Varna (hinduismoa)
| Honen sailekoa: |
| Hinduismoa |
|---|
 |
Varna (sanskritoz: वर्ण, varṇa, 'ʋəɾɳə ahoskatua), hinduismoaren testuinguruan, gizarte hindu tradizional hierarkikoan klase sozial bat da.[1] Varna kontzeptuaren atzean dagoen ideologia Manusmriti bezalako testuetan azaltzen da, lau varnak deskribatzen eta sailkatzen dituena, eta haien zereginak, eskakizunak eta betebeharrak edo Dharma agintzen dituena.[2][3] Hauexek dira:
- Brahmanak: jakintsu vedikoak, apaizak edo irakasleak.
- Kshatriyak: gobernariak, administratzaileak edo gerlariak.
- Vaishyak: nekazariak, baserritarrak edo merkatariak.[4]
- Shudrak: artisauak, langileak edo morroiak.
Banaketa laukoitz hau gizarte-estratifikazio modu bat da, Jātien sistema ñabarragoaren oso bestelakoa, "kasta" terminoari dagokiona.[5]
Varna-sistema hindu testuetan eztabaidatzen dute, eta giza-kalifikazio sistema idealizatu gisa ulertzen da.[6] Kontzeptua Rigvedaren Purusha Sukta bertsoetan oinarritu ohi dute. Garai vedikoaren ondorengo aldian, varna-sistema Mahabharata, Puranak eta Dharmashastraren literaturetan deskribatzen da.
Manusmriti maiz aipatzen dute varna sistemari buruzko iruzkin moduan.[7] Testu-sailkapen horien kontra, hindu testu eta doktrina askok zalantzan jartzen dute eta ez datoz bat varna gizarte-sailkapenaren sistemarekin.
Indian, lau varna edo klaseetako batekoak diren komunitateei savarna hinduak ditee. Dalitei eta tribuko kideei, ezein varnakoak ez direnei, avarna deitzen zieten.[8][9][10]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) Tenhunen, Sirpa; Säävälä, Minna. (2012). An Introduction to Changing India: Culture, Politics and Development. Anthem Press, 34 or. ISBN 978-0-85728-805-9..
- ↑ (Ingelesez) Doniger, Wendy. (1999). Merriam-Webster's encyclopedia of world religions. Springfield, MA: Merriam-Webster, 186 or. ISBN 978-0-87779-044-0..
- ↑ Ingold, Tim. (1994). Companion Encyclopedia of Anthropology. Londres, New York: Routledge, 1026 or. ISBN 978-0-415-28604-6..
- ↑ (Ingelesez) Kumar, Arun. (2002). Encyclopaedia of Teaching of Agriculture. Anmol Publications, 411 or. ISBN 978-81-261-1316-3..
- ↑ (Ingelesez) Juergensmeyer, Mark. (2006). The Oxford Handbook of Global Religions. Oxford University Press, 54 or. ISBN 978-0-19-972761-2..
- ↑ (Ingelesez) Thapar, Romila. (2004). Early India: From the Origins to AD 1300. University of California Press, 63 or. ISBN 978-0-520-24225-8..
- ↑ Lorenzen, David. (2006). Who invented Hinduism: Essays on religion in history. Yoda Press, 147–149 or. ISBN 978-81-902272-6-1..
- ↑ (Ingelesez) DR Jatava. (2011). Surabhi Publications, 92 or. ISBN 9788186599396..
- ↑ Chandra, Bipan (1989. India's Struggle for Independence, 1857-1947, pp. 230-231. Penguin Books India
- ↑ Yājñika, Acyuta and Sheth, Suchitra (2005). The Shaping of Modern Gujarat: Plurality, Hindutva, and Beyond, p. 260. Penguin Books India
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q7303998
Multimedia: Varnas in Hinduism / Q7303998