Edukira joan

Vazerac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vazerac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaTarn eta Garona
BarrutiMontaubaneko barrutia
Lurraldeko administrazio-erakundecanton of Molières
Izen ofizialaVazerac
Posta kodea82220
Geografia
Koordenatuak44°11′27″N 1°17′05″E / 44.1908°N 1.2847°E / 44.1908; 1.2847
Mapa
Azalera32,68 km²
Altitudea83 m, 93 m, 266 m eta 143 m
MugakideakCazes-Mondenard, Labarthe, Lafrançaise, Puycornet, Sauveterre eta Castelnau-Montratier
Demografia
Biztanleria765 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 362 (%47,2) (%52,8) 405 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
vazerac.fr

Vazerac (frantsesez eta ofizialki: Vazerac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. Azken erroldaren arabera 765 biztanle zituen 32,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cazes-Mondenard, Labarthe, Lafrançaise, Puycornet, Sauveterre eta Castelnau-Montratier.

Mapa
Vazerac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VazeracVazerac
Població amb 366 habitants (2000)Labarthe (3,2 km)
Població amb 621 habitants (2000)Puycornet (4,8 km)
Població amb 1080 habitants (2000)Molières (6,0 km)
Població amb 2805 habitants (2000)Lafrançaise (7,8 km)
Població amb 167 habitants (2000)Sauveterre (8,4 km)
Població amb 259 habitants (2000)Tréjouls (9,4 km)
Població amb 266 habitants (2000)Montastruc (10,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 801 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Durfort-Lacapelette udalerrian dago, 9,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 759,5 mm-koa delarik[3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (21,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,2 °C). Urteko prezipitazioa 772 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena uztaila (49 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,2 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1980 (11,4 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Vazerac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 6.0 9.3 12.0 15.8 19.6 21.7 21.5 17.6 13.6 8.6 5.9 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 70 53 58 75 80 65 49 54 62 62 72 72 772
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,1+1,3+1,3+1,6+1,8+1,1+1,7+0,1+0,3+0,5+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea400600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 405 gizon, 362 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.38
0.00
 
90-94
 
1.38
1.23
 
85-89
 
7.46
3.95
 
80-84
 
3.04
3.95
 
75-79
 
4.42
2.72
 
70-74
 
3.04
10.62
 
65-69
 
11.88
10.62
 
60-64
 
8.84
9.14
 
55-59
 
5.80
11.85
 
50-54
 
1.38
6.67
 
45-49
 
7.46
7.90
 
40-44
 
8.84
5.19
 
35-39
 
7.18
2.72
 
30-34
 
3.04
1.23
 
25-29
 
3.04
1.23
 
20-24
 
1.38
3.95
 
15-19
 
4.42
13.09
 
10-14
 
3.04
2.72
 
5-9
 
7.18
1.23
 
0-4
 
5.80
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vazerac udalerrian 757 biztanle zeuden eta 340 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,23 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

757biztanle
340elkarbizitza-unitate
2,23lagun elkarbizitza-unitateko
225familia
Udalerria
% 26
% 34
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 225 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (116). Guraso bakarreko 20 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 137 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 26k seme-alaba bakarra zuten etxean, 47k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[8]

116
88
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean137
Seme-alaba bat26
Bi seme-alaba47
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 642 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,5).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 10
40-54% 11
55-64% 19
65-79% 25
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 74
40-54% 71
55-64% 67
65-79% 68
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,5 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 24,6 ezkongabeak ziren, % 7,9 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 39,1
Ezkongabea% 24,6
Izatezko bikotean% 14,5
Alarguna% 7,9
PACS bidez lotuta% 7,3
Dibortziatuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,1), eskulangileak (% 25,3), nekazariak (% 12,1), erdi-mailako lanbideak (% 12,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,1) Tarn eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 41 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 12,1).[8]

Udalerria
% 12
% 12
% 25
% 34
Tarn eta Garona
% 8
% 15
% 15
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 404 etxebizitza zeuden. Horietatik 335 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 36 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (390), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 262 beren jabearen bizilekuak ziren, 58 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[9]

404etxebizitza
335egoitza nagusi
390etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

335
33
36
Egoitza nagusia (335)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (36)

Etxe mota

390
Etxea (390)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

262
58
Jabeak (262)Alokairuan (58)HLM (3)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (116).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik116
1919-194524
1946-197033
1971-199052
1991-200550
2006-202050

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (181). 146 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 271 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 136 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 182tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela9
3 gela44
4 gela96
5 gela edo gehiago181

Berogailu mota

61
118
146
Gas sarea (2)Fuel-olioa (61)Elektrizitatea (118)Gas botila (9)Bestelakoak (146)

Aparkalekua eta ibilgailuak

271aparkalekua
136ibilgailu 1
182ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 435 biztanleetatik 348 aktibo ziren (% 80,0), horietako 317 lanean (% 72,9) eta 31 langabezian (aktiboen % 8,9).

43515-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 72,9lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,6
25-54 urte% 93,7
55-64 urte% 70,4
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 81,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,8
BEPC, brebeta% 15,8
CAP-BEP% 8,5
Batxilergoa% 7,3
Goi-mailako +2% 12,5
Goi-mailako +3/4% 2,4
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

87 ez-aktibotik 39 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,8), 23 erretiraturik zeuden (% 26,4) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,7).

Ez-aktiboak

% 45
% 26
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 10
% 24
% 14
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 146 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 317 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

146enplegu udalerrian
% 52,7soldatapeko
% 47,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.340 eurokoa zen.

21.340 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.350 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[11]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[12]

2000. urtean Vazerac udalerrian 82 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.268 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. ↑ (Frantsesez) Station Météo-France « Durfort », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vazerac&oldid=11338698"(e)tik eskuratuta