltzaile batek 17 haur eta bi irakasle hil zituen arma automatikoekin[12].

  1. Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  3. Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. (Gaztelaniaz) «Uvalde, el trágico lugar que debe su nombre a un error ortográfico» El Comercio 2022-05-26 (kontsulta data: 2022-05-26).
  12. Ostolaza, Paulo. «18 urteko gazte batek gutxienez hemeretzi haur eta bi heldu hil ditu Texasko ikastetxe batean» Berria (kontsulta data: 2022-05-26).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]