Edukira joan

Vulture mendia

Vulture mendia
Datu orokorrak
Garaiera1.326 m
Prominentzia696 m
Motamendia
Geografia
Mapa
Koordenatuak40°56′54″N 15°38′08″E / 40.94833°N 15.63556°E / 40.94833; 15.63556
MendikateaAppennino Lucano (en) Itzuli
Herrialdea Italia
Italiako eskualdeak Basilicata
ProbintziaPotenzako probintzia

Vulture (italieraz ˈvulture ahoskatua) Italiako sumendi itzalia da, Basilicatan, Potenza hiritik 56 kilometro iparraldera dagoena. Toki geografiko nabarmena izan zen Vulturen, Basilicatako mahastizaintzako eta ardogintzako gunerik nabarmenena eta non Aglianico del Vulture DOC ardoa lantzen dutenean.

Mendiak 1.327 metroko garaiera du, eta iparraldean dago, Santa Croce (1.407 m), Pierno (1.268 m), Caruso (1.228 m) eta Costa Squadra (1.342 m) mendiekiko ipar-ekialdean. Atella errekak, Ofanto ibaiaren hustubideak, bereizten ditu mendi horiek.

Italiako sumendi handien artean bakarra da, Apeninoen mendikatearen ekialdean baitago. Gailurrean galdara bat du, Valle dei Grigi izenekoa, eta haren jatorri zehatzak eztabaidagarriak dira.

Historia bolkanikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sumendi-erupziorik zaharrenak duela milioi bat urte inguru gertatu ziren eta, horien ondorioz, jarduera leherkorrak igninbrita sortu zuen. Fase hau duela 830.000 urte inguru amaitu zen, jardueraren izaerak erupzio piroklastiko eta efusiboen, mendia eratu zuten labarenak, eta duela 500.000 urte ingurukoak izan zitezkeen nahasketa batera aldatu zenean. Valle dei Grigirentzat emandako azalpenetako bat da mendiko sektore baten hondoratzearen emaitza dela, 1980an Saint Helens mendiaren erupzioan eta 1792ko Unzen mendiaren erupzioan gertatu zen bezala.

Azken fasean, laba-fluxu handiagoak eta Valle dei Grigin laba domoen hazkundea izan ziren, bi galdaren eraketa barne. Azken jarduera, uste denez, leherketa freatomagmatikoak izan ziren duela 40.000 urte inguru, maarrak eta iturburu hotz txikiak eragin zituztenak.[1]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Ingelesez) Caracausi, Antonio; Paternoster, Michele; Nuccio, Pasquale Mario. (2015-2-1). «Mantle CO2 degassing at Mt. Vulture volcano (Italy): Relationship between CO2 outgassing of volcanoes and the time of their last eruption» Earth and Planetary Science Letters 411: 268-280.  doi:10.1016/j.epsl.2014.11.049..

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]