Viry (Savoia Garaia)
| Viry | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Izen ofiziala | Viry | ||||||||||
| Posta kodea | 74580 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 46°07′03″N 6°02′15″E / 46.1175°N 6.0375°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 26,16 km² | ||||||||||
| Altitudea | 357 m, 755 m eta 499 m | ||||||||||
| Mugakideak | Saint-Julien-en-Genevois, Chênex, Feigères, Présilly, Valleiry eta Vers | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 5.809 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 222 bizt/km² | ||||||||||
| viry74.fr | |||||||||||
Viry Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.809 biztanle zituen 26,2 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Julien-en-Genevois, Chênex, Feigères, Présilly, Valleiry eta Vers.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 18,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1328 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 0,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Groisy udalerrian dago, 15,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1372,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,5 °C) eta hotzena urtarrila (1,1 °C). Urteko prezipitazioa 1149 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (108 mm) eta lehorrena otsaila (71 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (8,2 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 1.1 | 2.0 | 5.7 | 9.4 | 13.6 | 17.5 | 19.5 | 18.9 | 14.4 | 10.1 | 5.0 | 1.8 | 9.9 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 83 | 71 | 78 | 89 | 108 | 102 | 96 | 104 | 104 | 108 | 102 | 104 | 1149 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 2.761 gizon, 2.864 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Viry udalerrian 5.718 biztanle zeuden eta 2.552 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 1.655 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (770). Guraso bakarreko 282 familietatik 215etan ama zen guraso bakarra. 693 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 453k seme-alaba bakarra zuten etxean, 403k bi, eta 105k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 770 bikoteetatik 47tan (% 6,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 4.620 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,4). 80 urte edo gehiagoko 191 biztanleetatik 142 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 49 kolektibitateren batean.[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 16,4 izatezko bikotean eta % 5,3 PACS bidez lotuta). % 27,2 ezkongabeak ziren, % 4,0 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 22,8), enplegatuak (% 20,5), erretiratuak (% 18,3), goi-mailako langileak (% 15,6). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 22,8) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 19,6) gainetik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.031 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.548 egoitza nagusi ziren, 193 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 289 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.544), etxeak baino gehiago (1.478). Egoitza nagusietatik 1.470 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.021 alokairuan zeuden, 240 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 57 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.178).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (998). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.090 etxebizitzatan). 2.333 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.156 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.308tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 3.912 biztanleetatik 3.244 aktibo ziren (% 82,9), horietako 2.946 lanean (% 75,3) eta 298 langabezian (aktiboen % 9,2).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
668 ez-aktibotik 279 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,8), 87 erretiraturik zeuden (% 13,0) eta 301 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,1).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 721 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.946 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 46.760 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 76,0, ez-soldatapekoen errenta % 4,1, langabezia-sariak % 2,4. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 126 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 5 igeltseroak, 1 margolaria, 6 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[13]
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]
2000. urtean Viry udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.029 hektarea erabiltzen.[15]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1963ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Groisy_sapc », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.


