Veruelako monasterioa
| Veruelako monasterioa | |
|---|---|
| Real Monasterio de Santa María de Veruela | |
| Kultura ondasuna | |
| Kokapena | |
| Estatu burujabe | |
| Autonomia | |
| Probintzia | |
| Udalerria | Vera de Moncayo |
| Koordenatuak | 41°48′44″N 1°41′34″W / 41.8122°N 1.6929°W |
![]() | |
| Historia eta erabilera | |
| Irekiera | 1145 (egutegi gregorianoa) |
| Jabea | Zaragozako Probintziako Aldundia |
| Erlijioa | katolizismoa |
| Elizbarrutia | Tarazonako elizbarrutia |
| Suntsipena | 1835 |
| Arkitektura | |
| Estiloa | zistertar arkitektura |
| Ondarea | |
| BIC | RI-51-0000160 |
| Webgune ofiziala | |
Veruelako Santa Mariaren errege-monasterioa (aragoieraz: Reyal Monesterio de Santa María de Veruela; gaztelaniaz: Real Monasterio de Santa María de Veruela) egungo Vera de Moncayon zegoen zistertar monasterioa izan zen.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1141ean, Pedro Atareskoak eta bere amak Veruela eta Maderuela haranak- Huecha ibaiaren inguruan eta Borjatik ipar-mendebaldera kilometro gutxira- Escaladieuko abadiako fraideei eman zizkieten, Ama Birjinaren izenpean monasterio bat sor zezaten. Hala ere, zistertarrek ez zuten 1146ra arte fundazioa egiteko baimena izan. Hala ere, Aragoiko Erresumako monasterio zistertar zaharrena izan zen.[1][2][3] 1155ean Erramun Berenger IV.ak dohaintza berretsi zuen.[4][1]
Zenobioaren eraikuntza 1171. urtean behar bezain aurreratua egongo zen, monje zistertarrak bertara joateko. Garai hartan, Moncayo inguruko baso hostotsuen lekua zen, eta, horrekin batera, bere fraide-arauak eskatzen zituen isiltasuna eta bakardadea, zistertarren bizitzarako funtsezkoak ziren beste elementu batzuez gain: harriak (inguruko harrobiak) eta ura (Huecha ibaiarena). Ibai hori izan zen, hain zuzen ere, Veruelako jaurerriaren artikulazioaren ardatza. Hala ere, elizaren obrak 250 urtez luzatuko ziren. XVII. mendean, banakako gelaxkak zituen klaustro barroko berri bat eraiki zuten.
Desamortizazioaren ondorioz, monje zistertarrek 1835ean utzi behar izan zuten zenobioa. Horrek monasterioko ondasun gehienak galtzea eta hondamen partziala ekarri zuen. Hala ere, Borja eta Tarazonako jendeak osatutako kontserbazio-batzorde batek erabat hondatzea eragotzi zuen, eta ostatu bat sortzeari esker, monumentua kontserbatu ahal izan zen. Ostatu horretara Zaragozako goi-klaseko pertsonak eta beste pertsona ospetsuak joan ziren XIX. mendearen bigarren erdian, hala nola Bécquer anaiak, Gustavo Adolfo eta Valeriano – margolaria –, Veruelan beren lanetako pasarte asko inspiratu zituen leku erromantikoak aurkitu zituzten.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 Díaz Barón 1992, 168 orr. .
- ↑ Cabanes Pecourt 1995, 22 orr. .
- ↑ Alonso Álvarez 2007, 662 y 691 orr. .
- ↑ Alonso Álvarez 2007, 691 orr. .
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Alonso Álvarez, Raquel. (2007). «Los promotores de la Orden del Císter en los Reinos de Castilla y León: Familias aristocráticas y damas nobles» Anuario de Estudios Medievales (Bartzelona: Universidad de Barcelona. Instituto de Historia Medieval de España) (37/2): 653-710. ISSN 0066-5061..
- Cabanes Pecourt, Mª de los Desamparados. (1995). «Datas históricas de la documentación de Veruela del siglo XII» Aragón en la Edad Media (12) ISSN 0213-2486..
- Díaz Barón, Mª Gloria. (1992). «Las relaciones del Monasterio de Veruela y Bulbuente: el cumplimiento de la carta de población de Villamayor» Turiaso (Zaragoza: Institución Fernando el Católico: Centro de Estudios Turiasonenses) (10/1): 163-180. ISSN 0211-7207..
- Melero Moneo, Mª Luisa. (2004). «Reflexiones sobre el monasterio cisterciense de Santa María de Fitero» De arte: revista de historia del arte (León: Universidad (León) Facultad de Filosofía y Letras) (3): 7-22. ISSN 1696-0319..
