Votiera
| Votiera | |
|---|---|
| vad̕d̕a tšeeli | |
 | |
| Datu orokorrak | |
| Hiztunak | 62 (2010) Errusia: 29 (2010) |
| UNESCO sailkapena | 5: arrisku kritikoan |
| Hizkuntza sailkapena | |
| giza hizkuntza uraldar hizkuntzak Ugrofinlandiar hizkuntzak Fino-permiar hizkuntzak Fino-volgaitar hizkuntzak hizkuntza fino-samiak hizkuntza baltiar-finlandiarrak Southern Finnic (en)  | |
| Informazio filologikoa | |
| Hizkuntza-tipologia | hizkuntza eranskaria |
| Alfabetoa | latindar alfabetoa |
| Hizkuntza kodeak | |
| ISO 639-2 | vot |
| ISO 639-3 | vot |
| Ethnologue | vot |
| Glottolog | voti1245 |
| Wikipedia | vot |
| UNESCO | 423 |
| IETF | vot |
| Endangered Languages Project | 2993 |
Votiera[a] (vaďďa tšeeli, maatšeeli, ˈvɑdʲːɑ ˈt͡ɕeːlʲi, ˈmɑːˌt͡ɕeːlʲi ahoskatua) fino-ugriar familiaren hizkuntza bat da. Ingrian bizi diren votiarrek hitz egiten dute. Kareliera, estoniera eta finlandierarekin ahaidetuta dago.[1][2]
Gaur egun, hizkuntza desagertzear dago, votierazko jatorrizko hiztun ia guztiak aurreko belaunaldiko ordezkariak baitira (hiztun natibo gazteena 1938an jaio zen), eta batez ere errusiera erabiltzen dute eguneroko komunikazioan. 2020–2021eko errusiar erroldaren arabera, 21 jatorrizko hiztun baino ez zeuden, 2010eko erroldarenak baino 4 gehiago.[3] Arvo Survoren esanetan, 100 lagunek baino ez duten nolabaiteko ezagutzaren bat.[4]
Testu zaharrenak XIX. mende hasierakoak dira. Latindar idazkera 1932an hartu zuten hizkuntza horretarako, baina, hamarkada haren amaieran, erabiltzeari utzi egin zioten; hala ere, 1990eko hamarkadan berriro erabili zen.
Alfabeto
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hona hemen Mehmet Muslimovek 2004an sortutako alfabetoa:[5]
| A а | Ä ä | B b | C c | D d | D' d' | E e | F f | G g |
| H h | I i | J j | K k | L l | L' l' | M m | N n | N' n' |
| O o | Ö ö | Õ õ | P p | R r | R' r' | S s | S' s' | Š š |
| Z z | Z' z' | Ž ž | T t | T' t' | U u | V v | Ü ü | Ts ts |
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindiak argitaraturiko artikulu honetan erabilitako izena
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Paul Ariste: Eesti rahva etnilisest ajaloost. Läänemere keelte kujunemine ja vanem arenemisjärk. Artikkeli kokoelma. Eesti Riiklik Kirjastus, 1956
- ↑ Viitso, Tiit-Rein: Finnic Affinity. Congressus Nonus Internationalis Fenno-Ugristarum I: Orationes plenariae & Orationes publicae. (Tartu 2000)
- ↑ (Errusieraz) «Росстат — Всероссийская перепись населения 2020» rosstat.gov.ru.
- ↑ (Finlandieraz) «Vatjan kieltä puhuvat vähissä – Elämme aikaa, jolloin jälleen yhden suomensukuisen kansan kieli vaikenee» Forssan Lehti 2021-4-3.
- ↑ (Errusieraz) Ernits, E. (Эрнитс Э). (2006). «Об обозначении звуков в водском литературном языке» Linguistica Uralica 42 (1) doi:..
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ariste P. A grammar of the Votic language. — Haga: Mouton & Co, 1968.
- Адлер Э. Водский язык // Языки народов СССР: Финно-угорские и самодийские языки. — М.: Наука, 1966. — С. 118—137.
- Конькова О.И., Дьячков Н.В. Учебное пособие по водскому языку. - СПб: Инкери, 2014.
- Лаанест А. Водский язык // Языки мира. Уральские языки. — М.: Наука, 1993. — С. 48-55. — ISBN 5-02-011069-8
- Николаева И. А. Водский язык // Языки Российской Федерации и соседних государств. — М.: Наука, 2001. — Т. 1. — С. 267—272. — ISBN 5-02-011268-2.
- Цыпанов Е. А. Водский язык // Сравнительный обзор финно-угорских языков. — Сыктывкар: Кола, 2008. — С. 188—189.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q32858
Multimedia: Votic language / Q32858