Veronica Bekoe
| Veronica Bekoe | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Herrialdea | |
| Hezkuntza | |
| Heziketa | Aburi Girls' Senior High School (en) Kwame Nkrumah University of Science and Technology (en) (1968 - 1972) Zientziatan graduatua : biologia |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | biologoa |
| Enplegatzailea(k) | Ghana Health Service (en) |
| Lan nabarmenak | ikusi
|
Veronica Ayele Bekoe Ghanako biologoa da. Gaixotasun kutsakorren hedapena murrizteko erabiltzen den Veronicaren ontzia asmatzen laguntzeagatik da ezaguna.[1][2][3][4][5]
Ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bekoek Gobernuaren Lehen Hezkuntzako Emakumeen Eskolan (gaur egun Avenida de la Independencia Lehen Hezkuntzako Eskolan) hasi zuen oinarrizko hezkuntza, Akkra-n. Bigarren mailako ikasketak Aburiko Emakumeen Institutuan egin zituen.[6] Ondoren, Kwame Nkrumah Zientzia eta Teknologia Unibertsitatean (KNUST) jarraitu zuen bere prestakuntza, eta bertan Zientzia Biologikoetan lizentziatura lortu zuen 1968 eta 1972 artean.[5][7][8][9]
Ghanako Osasun Zerbitzuan (GHS) lan egin zuen 1972tik 2008ra, Public Health and Reference Laboratory-n. GIBa eta sexu-transmisiozko gaixotasunak kontrolatzeko Programa Nazionalaren arduradun nagusia izan zen, eta 30 urte baino gehiagoko esperientzia izan zuen laborategi klinikoetan.[5][1] Ibilbide profesional luzea du laborategien kudeaketan, trebakuntza- eta mentoria-eskuliburuak egiten eta laborategian diagnostikoa egiteko gidak garatzen, besteak beste.[10]
Bekoe Osasun Sistema Indartzeko Zentroa GKEko zuzendaritza-batzordeko kidea da.[5]

Veronicaren ontzia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bekoe Veronicaren ontzia asmatu zuelako da ezaguna, eskuak garbitzean kutsadura gurutzatuaren bidez kolera bezalako gaixotasunen hedapena geldiarazteko edo murrizteko sortutako gailua. 2020an, ontzia asko erabili zen Afrikako kontinentean eta komunitate globalean COVID-19 koronabirusak eragindako gaitzaren pandemiari aurre egiteko.[11] Veronicaren ontziaren aurkikuntza eta asmakuntza bere lan eremuan identifikatu zuen arazo edo akats baten ondorioz sortu zen: ur korrontearekin arazoak zeudela ohartu zen, eta txandaka ur ontzi bat erabili behar zutela eskuak garbitzeko lan medikoen ondoren. Hori oso arriskutsua zen osasunerako, denek ur bera erabili behar baitzuten zikindu arte. Osasun-inplikazioak ikustean, ontzi prototipo bat sortu zuen, aluminiozko tresna bati lotutako txorrota batekin.[5] Tresna hori Hausa koko saltzeko erabiltzen zen (artatxiki minezko ahia, oso ezaguna Ghanan eta Nigerian), eta Akorlaa gyae su izenez ezagutzen da. Gaur egun, Veronicaren ontzi ospetsua da mundu osoan.[8][12]
Sariak eta aintzatespenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Rebecca Akufo-Addo Lehen Damak gaixotasun infekziosoen aurkako borrokan Berrikuntza Sozialaren saria eman zion Emakumearen Nazioarteko Egunaren amaieran.[5][13]
- Volta saria jaso zuen bere berrikuntzagatik.[14]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Ingelesez) Mrs. Veronica Bekoe – cfhss. (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) ««Ghana Together Health and Sanitation Projects»» SearchHounds (ghanatogether.org) (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) Adu, Dennis. (2020-03-26). Revealed: Why this bucket is called 'Veronica Bucket' - Adomonline.com. (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) «Covid-19: You're 99% protected with effective hand washing - Veronica bucket inventor - Starr Fm» Starr Fm 2020-03-23 (kontsulta data: 2026-01-13).
- 1 2 3 4 5 6 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2021-01-13). «El cubo de Veronica» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) Veronica Bucket inventor shares intriguing story about its origin - MyJoyOnline. (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) Quist, Ebenezer Agbey. (2020-03-25). «Meet Veronica Bekoe, the woman behind the ingenious veronica buckets - YEN.COM.GH» yen.com.gh (kontsulta data: 2026-01-13).
- 1 2 (Ingelesez) «Veronica Bucket inventor seeks government support for patenting» Graphic Online 2020-04-01 (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) Coronavirus: The Ghanaian woman who invented the Veronica Bucket. 2020-03-30 (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Indonesieraz) ««Why is this bucket called 'veronica bucket'?» Booking.com (New Ghanaweb) (kontsulta data: 2026-01-13).
- ↑ (Ingelesez) Lippke, Kelly. (2020-03-27). «Meet Veronica Bekoe, the woman behind the ingenious Veronica Buckets - Briefly.co.za» briefly.co.za (kontsulta data: 2026-01-13).[Betiko hautsitako esteka]
- ↑ «I invented the Veronica Buckets for my colleague biological scientists - Veronica Bekoe». www.ghanaweb.com.
- ↑ «Veronica Bucket: The Ghanaian invention helping in coronavirus fight». .
- ↑ (Ingelesez) National Honours: Veronica Bekoe awarded. 2023-03-14 (kontsulta data: 2026-01-13).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Afrikako historia klasea: Blakk Rastak Veronica Bekoeren (Ghanako asmatzailea) istorioa kontatzen du.
- Ezagutu Veronica Bucket-en asmatzailea, Veronica Bekoe: biologia-zientzialaria eta Osasun Publikoko Erreferentzia Laborategiko buru ohia.
- Biologia-zientzialari lankideentzat asmatu nituen Veronica Bucketsak.