Vera Zouroff
| Vera Zouroff | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotzako izen-deiturak | Zoila Esmeralda Zenteno Urízar |
| Jaiotza | Antofagasta, 1880ko uztailaren 18a |
| Herrialdea | |
| Heriotza | 1967 (86/87 urte) |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | idazlea eta olerkaria |
Zoila Esmeralda Zenteno Urízar, sozialki Esmeralda Zenteno de León del Río (ezizenez: Vera Zouroff; Antofagasta, Txile, 1880ko uztailaren 18a – Txile, 1967) Txileko editore, idazle, eleberrigile, feminista, eta korrespontsala izan zen.[1][2][3][4][5]
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Txileko Antofagasta hirian jaio zen 1880an. Gurasoak Nicanor Zenteno Uribe eta Zoila Urízar Corvera izan ziren.
Gaztetatik literatura eta arte eszenikoen zaletasuna landu zuen, eta horien artean antzerkia eta poesia sartu zituen; diziplina horren barruan poesia errezitatzaileen trebatzaile garrantzitsuenetakotzat jo zuten. Besteak beste, María Maluenda, Inés Moreno, Virginia Contardo eta Teresa de Oros trebatu zituen.
Arturo León del Ríorekin ezkondu zen eta bost seme-alaba izan zituzten: Arturo, Gustavo, Teresa, Renato eta Guillermo.[6]
Literatura-ekoizpena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1916an Martha eleberriarekin egin zuen debuta, nahiz eta haren lanik ezagunenetako bat ¡Liberación! izan zen, 1920ko hamarkadaren amaieran eztabaida sortu zuen lana. Gainera, Latinoamerikako hainbat argitalpenetarako idatzi zuen, eta Revista de las Americas y Mujeres de América aldizkariak argitaratu zituen, Hispanoamerikako pentsamendu feministarekin lotutako saiakerak eta artikuluak jasota. Hain zuzen ere, Mujeres de América sailari zegokionez, Txileko Liburutegi Nazional Digitalean 1949an Gabriel Mistrali eskuz idatzitako eskutitza gordetzen da, aldizkaria argitaratzeko emandako laguntza eskertuz.[7]
Autore batzuen ustez, Feminismo aristokratikoa izenekoaren barruan koka daiteke bere lana, eta horien artean beste hainbat emakume idazle ere daude: Inés Echeverria Bello, María Mercedes Vial, Mariana Cox Méndez, Teresa Wilms Montt, Maria Luisa Fernández de Garcia Huidobro eta Ximena Morla Lynch, besteak beste. Beste batzuentzat, berriz, joera feminista liberaleko idazle eta saiakeragileen taldearen barruan kokatzen da haren lana: Amanda Labarca, Elvira Santa Cruz Ossa eta Delie Rouge, besteak beste.
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Martha (Santiago: Impr. Chile, 1916).
- ¡Liberación! (Santiago, 1919).
- México fuera y dentro de sus fronteras (Santiago: Impr. Cisneros, 1932).
- Hollywood (Santiago: Nascimento, 1932).
- Feminismo obrero (Impr. El Esfuerzo, 1933).
- La guerra (Santiago: Impr. Zamora, 1937).
- Devocionario dedicado a celebrar las dieciocho apariciones de la Sna. Virgen en la Gruta de Lourdes (Santiago: Impr. Leblanc, 1939).
- El arte de la declamación: enseñanza y práctica de este arte (Santiago: Editorial Nascimento, 1945).
- El Cenáculo de poesía a sus poetas (Santiago: Ed. Nascimento, 1947).
- O’Higgins: libertador de Chile, gran mariscal del Perú (Lima, 1949).
- Evocaciones del Perú (Santiago: Impr. "Casa Hogar San Francisco", 1949).
- Beatriz Sandoval (eleberria, Madrid, 1954).
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Zoila Esmeralda Zenteno Urízar» New General Catalog of Old Books and Authors. Author names starting with Ze.
- ↑ «Vera Zouroff: Escritos sobre la temática de la mujer.» www.marxists.org (kontsulta data: 2024-12-27).
- ↑ «Vera Zouroff» Bing (kontsulta data: 2024-12-27).
- ↑ (Gaztelaniaz) Tres mujeres esenciales en la literatura del Norte de Chile. (kontsulta data: 2024-12-27).
- ↑ «Zouroff, Vera - Memoria Chilena, Biblioteca Nacional de Chile» www.memoriachilena.gob.cl (kontsulta data: 2024-12-27).
- ↑ «Zoila Esmeralda Marina Zenteno Urízar (Vera Zuroff)» Genealogíaa chilena en red.
- ↑ «[Carta 1949 oct. 6, Santiago, Chile [a] Gabriela [Mistral] [manuscrito] Esmeralda Zenteno de León.»] BND: Archivo del Escritor.