Edukira joan

Vayres (Gironda)

Vayres
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLibourneko barrutia
Kantonamenducanton of Libourne
Izen ofizialaVayres
Posta kodea33870
Geografia
Koordenatuak44°53′50″N 0°18′52″W / 44.8972°N 0.3144°W / 44.8972; -0.3144
Mapa
Azalera14,46 km²
Altitudea2 m, 39 m eta 19 m
MugakideakIzon, Arveyres, Beychac-et-Caillau, Fronsac, Saint-Germain-du-Puch, Saint-Michel-de-Fronsac eta Saint-Sulpice-et-Cameyrac
Demografia
Biztanleria4.615 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.192 (%49,7) (%50,3) 2.216 alt_right
Dentsitatea319 bizt/km²
mairie-vayres.fr

Vayres (frantsesez eta ofizialki: Vayres) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.615 biztanle zituen 14,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Izon, Arveyres, Beychac-et-Caillau, Fronsac, Saint-Germain-du-Puch, Saint-Michel-de-Fronsac eta Saint-Sulpice-et-Cameyrac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VayresVayres
Població amb 1848 habitants (2000)Arveyres (3,0 km)
Població amb 324 habitants (2000)La Rivière (4,4 km)
Població amb 5186 habitants (2000)Izon (4,5 km)
Població amb 1043 habitants (2000)Fronsac (4,7 km)
Població amb 227 habitants (2000)Cadarsac (4,7 km)
Població amb 234 habitants (2000)Saint-Aignan (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 854 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Émilion udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 798,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1000150020002500300035004000450050001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.216 gizon, 2.192 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.41
 
90-94
 
1.28
1.85
 
85-89
 
2.14
0.41
 
80-84
 
2.55
5.82
 
75-79
 
5.25
3.34
 
70-74
 
3.97
6.05
 
65-69
 
2.10
4.15
 
60-64
 
5.25
4.15
 
55-59
 
6.71
5.55
 
50-54
 
5.02
5.78
 
45-49
 
8.12
7.54
 
40-44
 
8.90
6.59
 
35-39
 
6.43
6.99
 
30-34
 
8.76
6.14
 
25-29
 
5.84
4.38
 
20-24
 
4.15
6.90
 
15-19
 
5.52
6.95
 
10-14
 
5.79
9.21
 
5-9
 
6.20
7.81
 
0-4
 
6.02
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vayres udalerrian 4.485 biztanle zeuden eta 1.894 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,37 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

4.485biztanle
1.894elkarbizitza-unitate
2,37lagun elkarbizitza-unitateko
1.336familia
Udalerria
% 34
% 25
% 11
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.336 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (640). Guraso bakarreko 216 familietatik 177etan ama zen guraso bakarra. 542 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 374k seme-alaba bakarra zuten etxean, 329k bi, eta 90k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 640 bikoteetatik 91tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

480
640
216
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean542
Seme-alaba bat374
Bi seme-alaba329
Hiru seme-alaba71
Lau edo gehiago19

15 urte edo gehiago zituzten 3.662 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,5). 80 urte edo gehiagoko 197 biztanleetatik 157 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 40 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 20
65-79% 27
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 76
40-54% 76
55-64% 69
65-79% 65
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,4 izatezko bikotean eta % 9,8 PACS bidez lotuta). % 24,7 ezkongabeak ziren, % 5,0 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,4
Ezkongabea% 24,7
Izatezko bikotean% 14,4
PACS bidez lotuta% 9,8
Dibortziatuta% 6,7
Alarguna% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,1), enplegatuak (% 20,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,7), eskulangileak (% 14,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,1) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 13
% 17
% 20
% 14
% 26
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.033 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.889 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 111 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.720), eta apartamentuak gutxi ziren (285). Egoitza nagusietatik 1.236 beren jabearen bizilekuak ziren, 628 alokairuan zeuden, 218 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 26 doan lagata.[10]

2.033etxebizitza
1.889egoitza nagusi
1.720etxe
285apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.889
Egoitza nagusia (1.889)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (111)

Etxe mota

1.720
285
Etxea (1.720)Apartamentua (285)

Jabetza egoera

1.236
628
218
Jabeak (1.236)Alokairuan (628)HLM (218)Doan lagata (26)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (526).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik265
1919-194596
1946-1970155
1971-1990342
1991-2005324
2006-2020526

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (792). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (992 etxebizitzatan). 1.589 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 827 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 972tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela31
2 gela137
3 gela313
4 gela616
5 gela edo gehiago792

Berogailu mota

567
992
259
Gas sarea (567)Fuel-olioa (41)Elektrizitatea (992)Gas botila (30)Bestelakoak (259)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.589aparkalekua
827ibilgailu 1
972ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.867 biztanleetatik 2.382 aktibo ziren (% 83,1), horietako 2.162 lanean (% 75,4) eta 221 langabezian (aktiboen % 9,3).

2.86715-64 urteko biztanle
% 83,1aktibo
% 75,4lanean
% 9,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,3
25-54 urte% 95,1
55-64 urte% 68,3
Gizonak% 85,8
Emakumeak% 80,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,3
BEPC, brebeta% 13,0
CAP-BEP% 11,2
Batxilergoa% 10,4
Goi-mailako +2% 4,9
Goi-mailako +3/4% 6,1
Goi-mailako +5% 4,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

485 ez-aktibotik 209 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,1), 125 erretiraturik zeuden (% 25,8) eta 151 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,1).

Ez-aktiboak

% 43
% 26
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 16
% 24
% 32
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.980 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.162 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.980enplegu udalerrian
% 87,9soldatapeko
% 12,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.310 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.310 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 148 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Vayres udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 460 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Émilion », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]