Xerpera
Itxura
| Xerpera | |
|---|---|
| Datu orokorrak | |
| Lurralde eremua | |
| Hiztunak | 168.800 |
| UNESCO sailkapena | 2: kaltebera |
| Hizkuntza sailkapena | |
| Sino-tibetar hizkuntzak | |
| Informazio filologikoa | |
| Hizkuntza-tipologia | SOV hizkuntza |
| Alfabetoa | tibetar alfabetoa eta Devanagaria |
| Hizkuntza kodeak | |
| ISO 639-3 | xsr |
| Ethnologue | xsr |
| Glottolog | sher1255 |
| UNESCO | 1128 |
| IETF | xsr |
| Endangered Languages Project | 5690 |
Xerpera Nepalen eta Indiako Sikkim estatuan xerpek hitz egiten duten sino-tibetar hizkuntza da. Herrialde guztietako datuen arabera xerperak 168.800 hiztun inguru ditu.[1]
Xerpera subjektu-objektu-aditz hurrenkeradun hizkuntza da.[2] Idazkerari dagokionez, bi sistema erabiltzen dira: devanagari eta tibetar alfabetoa. Gehiengoak sanskritoa oinarri duen devanagari idazkera hautatzen badu ere, eliteak tibetar alfabetoan oinarritutakoa nahiago du.[3]
Fonologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Xerperak hurrengo kontsonanteak ditu:
| Ezpainbikariak | Horzkariak | Hobikariak | Hobikariondokoak | Sabaikariak | Belarrak | Glotalak | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bakunak | hasperendunak | bakunak | hasperendunak | bakunak | hasperendunak | bakunak | hasperendunak | bakunak | hasperendunak | ||||
| Herskariak | ahoskabeak | p | pʰ | t̪ | t̪ʰ | ʈ | ʈʰ | k | kʰ | ||||
| ahostunak | b | d̪ | ɖ | g | |||||||||
| Igurzkariak | s | ʃ | h | ||||||||||
| Afrikariak | ahoskabeak | t͡s | t͡sʰ | t͡ʃ | t͡ʃʰ | ||||||||
| ahostunak | d͡z | d͡ʒ | |||||||||||
| Sudurkariak | m | n | ŋ | ||||||||||
| Hurbilkariak | w | l | lʰ | j | |||||||||
| Dardarkari anizkunak | r | rʰ | |||||||||||
Oinarrizko hiztegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Thangbu? - Zer moduz?
- Thuche"" - Eskerrik asko.
- Las - Bai.
- Hoshi - Ez.
- Khyoro min kang hin? - Nola duzu izena?
- Nye min Lhakpa hin - Lhakpa izena dut.
- Khangba - Etxea.
- Pala tang mama - Gurasoak.
- Kitap - Liburua.
- Cherwa - Euria.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) Simons, Gary F.; Fennig, Charles D.. (2018). «Sherpa» Ethnologue: Languages of the World. Dallas, Texas (kontsulta data: 2019-02-09).
- ↑ (Ingelesez) Givón, Talmy. (1979). On Understanding Grammar. Academic Press, 179 or. ISBN 9781483259932..
- ↑ (Ingelesez) Tournadre, Nicolas; Sherpa, Lakhpa Norbu; Chodrak, Gyurme; Oisel, Guillaume. (2009). (pdf) Sherpa-English and English-Sherpa Dictionary. Vajra Publications, 259 or. ISBN Vajra Publications..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Ingelesez)"Sherpa conversation and basic words".