Edukira joan

Vals-près-le-Puy

Vals-près-le-Puy
Vals-près-le-Puy
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiLe Puy-en-Velayko barrutia
Kantonamenducanton of Le Puy-en-Velay-Sud-Ouest
Izen ofizialaVals-près-le-Puy
Jatorrizko izenaVals-près-le-Puy
Posta kodea43750
Geografia
Koordenatuak45°01′42″N 3°52′29″E / 45.0283°N 3.8747°E / 45.0283; 3.8747
Mapa
Azalera5,12 km²
Altitudea632 m, 920 m eta 745 m
MugakideakCeyssac, Espaly-Saint-Marcel, Le Puy-en-Velay eta Saint-Christophe-sur-Dolaizon
Demografia
Biztanleria3.395 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.031 (%59,8) (%40,2) 1.364 alt_right
Dentsitatea663 bizt/km²
valspreslepuy.fr

Vals-près-le-Puy (frantsesez eta ofizialki: Vals-près-le-Puy) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.395 biztanle zituen 5,12 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ceyssac, Espaly-Saint-Marcel, Le Puy-en-Velay eta Saint-Christophe-sur-Dolaizon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Vals-près-le-PuyVals-près-le-Puy
Població amb 1601 habitants (2000)Aiguilhe (2,1 km)
Població amb 390 habitants (2000)Ceyssac (3,5 km)
Població amb 2686 habitants (2000)Chadrac (3,9 km)
Població amb 2785 habitants (2000)Polignac (4,6 km)
Població amb 568 habitants (2000)Le Monteil (4,7 km)
Població amb 3048 habitants (2000)Coubon (4,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 777 mm-koa da, urtarrilean 7,3 euri-egun eta uztailean 6,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chadrac udalerrian dago, 3,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 632 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,3 °C-koa da, 1956ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea50010001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.364 gizon, 2.031 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.12
0.66
 
90-94
 
1.87
1.76
 
85-89
 
4.19
3.89
 
80-84
 
4.78
6.01
 
75-79
 
5.17
9.60
 
70-74
 
8.27
7.62
 
65-69
 
6.94
3.89
 
60-64
 
5.71
6.96
 
55-59
 
7.88
8.50
 
50-54
 
8.32
8.65
 
45-49
 
4.68
5.57
 
40-44
 
3.84
4.03
 
35-39
 
3.30
3.23
 
30-34
 
3.15
5.06
 
25-29
 
4.33
5.06
 
20-24
 
6.84
6.60
 
15-19
 
5.56
8.21
 
10-14
 
5.76
3.15
 
5-9
 
2.90
1.54
 
0-4
 
4.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vals-près-le-Puy udalerrian 3.258 biztanle zeuden eta 1.776 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

3.258biztanle
1.776elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
875familia
Udalerria
% 15
% 27
% 50
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 875 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (474). Guraso bakarreko 135 familietatik 110etan ama zen guraso bakarra. 509 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 170k seme-alaba bakarra zuten etxean, 102k bi, eta 94k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 266 bikoteetatik 11tan (% 4,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

474
266
135
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean509
Seme-alaba bat170
Bi seme-alaba102
Hiru seme-alaba73
Lau edo gehiago21

15 urte edo gehiago zituzten 2.964 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 59,3). 80 urte edo gehiagoko 346 biztanleetatik 276 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 70 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 26
40-54% 23
55-64% 32
65-79% 37
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 58
40-54% 59
55-64% 58
65-79% 58
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,8 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 30,4 ezkongabeak ziren, % 10,2 alargunak eta % 8,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 38,0
Ezkongabea% 30,4
Alarguna% 10,2
Dibortziatuta% 8,8
Izatezko bikotean% 7,8
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,5), enplegatuak (% 18,2), erdi-mailako lanbideak (% 16,2), goi-mailako langileak (% 8,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,5) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[9]

Udalerria
% 8
% 16
% 18
% 42
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.997 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.776 egoitza nagusi ziren, 61 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 160 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.027), etxeak baino gehiago (957). Egoitza nagusietatik 1.146 beren jabearen bizilekuak ziren, 611 alokairuan zeuden, 105 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 19 doan lagata.[10]

1.997etxebizitza
1.776egoitza nagusi
957etxe
1.027apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.776
160
Egoitza nagusia (1.776)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (61)Hutsik (160)

Etxe mota

957
1.027
Etxea (957)Apartamentua (1.027)

Jabetza egoera

1.146
611
Jabeak (1.146)Alokairuan (611)HLM (105)Doan lagata (19)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (730).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik98
1919-1945123
1946-1970365
1971-1990730
1991-2005259
2006-2020163

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (645). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.053 etxebizitzatan). 1.306 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.004 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 532tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela30
2 gela174
3 gela447
4 gela480
5 gela edo gehiago645

Berogailu mota

1.053
143
451
Gas sarea (1.053)Fuel-olioa (143)Elektrizitatea (451)Gas botila (4)Bestelakoak (124)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.306aparkalekua
1.004ibilgailu 1
532ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.902 biztanleetatik 1.455 aktibo ziren (% 76,5), horietako 1.346 lanean (% 70,8) eta 109 langabezian (aktiboen % 7,5).

1.90215-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 70,8lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,7
25-54 urte% 91,1
55-64 urte% 65,4
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 74,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,5
BEPC, brebeta% 18,0
CAP-BEP% 7,6
Batxilergoa% 9,5
Goi-mailako +2% 6,6
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 2,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

447 ez-aktibotik 173 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,7), 138 erretiraturik zeuden (% 30,9) eta 136 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,4).

Ez-aktiboak

% 39
% 31
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 14
% 29
% 32
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.367 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.346 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.367enplegu udalerrian
% 89,8soldatapeko
% 10,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.300 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.300 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 141 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 41 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 7 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen, 6 arropa dendak, 1 altzari denda zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Vals-près-le-Puy udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1928ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Puy-Chadrac », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]